Replika XVII-wiecznego żaglowca VOC Batavia odbyła swój ostatni rejs do stoczni w Amsterdamie
Replika XVII-wiecznego statku Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) Batavia wyruszyła w sobotę z Lelystad do Amsterdamu. Jednostka zostanie umieszczona na stalowej konstrukcji wsporczej, co kończy jej eksploatację na wodzie z powodu postępującej zgnilizny drewna.
Ostatnia podróż po wodzie
W sobotę rano, 19 września 2026 roku, replika XVII-wiecznego statku Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) Batavia rozpoczęła swój ostatni rejs. Jednostka opuściła nabrzeże w Lelystad około godziny 7:00 i została odholowana przez dwa holowniki w stronę Amsterdamu. Krótko po południu statek przepłynął przez śluzy Oranjesluizen w Schellingwoude, docierając do stoczni Damen Shiprepair w Amsterdam-Noord. Według dostępnych źródeł, długość jednostki wynosi od 56 do 60 metrów. Przeniesienie statku kończy ponad trzy dekady jego obecności na wodzie, ponieważ zaawansowana zgnilizna kadłuba uniemożliwia dalsze bezpieczne cumowanie.
Instalacja w suchym doku i plany muzealne
W amsterdamskiej stoczni pracownicy umieszczą statek na specjalnie zaprojektowanej stalowej kołysce, która przejmie ciężar kadłuba poza wodą. Na początku przyszłego miesiąca statek wraz z konstrukcją zostanie załadowany na ponton i przetransportowany z powrotem do Lelystad. Po powrocie Batavia stanie na nabrzeżu w sąsiedztwie centrum wyprzedażowego Batavia Stad, w pobliżu swojego dawnego miejsca cumowania. Statek stanie się głównym eksponatem Muzeum Batavialand, którego ponowne otwarcie dla zwiedzających zaplanowano na koniec 2028 roku.
- Willem Vos rozpoczyna budowę repliki Batavii w Lelystad
- Królowa Beatrycze chrzci ukończony statek przed Sail Amsterdam
- Jednostka płynie do Sydney przed igrzyskami olimpijskimi w 2000 roku
- Statek pojawia się w filmie De Scheepsjongens van Bontekoe
- Jednostka służy jako plan filmowy dla produkcji Michiel de Ruyter
- Batavia kończy swój ostatni rejs z Lelystad do Amsterdamu
- Statek ma wrócić do Lelystad na pontonie
- Muzeum Batavialand planuje ponowne otwarcie z Batavią na lądzie
Budowa i dziedzictwo kulturowe
Projekt rekonstrukcji zainicjował w 1985 roku mistrz szkutnictwa Willem Vos jako inicjatywę szkoleniową i aktywizacji zawodowej. Ponieważ oryginalne XVII-wieczne plany nie zachowały się, a pierwotna Batavia zatonęła u wybrzeży Australii podczas swojego dziewiczego rejsu, Vos zaprojektował replikę na podstawie dokumentacji innych jednostek z epoki. Królowa Beatrycze ochrzciła statek w Lelystad w 1995 roku, dziesięć lat po rozpoczęciu prac, a w tym samym roku jednostka wzięła udział w Sail Amsterdam. Przez kolejne dekady statek przyciągnął do Lelystad około 5 milionów zwiedzających.
Jednostka odbywała również rejsy międzynarodowe, docierając w 1999 roku do Sydney przed igrzyskami olimpijskimi w 2000 roku. Australijska wyprawa wymagała wsparcia finansowego ze strony gminy Lelystad oraz prowincji Flevoland, gdy zabrakło środków na rejs powrotny. Później statek służył jako plan filmowy dla holenderskich produkcji, w tym "De Scheepsjongens van Bontekoe" w 2007 roku oraz "Michiel de Ruyter" w 2015 roku na jeziorze Markermeer. Podczas prac nad filmem "Michiel de Ruyter" odtwórca głównej roli Frank Lammers wspominał pracę na pokładzie.
Kto ma okazję po prostu bawić się w bitwę morską na takich statkach?
Wyzwania konserwatorskie
W ostatnich latach stan techniczny drewnianej jednostki uległ znacznemu pogorszeniu z powodu zgnilizny drewna. Mistrz szkutnictwa Willem Vos sugerował kilka lat temu, że stan konstrukcji jest tak zły, iż pozostawienie jej własnemu losowi mogłoby być właściwym rozwiązaniem.
Jak przystało na wrak. Chciałbym dać statkowi miejsce wiecznego spoczynku, na przykład na Marker Wadden.
Zamiast pozwolić na niszczenie jednostki na otwartej wodzie, władze miejskie i muzealne zdecydowały o zachowaniu repliki na lądzie. Stalowa kołyska zapewni integralność kadłuba na nabrzeżu, gdy Muzeum Batavialand zostanie ponownie otwarte pod koniec 2028 roku.
