Sąd apelacyjny zmniejsza wymiar prac społecznych

2 września 2026 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku ogłosił prawomocny wyrok w sprawie karnej przeciwko skrajnie prawicowemu twórcy internetowemu Wojciechowi Olszańskiemu, znanemu pod pseudonimem Jaszczur. Decyzja zmieniła wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z maja 2025 r., który skazał Olszańskiego na dwa lata prac społecznych za nawoływanie do nienawiści wobec osób pochodzenia żydowskiego i ukraińskiego. Sędzia sprawozdawca Rafał Ryś obniżył karę do roku i sześciu miesięcy ograniczenia wolności. Zgodnie z wyrokiem, Olszański musi wykonywać 20 godzin nieodpłatnych, kontrolowanych prac społecznych miesięcznie przez cały okres trwania kary.

Sąd Okręgowy w Toruniu24

Sąd Apelacyjny w Gdańsku18

Sąd Okręgowy w Toruniu

24 miesiące

Sąd Apelacyjny w Gdańsku

18 miesiące

Dane z tekstu artykułu

Granice prawne wypowiedzi politycznych

Zarzuty wobec Olszańskiego wynikały z przemówienia wygłoszonego 13 sierpnia 2022 r. na Rynku w Grudziądzu podczas Marszu im. gen. Tadeusza Rozwadowskiego. Sąd apelacyjny potwierdził, że Olszański popełnił przestępstwo, publicznie nawołując do nienawiści wobec osób narodowości żydowskiej, przypisując im wrogie zamiary, podstępne motywy i działania mające na celu osłabienie dobrobytu ekonomicznego Polaków, przedstawiając ich jednocześnie jako wrogów Polski zasługujących na śmierć. W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że polskie prawo karne nie penalizuje poglądów nacjonalistycznych, definiowanych jako patriotyzm i traktowanie narodu jako wartości nadrzędnej, podkreślił jednak, że metody szerzenia takich idei nie mogą naruszać porządku prawnego. Sędzia Ryś zauważył, że oskarżony przekroczył te dopuszczalne granice w pogoni za poklaskiem i rozgłosem.

„Chodzi o formę, o narzędzia użyte do promowania tych poglądów, o metody działania, które zawsze muszą mieścić się w granicach porządku prawnego. Jeśli się w nich nie mieszczą i granica zostaje przekroczona, wówczas pojawia się odpowiedzialność karna i dokładnie to stało się w tej sprawie.”

Ponowna ocena wypowiedzi dotyczących Ukraińców

Obniżenie kary wynikało bezpośrednio z ponownej oceny przez sąd apelacyjny wypowiedzi Olszańskiego dotyczących Ukraińców. O ile sąd pierwszej instancji w Toruniu uznał obie grupy wypowiedzi za przestępcze nawoływanie do nienawiści, o tyle sąd w Gdańsku uznał, że stwierdzenia dotyczące Ukraińców były nieliczne i mieściły się w granicach dozwolonej debaty politycznej. Sędziowie zakwalifikowali jego krytyczne uwagi na temat eksponowania ukraińskich flag w miejscach publicznych oraz statusu prawnego języka ukraińskiego jako dopuszczalną, choć ostrą, opinię publiczną, a nie przestępstwo w rozumieniu kodeksu karnego.

Nakaz publikacji i reakcja oskarżonego

Oprócz zmiany wymiaru prac społecznych, sąd apelacyjny utrzymał w mocy pozostałą część wyroku pierwszej instancji. Olszański ma obowiązek publikacji wyciągu z wyroku przez trzy miesiące w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w Toruniu. Sąd apelacyjny zwolnił również Olszańskiego z kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i opłat za obie instancje, obciążając nimi Skarb Państwa. Olszański, którego partia Rodacy Kamraci została wykreślona z ewidencji partii politycznych w listopadzie 2025 r., pojawił się na sali rozpraw bez obrońcy i prokuratora. Po ogłoszeniu wyroku Olszański skomentował wynik przed dziennikarzami.

„Otrzymałem wyrok i go wykonam.”