OpenAI blokuje rosyjskie i irańskie sieci propagandowe wykorzystujące ChatGPT

Dwie zlikwidowane operacje

OpenAI poinformowało w czwartek o zlikwidowaniu dwóch operacji wpływu, jednej z Rosji i jednej z Iranu, które wykorzystywały ChatGPT do tworzenia fałszywych tożsamości dziennikarskich oraz wspierania rzekomego think tanku szerzącego propagandę antyukraińską. Rosyjska kampania znana jest jako "Dark Clark", co nawiązuje do "Mii Clark", fikcyjnej postaci używanej do zarządzania fałszywym ośrodkiem badawczym. OpenAI zawiesiło powiązane konta i określiło rosyjską operację jako tę o najwyższym wskaźniku oddziaływania spośród wszystkich zlikwidowanych od 2024 roku. OpenAI kieruje Sam Altman, a siedziba firmy znajduje się w Kalifornii.

Rosyjska kampania w Ameryce Łacińskiej

Rosyjscy operatorzy wykorzystywali ChatGPT głównie do pisania okresowych raportów dla nieujawnionego przełożonego, opisujących prowadzone działania i uzyskane wyniki. Pisali po rosyjsku i łączyli się przez VPN, ponieważ dostęp do modeli ChatGPT z terytorium Rosji jest zablokowany. Operacja miała trzy fronty: oczernianie Ukrainy i utrudnianie rekrutacji do jej armii, ingerencję w politykę Boliwii i Argentyny oraz prowadzenie fałszywego think tanku. Ośrodek ten, Social Research Center (SRC), przedstawiał się jako platforma badawcza zajmująca się Ameryką Łacińską. OpenAI podało, że operacja zwerbowała "nieświadome osoby" w regionie, a zrekrutowani badacze nie znali prawdziwego celu swojej pracy.

W maju 2026 roku do szkół w jednym z dystryktów Limy dotarł e-mail, rzekomo podpisany przez regionalną dyrekcję edukacji. Wzywał on szkoły do zorganizowania wydarzeń poświęconych Ukrainie z okazji narodowego dnia różnorodności kulturowej i językowej 21 maja. W treści wymieniono Stepana Banderę, ukraińskiego nacjonalistę, który dla części Ukraińców jest bohaterem niepodległościowym, ale w Rosji i Polsce kojarzony jest z faszyzmem, kolaboracją i zbrodniami. Niektóre szkoły zastosowały się do polecenia, potwierdziły organizację wydarzeń i przesłały zdjęcia. Adres był fałszywy, podobnie jak całe zdarzenie. Peruwiańskie i polskie media opisały te wydarzenia, dodając oskarżenie, że Kijów "eksportuje" ultranacjonalistyczne ideologie.

Jeden z raportów wskazywał, że polski eurodeputowany zaproponował uznanie za persona non grata osoby przejawiające "anty-polskie nastroje", podczas gdy inny sugerował, że propozycja wymierzona była we wsparcie dla Bandery. OpenAI stwierdziło, że epizod ten wywarł skutek wykraczający poza Amerykę Łacińską.

Tym samym fałsz stworzony przez Rosjan wykorzystał historyczne napięcia między Ukraińcami a Polakami i jednocześnie je podsycił.

Irańska sieć fałszywych dziennikarzy

Irańska operacja wykorzystywała siedem profili podszywających się pod dziennikarzy z krajów zachodnich, w tym ze Stanów Zjednoczonych, w celu umieszczania długich artykułów w mediach na całym świecie. Publikacje ukazywały się od lipca 2025 do października 2026 roku, a OpenAI zauważyło wzrost ich częstotliwości po wybuchu wojny amerykańsko-irańskiej na początku tego roku. Jedna z postaci, Ervin B. Hoskins, opisywała siebie jako "amerykańskiego niezależnego pisarza" i posiadała konta na X oraz Instagramie. Informacje o przejrzystości serwisu X powiązały jego konto z "aplikacją na Androida z Azji Zachodniej", a Instagram przypisał je do Iranu, co wynika z udostępnionych przez OpenAI zrzutów ekranu. Artykuł pod jego nazwiskiem w Beirut Today przedstawiał Stany Zjednoczone jako niewiarygodnego mediatora między Libanem a Izraelem. Oba konta Hoskinsa zostały zawieszone.

Zidentyfikowaliśmy niemal 100 artykułów opublikowanych lub rozpowszechnionych pod nazwiskami autorów operacji w około dwunastu serwisach internetowych na całym świecie.

Zasięg i sporne dane

Dane dotyczące zasięgu różnią się w zależności od raportów. Oświadczenie OpenAI, cytowane przez France 24, odnosi się do około dwunastu serwisów, podczas gdy Washington Post podał, że w co najmniej 20 mediach opublikowano około 100 artykułów wygenerowanych przez AI. OpenAI podało, że artykuły pojawiały się głównie w małych i średnich serwisach zajmujących się sprawami międzynarodowymi, geopolityką i wydarzeniami na Bliskim Wschodzie. Operacja generowała również komentarze w mediach społecznościowych na temat wojny amerykańsko-irańskiej. Washington Post poinformował, że nazwisko Hoskinsa pojawiało się także pod artykułami krytykującymi wojnę w Daily Kos i Middle East Monitor.

OpenAI poinformowało o zawieszeniu kont stojących za obiema operacjami.