Policja ostrzega przed naklejkami na kaucję sprzedawanymi w sieci, które oszukują butelkomaty

System kaucyjny

Ogólnokrajowy system kaucyjny w Polsce ruszył 1 października 2025 roku, wprowadzając dopłatę 50 groszy do butelek plastikowych do 3 litrów i puszek metalowych do 1 litra. Od 2026 roku kaucją w wysokości 1 zł objęte są również butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Opakowania muszą mieć nadrukowany symbol (dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem „kaucja” i kwotą), aby zostały przyjęte przez butelkomaty. Paragon nie jest wymagany, ale butelki zgniecione są odrzucane.

Naklejki w sprzedaży

W ciągu kilku miesięcy na platformach internetowych, w tym Allegro, pojawiły się naklejki samoprzylepne imitujące znak kaucji i kod kreskowy. Nagrania w mediach społecznościowych pokazują użytkowników przyklejających je do zwykłych opakowań, które maszyny następnie błędnie identyfikują jako objęte kaucją i wypłacają zwrot.

System kaucyjny miał być prosty: kupujesz napój, płacisz kaucję, zwracasz opakowanie, odzyskujesz pieniądze. Teoria prosta. Praktyka? W internecie już są naklejki, które zmieniają każde opakowanie w mały bankomat.

Ostrzeżenie policji

Policjant Łukasz Mituła nagłośnił to praktykę na LinkedIn, przestrzegając, że to, co wygląda na nieszkodliwy trik, jest prawnie oszustwem. Podkreślił, że problemem nie jest kwota 50 groszy, ale celowe wprowadzenie systemu w błąd.

To, że coś wygląda jak 'spryt', nie znaczy, że przestaje być wprowadzaniem kogoś w błąd dla pieniędzy. A na to są już paragrafy i trzeba liczyć się z konsekwencjami. Nawet jeśli ktoś myśli 'to tylko 50 groszy'.

Ryzyko prawne i systemowe

Mituła ostrzegł, że jeśli system można oszukać, będzie wykorzystywany na masową skalę. Poradniki rozprzestrzeniają się szybciej niż oficjalne ostrzeżenia – zauważył – zamieniając pojedynczy trik w trend. Policja nie zgłosiła jeszcze żadnych aresztowań, ale wpis policjanta sygnalizuje, że organy ścigania monitorują to zjawisko.

Nigdy nie chodzi tylko o 50 groszy. Chodzi o mechanizm. Jeśli system można oszukać, ktoś spróbuje. Jeśli można to zrobić na żart, ktoś zrobi z tego trend. Jeśli można nagrać poradnik, ktoś wrzuci go do sieci szybciej, niż instytucje zdążą napisać pierwsze ostrzeżenie.

Unijne cele dotyczące zbiórki

System kaucyjny ma pomóc Polsce w osiągnięciu unijnych celów selektywnej zbiórki opakowań po napojach: 77% do 2028 roku i 90% od 2029 roku. Powszechne oszustwa mogłyby podważyć te cele, kierując zwroty kaucji poza rzeczywiste zwroty opakowań.