Papież Leon XIV rozpoczyna wizytę w Hiszpanii od apeli o pokój w Iranie i na Ukrainie oraz obiecuje spotkanie z ofiarami nadużyć

Przylot i powitanie królewskie

Papież Leon XIV wylądował na lotnisku Adolfo Suárez Madryt-Barajas o godzinie 10:12 czasu lokalnego, kilka minut przed planowanym czasem. Król Filip VI i królowa Letizia powitali go na płycie lotniska, wraz z premierem Pedro Sánchezem, delegacją hiszpańskich biskupów oraz dwojgiem dzieci w strojach ludowych, które wręczyły papieżowi kwiaty. Po uroczystości z udziałem Gwardii Honorowej i prezentacji delegacji papież wraz z parą królewską odbyli krótkie prywatne spotkanie w Sali Honorowej lotniska, po czym konwój wyruszył do Pałacu Królewskiego.

Tysiące ludzi zgromadziło się od wczesnego ranka wzdłuż zabarykadowanej trasy przez centrum Madrytu. Na placu Plaza de Oriente, przed Pałacem Królewskim, oraz w okolicy łączącej katedrę Almudena z Plaza de la Armería wierni, turyści i gapiowie czekali w słońcu z krzesełkami, czapkami i butelkami wody. W tłumie były osoby starsze, poruszające się na wózkach inwalidzkich oraz grupy z kilku regionów Hiszpanii, z których niektórzy przybyli o świcie, aby zająć najlepsze miejsca.

W Pałacu Królewskim król i królowa wraz z córkami – księżniczką Leonor z Asturii (21 lat) i infantką Zofią (19 lat) – przyjęli papieża na Plaza de Armas podczas oficjalnej ceremonii powitalnej. Królowa Letizia miała na sobie białą koronkową suknię, zgodnie z przywilejem „privilège du blanc” zastrzeżonym dla katolickich królowych i małżonek monarchów spotykających się z papieżem; obie księżniczki były ubrane na czarno. Po hymnach narodowych, oddaniu honorów flagom i przeglądzie Gwardii Honorowej papież i rodzina królewska weszli do pałacu na prywatne spotkanie, po którym nastąpiło przemówienie do władz, społeczeństwa obywatelskiego i korpusu dyplomatycznego.

„Nie ma wojny sprawiedliwej w Iranie”

Zwracając się do około 80 dziennikarzy z ponad 10 krajów na pokładzie samolotu ITA Airways lecącego z Rzymu, Leon XIV odniósł się bezpośrednio do konfliktu w Iranie. „Uważam, że zostało to już powiedziane bardzo jasno: nie ma tam wojny sprawiedliwej” – oświadczył. „Problem polega na tym, że teoria wojny sprawiedliwej pochodzi z minionych wieków; nie uwzględniała nawet broni i zdolności do zniszczenia, jakie ludzie mają dziś do dyspozycji”. Słowa te były wyraźną ripostą wobec tych w Stanach Zjednoczonych, którzy wciąż odwołują się do klasycznej doktryny wojny sprawiedliwej, aby legitymizować operacje wojskowe, w tym wiceprezydenta J.D. Vance’a, który w ostatnich miesiącach argumentował, że niektóre działania przeciwko Iranowi mogą spełniać kryteria katolickiej tradycji teologicznej.

Papież odniósł się wprost do paragrafu 192 swojej encykliki Magnifica Humanitas, opublikowanej 25 maja, która dowodzi, że kategoria wojny sprawiedliwej była zbyt często używana do usprawiedliwiania konfliktów i że jedynym moralnie dopuszczalnym użyciem siły pozostaje uzasadniona samoobrona.

Ukraina i Liban

Leon XIV wyraził rosnący niepokój w związku z wojną na Ukrainie, która trwa już czwarty rok. „Musimy promować negocjacje. Podejmowano przynajmniej pewne wysiłki, ale naprawdę musimy naciskać, aby przemoc dobiegła końca i wojna się zakończyła” – powiedział, odpowiadając na pytanie o nieudane próby dialogu między prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim a prezydentem Rosji Władimirem Putinem. „Martwię się o Ukrainę. Za każdym razem sytuacja się pogarsza. Teraz nawet w Stanach Zjednoczonych niektórzy chcą udzielić swojego wsparcia. Minęły już cztery i pół roku. Trzeba znaleźć rozwiązanie”.

W sprawie Libanu papież ujawnił, że pozostaje w kontakcie z przywódcami religijnymi, których spotkał podczas swojej listopadowej podróży do Turcji i Libanu. „Szukamy odpowiedzi. Sytuacja jest bardzo złożona” – powiedział, podkreślając ciągłe zaangażowanie dyplomatyczne i ekumeniczne Stolicy Apostolskiej w jednym z najbardziej niestabilnych regionów Bliskiego Wschodu.

Ofiary nadużyć i „otwarta rana” Kościoła

Papież potwierdził, że podczas pobytu w Hiszpanii spotka się z kilkoma ofiarami nadużyć seksualnych duchownych. „Spotkam się z niektórymi osobami, które doświadczyły nadużyć” – powiedział dziennikarzom – „ale niestety nie można przyjąć wszystkich, którzy by chcieli”. Kryzys związany z nadużyciami określił jako „otwartą ranę” i powtórzył swoje oraz całego Kościoła zaangażowanie w walkę z nim. Król Filip później pochwalił stanowisko papieża: „Te przypadki nadużyć nie są i nie mogą być reprezentatywne dla ogromnej wspólnoty kościelnej. Pana jasność i stanowczość, które pragnę docenić, są niezbędne dla procesu uzdrowienia i naprawienia wyrządzonych szkód. Są niezbędne dla ofiar, dla wiernych, dla Kościoła i dla całego społeczeństwa”.

Przemówienie w Pałacu Królewskim

W swoim pierwszym oficjalnym przemówieniu na hiszpańskiej ziemi papież wezwał przywódców do odrzucenia „słów, które poniżają lub nastawiają ludzi przeciwko sobie” oraz do inwestowania w szkoły, uniwersytety, badania i społeczności lokalne jako prawdziwe fundamenty bezpieczeństwa. „Bezpieczeństwo, które zbyt często łudzimy się, że pochodzi z broni i murów, dojrzewa raczej w uczeniu się chodzenia z drugim człowiekiem, we wspólnym wzrastaniu, ramię w ramię” – powiedział. Przywołał historyczne współistnienie chrześcijan, muzułmanów i Żydów na Półwyspie Iberyjskim, wymieniając filozofów Awerroesa i Majmonidesa, i wezwał do kryteriów rozeznania zakorzenionych w godności ludzkiej, powszechnym przeznaczeniu dóbr, opcji na rzecz ubogich, trosce o wspólny dom i pokoju.

Harmonogram

Po wydarzeniach w pałacu papież miał odwiedzić dzielnicę Lucero na obrzeżach Madrytu, aby spotkać się z pracownikami i beneficjentami projektu Cedia 24 Horas, prowadzonego przez Caritas ośrodka dla bezdomnych. Pierwszy dzień miał zakończyć się wieczornym czuwaniem modlitewnym z młodymi wiernymi. 7 czerwca odprawi mszę na Plaza de Cibeles, spotka się prywatnie z augustianami i weźmie udział w wydarzeniu „Tkając sieci” na Movistar Arena z postaciami ze świata kultury, sztuki, ekonomii i sportu. 8 czerwca spotka się z premierem Sánchezem i członkami hiszpańskiego parlamentu, wygłosi przemówienie do biskupów w siedzibie Konferencji Episkopatu oraz złoży hołd Matce Bożej z Almudeny, patronce Madrytu, przed wieczornym spotkaniem ze wspólnotą diecezjalną na stadionie Santiago Bernabéu. 9 czerwca pożegna się z wolontariuszami w Madrycie i poleci do Barcelony, gdzie w programie przewidziano modlitwę południową w katedrze Świętego Krzyża i Świętej Eulalii, wieczorne czuwanie na stadionie olimpijskim Lluísa Companysa oraz wizytę w zakładzie karnym Brians 10 czerwca. Podróż kontynuowana będzie na Wyspy Kanaryjskie i zakończy się 12 czerwca.

Bezpieczeństwo, które zbyt często łudzimy się, że pochodzi z broni i murów, dojrzewa raczej w uczeniu się chodzenia z drugim człowiekiem, we wspólnym wzrastaniu, ramię w ramię.

Te przypadki nadużyć nie są i nie mogą być reprezentatywne dla ogromnej wspólnoty kościelnej. Pana jasność i stanowczość, które pragnę docenić, są niezbędne dla procesu uzdrowienia i naprawienia wyrządzonych szkód.