Porozumienie pokojowe USA i Iranu zakłada otwarcie Cieśniny Ormuz, podpisanie umowy w piątek w Genewie

Ogłoszenie

W niedzielę wieczorem prezydent USA Donald Trump oraz premier Pakistanu Shehbaz Sharif ogłosili, że Waszyngton i Teheran osiągnęły porozumienie pokojowe. Sharif napisał na platformie X, że obie strony zadeklarowały „natychmiastowe i trwałe zakończenie operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie”. Porozumienie kończy trwający blisko cztery miesiące konflikt, który sparaliżował żeglugę przez Cieśninę Ormuz.

Warunki porozumienia

Pełny tekst protokołu ustaleń, który według irańskiej agencji informacyjnej Mehr liczy 14 punktów, nie został opublikowany. Projekt zakłada jednak trwałe zawieszenie broni, zakończenie amerykańskiej blokady morskiej irańskich portów, zobowiązanie Waszyngtonu do wycofania wszystkich sił z okolic Iranu oraz 60-dniowe przedłużenie negocjacji w sprawie irańskiego programu nuklearnego. Umowa przewiduje również odmrożenie 24 mld USD irańskich aktywów, przy czym rozmowy mają się rozpocząć po uwolnieniu połowy tej sumy. Trump, pisząc na Truth Social, stwierdził, że Cieśnina Ormuz zostanie otwarta „bez ceł” i wezwał statki, by „pozwoliły płynąć ropie”. Agencja Mehr poinformowała jednak, że miny znajdujące się na szlaku wodnym mogą opóźnić jego pełne otwarcie nawet o 30 dni.

Reakcja międzynarodowa

Porozumienie spotkało się z szybkim uznaniem.

Swoboda żeglugi jest kluczowa dla stabilności regionalnej i światowej gospodarki.

Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa

z zadowoleniem przyjął zakończenie tej kosztownej wojny i pełne przywrócenie swobody żeglugi w Cieśninie Ormuz.

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz nazwał umowę „przełomem dyplomatycznym” i stwierdził, że może ona utorować drogę do globalnego ożywienia gospodarczego. Prezydent Portugalii António José Seguro wyraził nadzieję, że przyniesie ona

pokój, bezpieczeństwo i stabilność

w regionie. Arabia Saudyjska z zadowoleniem przyjęła porozumienie, podkreślając jednak konieczność uwzględnienia interesów bezpieczeństwa państw regionu, podczas gdy Egipt określił je mianem „ważnego punktu zwrotnego”. Katar, Turcja oraz rząd Portugalii podziękowały mediatorom, wyróżniając „niestrudzone” wysiłki Pakistanu.

Wpływ na żeglugę i handel

Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) poinformowała, że zawieszenie broni pozwoli na realizację planów ewakuacji około 20 tys. członków załóg z 1600 statków, które od końca lutego były uwięzione w Zatoce Perskiej i Cieśninie Ormuz. Sekretarz generalny IMO Arsenio Dominguez oddał hołd

odwadze i wytrwałości marynarzy w obliczu przedłużającej się niepewności.

Od 28 lutego agencja odnotowała 46 ataków na statki w tym rejonie, które spowodowały 14 ofiar śmiertelnych. Rynki ropy zareagowały pozytywnie: cena surowca spadła w poniedziałkowym handlu do najniższego poziomu od marca, zanim wyjaśniły się szczegóły harmonogramu otwarcia.

Kolejne kroki

USA i Iran mają podpisać protokół ustaleń w Genewie w piątek, 19 czerwca, po spotkaniach przygotowawczych w tym tygodniu. Porozumienie otwiera 60-dniowe okno na szczegółowe negocjacje w sprawie irańskiego programu nuklearnego, co wielu analityków uważa za najtrudniejszą część procesu. Komandor Gonçalves Alexandre, portugalski analityk ds. bezpieczeństwa, wezwał do ostrożności, zauważając, że wiele pozostaje niewiadomych w kwestii warunków umowy, a kilka podobnych zapowiedzi w ostatnich tygodniach zakończyło się fiaskiem.

1. 14 cze 2026Ogłoszenie porozumienia pokojowego przez prezydenta USA Trumpa i premiera Pakistanu Sharifa
2. 19 cze 2026Podpisanie protokołu ustaleń w Genewie
3. 18 sie 2026Termin zakończenia negocjacji nuklearnych w ramach 60-dniowej klauzuli