Unia Europejska otwiera przetarg na siedem gigafabryk AI z budżetem 30 mld euro

Unia Europejska oficjalnie rozpoczęła w czwartek proces wyboru konsorcjów, które zbudują do siedmiu gigafabryk sztucznej inteligencji. Inwestycja wsparta kwotą 10 mld euro z funduszy unijnych i krajowych oraz przewidywanymi 20 mld euro od inwestorów prywatnych, stanowi jeden z największych projektów infrastrukturalnych AI na świecie. Inicjatywa ma zapewnić wspólnocie moc obliczeniową niezbędną do trenowania zaawansowanych modeli AI, uniezależniając ją od infrastruktury w Stanach Zjednoczonych i Chinach.

Dwupoziomowa struktura z limitami finansowania

Proces przetargowy podzielono na dwie części. Pierwotny cel budowy pięciu gigafabryk zwiększono do siedmiu po dużym zainteresowaniu państw członkowskich. Pierwsza część obejmuje do czterech mniejszych centrów danych, z których każde będzie wyposażone w 25 000 do 75 000 specjalistycznych układów AI. Konsorcja mogą otrzymać do 100 mln euro w fazie początkowej i do 400 mln euro w późniejszym etapie. Druga część dotyczy do trzech większych hubów z 40 000 do 100 000 układów, z możliwością uzyskania do 200 mln euro na start i 800 mln euro w kolejnym kroku. Wnioski mogą składać konsorcja dostawców technologii, operatorów chmurowych, instytucji publicznych i inwestorów, a obiekty mogą powstawać w jednym państwie lub jako projekty transgraniczne.

Strategiczna konieczność i dążenie do autonomii

Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza ds. suwerenności technologicznej, określiła start projektu mianem kamienia milowego.

Dostęp do ogromnej mocy obliczeniowej gigafabryk AI jest dla Europy strategiczną koniecznością w obliczu przyspieszającego rozwoju sztucznej inteligencji.

Komisja podkreśliła, że gigafabryki, wraz z istniejącą siecią 19 fabryk AI, wzmocnią przywództwo technologiczne, odporność i strategiczną autonomię Europy.

Wraz z europejską siecią 19 fabryk AI, wzmocnią one przywództwo technologiczne, odporność i strategiczną autonomię Europy.

Plan przedstawiono po raz pierwszy w kwietniu 2025 r., co stanowi realizację obietnicy złożonej przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen podczas ubiegłorocznego szczytu AI. Po miesiącach opóźnień, czwartkowe ogłoszenie stanowi konkretny początek największego na świecie partnerstwa publiczno-prywatnego w dziedzinie infrastruktury AI. Działania te wynikają z faktu, że UE pozostaje w tyle za USA i Chinami, a gigafabryki mają ograniczyć zależność od zagranicznej infrastruktury i egzekwować europejskie zasady ochrony danych, bezpieczeństwa oraz etyki.

Wsparcie branży i dostawy układów

Aby zapewnić dostęp do niezbędnego sprzętu, Komisja podpisała listy intencyjne z trzema amerykańskimi producentami układów: AMD, Nvidia i Qualcomm. Porozumienia są efektem umowy handlowej UE-USA i mają zagwarantować konsorcjom dostęp do zaawansowanych procesorów. Komisja zapewniła, że listy te zagwarantują płynny dostęp do potrzebnego sprzętu. Gigafabryki połączą te układy z oprogramowaniem chmurowym, szybką łącznością i energooszczędnymi centrami danych, będąc otwartymi dla startupów, uniwersytetów, instytucji publicznych i małych firm.

Zainteresowanie państw członkowskich i kolejne kroki

Według POLITICO, Niemcy, Grecja, Portugalia, Włochy i Hiszpania należą do krajów wspierających plany budowy największych hubów. Konsorcja mają czas na składanie ofert do 12 listopada 2026 r. Komisja planuje ogłosić wybrane podmioty na początku 2027 r., a pierwsze umowy zostaną podpisane jeszcze w tym samym roku. Po zawarciu kontraktów obiekty muszą zostać uruchomione w ciągu 18 miesięcy, co oznacza, że najwcześniejsze terminy startu przypadają na koniec 2028 r.

Podział finansowania

Maksymalny wkład unijny na projekt różni się znacząco w obu częściach przetargu, co odzwierciedla różną skalę planowanych centrów.