Trybunał Konstytucyjny częściowo uwzględnia skargę Izby Deputowanych w sprawie Almasriego dotyczącej Giusi Bartolozzi

Orzeczenie

Trybunał Konstytucyjny częściowo uwzględnił spór kompetencyjny wniesiony przez Izbę Deputowanych przeciwko rzymskiemu Trybunałowi Ministrów oraz rzymskiej prokuraturze w wyroku nr 190, złożonym 6 listopada 2026 r. Trybunał uznał, że trybunał powinien był wyjaśnić, dlaczego nie uznał Giusi Bartolozzi za możliwą współuczestniczkę przestępstw przypisywanych ministrowi sprawiedliwości Carlo Nordio. Orzekł również, że prokuratorzy powinni byli przekazać ocenę trybunału Izbie. Trybunał odrzucił wniosek Izby w drugim punkcie, dotyczącym braku wystąpienia o zgodę parlamentu na ściganie Bartolozzi za składanie fałszywych zeznań. Spór kończy się zatem wynikiem mieszanym, w którym każda ze stron wygrała część swoich argumentów.

Zarzut składania fałszywych zeznań

Rzymscy prokuratorzy zwrócili się do trybunału o zakwalifikowanie zachowania Bartolozzi jako współudziału w przestępstwach zarzucanych Nordio lub o zarzucenie jej składania fałszywych zeznań w trakcie śledztwa. Trybunał uznał, że przestępstwo składania fałszywych zeznań jest powiązane ze sprawą ministra, ale nie stanowi z nią przestępstwa wspólnego. Zgodnie z art. 96 Konstytucji, który obejmuje przestępstwa ministerialne, autoryzacja parlamentarna nie rozciąga się automatycznie na przestępstwa popełnione przez osoby trzecie, więc w przypadku tego zarzutu nie była ona wymagana. Przedmiotowe zeznania zostały złożone przed trybunałem podczas przesłuchania 31 marca 2025 r. Prokuratorzy mogą zatem kontynuować postępowanie w tej sprawie, muszą jednak poinformować Izbę o swojej ocenie.

Tło sprawy Almasriego

Osama Almasri, libijski generał, został aresztowany w Turynie, a następnie zwolniony i przetransportowany z powrotem do Trypolisu samolotem włoskich służb wywiadowczych w wydarzeniach między 19 a 21 stycznia 2025 r. Trybunał Ministrów prowadził dochodzenie wobec Nordio, premier Giorgii Meloni, ministra spraw wewnętrznych Matteo Piantedosiego oraz podsekretarza Alfredo Mantovano. Sprawa przeciwko Meloni została umorzona, natomiast Izba odmówiła zgody na ściganie dwóch ministrów i podsekretarza, dzięki czemu uniknęli oni procesu. Izba argumentowała, że Bartolozzi powinna była być objęta dochodzeniem wspólnie z członkami rządu, co zapewniłoby jej taką samą ochronę parlamentarną. Orzeczenie trybunału pozostawia otwartą kwestię jej odpowiedzialności za proces.

Etap procesu i co dalej

Bartolozzi jest oskarżona w Rzymie o składanie fałszywych zeznań, a sprawa znajduje się na etapie przesłuchania wstępnego. Orzeczenie nie kończy postępowania przeciwko niej. Vittorio Manes, prawnik reprezentujący Izbę, podkreślił podczas dyskusji sądowej w październiku 2026 r., że Bartolozzi odegrała wiodącą rolę i brała osobisty udział we wszystkich fazach oceny i podejmowania decyzji w tej sprawie. Bartolozzi pracuje obecnie jako doradczyni prawna Tommaso Fotiego, ministra ds. europejskich. Jeden z raportów opisuje ją jako byłą zastępczynię szefa gabinetu w ministerstwie sprawiedliwości, podczas gdy inne nazywają ją szefową gabinetu, a uzasadnienie trybunału nie rozstrzyga tej kwestii.