Raport Allianz: odnawialne źródła energii wyprzedzają węgiel, ale cel neutralności klimatycznej przesunięty na 2064 rok

Dziesięć lat później: cele paryskie stają się mniej realne

Dziesięć lat po wejściu w życie porozumienia paryskiego 4 listopada 2016 roku świat nie realizuje jego głównego założenia. Traktat, przyjęty 12 grudnia 2015 roku podczas szczytu klimatycznego COP21 w Paryżu, zobowiązuje rządy do utrzymania wzrostu temperatury znacznie poniżej 2°C i dążenia do 1,5°C. Od tego czasu ocieplenie postępuje, a obliczenia UNEP wskazują, że obecna polityka klimatyczna doprowadzi do wzrostu temperatury o około 2,8°C do końca stulecia. Komisja Europejska już dostosowuje swoje przyszłe środki ostrożności do scenariusza ocieplenia o trzy stopnie.

Allianz: neutralność klimatyczna przesunięta na 2064 rok

Siedziba Allianz w Monachium, grupa DAX, opublikowała drugą edycję raportu Green Transition Tracker, opartego na danych energetycznych z 64 krajów odpowiadających za większość światowej emisji gazów cieplarnianych. Przy obecnym tempie planeta może osiągnąć neutralność klimatyczną w 2064 roku, UE jako całość w 2057 roku, a Niemcy w 2051 roku. Wszystkie te daty wykraczają poza cel 2050 roku. Allianz uznaje limit 1,5°C za praktycznie nieosiągalny. Chiny pozostają zdecydowanie największym emitentem, odpowiadając za 30 proc. światowych emisji, za nimi plasują się Stany Zjednoczone z 11 proc.

Chiny30%

Stany Zjednoczone11%

Chiny

30 %

Stany Zjednoczone

11 %

Dane z tekstu artykułu

Luksemburg zajmuje pierwsze miejsce pod względem postępów w redukcji emisji, Szwajcaria ósme, Niemcy dwunaste, a Austria dziewiętnaste. UE nadal przoduje w redukcji CO2, ale tempo tych działań spadło, a Niemcy nie rozwijają się wystarczająco szybko, by osiągnąć neutralność do 2050 roku.

Odnawialne źródła energii wyprzedzają węgiel, ale redukcje pozostają powolne

W 2025 roku odnawialne źródła energii wyprodukowały 33,5 proc. światowej energii elektrycznej, nieznacznie wyprzedzając węgiel (33,2 proc.). To pierwszy raz, gdy OZE wyprzedziły węgiel w danych raportu.

Odnawialne źródła energii33,5%

Węgiel33,2%

Odnawialne źródła energii

33.5 %

Węgiel

33.2 %

Dane z tekstu artykułu

Allianz przypisuje tę zmianę bardziej czynnikom ekonomicznym niż polityce klimatycznej, wskazując na wyższe ceny ropy i gazu spowodowane wojną z udziałem Iranu, co ograniczyło zużycie paliw kopalnych. Spośród 64 monitorowanych krajów 56 zredukowało swoje emisje. Wiele państw nigdy nie traktowało ochrony klimatu jako priorytetu politycznego, a Stany Zjednoczone pod rządami Donalda Trumpa wycofały się ze swoich celów klimatycznych. Allianz ocenia jednak tempo zmian jako zbyt wolne, by osiągnąć neutralność w terminie.

Naukowcy widzą postęp, ale ostrzegają przed rezygnacją

Felix Wertli, szef szwajcarskiej delegacji na konferencję klimatyczną, przypomniał, że jeszcze dekadę temu świat zmierzał w stronę ocieplenia o cztery stopnie.

„Wtedy świat wciąż zmierzał w stronę ocieplenia o cztery stopnie. Porozumienie zatem wymiernie coś osiągnęło.”

Patrick Hofstetter z WWF Szwajcaria argumentuje, że bez porozumienia paryskiego świat wyglądałby inaczej, ponieważ uboższe kraje zobowiązały się do ochrony klimatu tylko dzięki tej umowie. Wskazuje również na inicjatywę Science Based Targets, w ramach której 14 000 firm wyznaczyło cele emisyjne. Hofstetter zauważa, że uboższe kraje, wraz z Chinami, Indiami i Arabią Saudyjską, które dołączyły później, odpowiadają obecnie za ponad połowę światowych emisji gazów cieplarnianych. Anthony Patt, klimatolog z ETH w Zurychu, dostrzega te same postępy, ale twierdzi, że świat wciąż zbacza z kursu, argumentując, że zwrot wymaga szybkiego odejścia od ropy i gazu.

Ofiary upałów i koszty zwłoki

Instytut Roberta Kocha szacuje liczbę zgonów związanych z upałami w Niemczech na około 16 000 do 36. tygodnia kalendarzowego 2026 roku. Światowa Organizacja Zdrowia uważa wiele z tych zgonów za możliwe do uniknięcia i szacuje, że konkretne środki mogłyby zapobiec około 1,6 mln zgonów rocznie. Środki te obejmują systemy ostrzegania przed upałami, odporne zaopatrzenie w wodę i przejście na czystą energię. Ekspert klimatyczny Nabu, Sebastian Bock, ostrzega przed akceptacją cieplejszej planety.

„Trzy stopnie nie mogą stać się nową normą.”

Bock twierdzi, że nawet jeśli społeczeństwa muszą przygotować się na takie ocieplenie, nie powinny się z nim godzić, ponieważ każda dziesiąta stopnia mniej oznacza mniej upałów, susz i powodzi. Johan Rockström, badacz klimatu, również widzi pilną potrzebę działania.

Co robi, a czego nie robi porozumienie paryskie

Zgodnie z porozumieniem każdy rząd wyznacza własne cele krajowe, znane jako wkłady ustalone na poziomie krajowym (NDC), które muszą być aktualizowane co pięć lat. Globalny przegląd ocenia zbiorowe postępy w tym samym cyklu, a umowa obejmuje również raportowanie, finansowanie klimatu i wsparcie dla krajów rozwijających się. Przestrzeganie przepisów nie jest egzekwowane, a głównymi dźwigniami są przejrzystość i presja międzynarodowa. Stany Zjednoczone dołączały i opuszczały porozumienie dwukrotnie: pierwsze wycofanie weszło w życie w listopadzie 2020 roku, prezydent Joe Biden ponownie przystąpił do niego w lutym 2021 roku, a kraj opuścił je ponownie w styczniu 2026 roku, dwanaście miesięcy po tym, jak Trump zarządził drugie wyjście.