Norweski wywiad ostrzega przed rosyjskim sabotażem, który może doprowadzić do ofiar śmiertelnych

Ostrzeżenie norweskiego wywiadu

Norweska służba kontrwywiadu wewnętrznego PST ocenia, że rosyjski wywiad może w ciągu najbliższego roku przeprowadzić w Norwegii akty sabotażu, a niektóre z nich mogą doprowadzić do ofiar śmiertelnych. Inger Haugland, dyrektor departamentu PST zajmującego się zagrożeniami ze strony państw obcych, powiedziała w czwartek 12 listopada agencji informacyjnej NTB, że istnieją uzasadnione powody, by spodziewać się takich operacji. Wymienione metody obejmują podpalenia, materiały wybuchowe, groźby i morderstwa. PST twierdzi, że ryzyko nie ogranicza się do mienia lub infrastruktury i że jak dotąd nie wykryto próby sabotażu przeciwko norweskim obiektom.

Cele i motywy

PST ustaliło, że osoby powiązane z rosyjskim wywiadem prowadziły rozpoznanie norweskiej infrastruktury i potencjalnych celów. Lista obejmuje fabryki broni, firmy współpracujące z wojskiem, firmy logistyczne oraz infrastrukturę energetyczną, a zagrożenie dotyczy całego kraju, a nie tylko obszarów przy granicy z Rosją. Według służby Moskwa chce wywołać niepokoje społeczne, osłabić współpracę Norwegii z innymi krajami i zniechęcić Oslo do wspierania Ukrainy. Minister sprawiedliwości Astri Aas-Hansen powiedziała dziennikowi Aftenposten, że Norwegia stoi w obliczu najpoważniejszej sytuacji bezpieczeństwa od zakończenia drugiej wojny światowej.

Incydenty cybernetyczne dopełniają obrazu

Ostrzeżenie pojawia się po wzroście liczby cyberataków i innych incydentów wymierzonych w norweskie instytucje i infrastrukturę. W kwietniu 2025 r. hakerzy przejęli kontrolę nad tamą wodną w Bremanger, a woda wypływała w sposób niekontrolowany przez cztery godziny. O ten atak obwiniono prorosyjskich cyberprzestępców. W sierpniu 2026 r. grupa Server Killers przyznała się do ataku na norweskie usługi państwowe, który zakłócił działanie systemów na wiele dni.

Rosyjska aktywność morska w pobliżu Wielkiej Brytanii

Luke Pollard, brytyjski minister ds. gotowości obronnej, przedstawił dane na międzynarodowej konferencji sił morskich w Oslo. Poinformował, że rosyjska aktywność morska wokół Wielkiej Brytanii wzrosła w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy roku o 41% w porównaniu z tym samym okresem rok wcześniej. Rosyjskie jednostki prowadzą rozpoznanie w pobliżu podwodnej infrastruktury krytycznej i eskortują tankowce przez Morze Północne oraz kanał La Manche. Nowa inicjatywa ma połączyć 10 krajów, w tym Wielką Brytanię, Holandię oraz państwa bałtyckie i nordyckie, w celu pogłębienia współpracy morskiej i połączenia bezzałogowych jednostek nawodnych z konwencjonalnymi okrętami wojennymi. Brytyjskie obawy koncentrują się na rosyjskim statku szpiegowskim Jantar, który służy do monitorowania i mapowania kabli podmorskich oraz innych strategicznych instalacji.

Europa rozważa finansowanie Ukrainy i zamrożone rosyjskie aktywa

Przed szczytem UE w Dublinie w piątek 13 listopada, premier Estonii Kristen Michal ostrzegł, że Moskwa próbuje zastawić pułapkę poznawczą, pytając Europejczyków, kto ich reprezentuje. Wskazał na przewodniczącego Rady Europejskiej António Costę oraz szefową dyplomacji Kaję Kallas jako obecnych przedstawicieli i stwierdził, że wszelkie rozmowy z Rosją powinny rozpocząć się od pokoju na warunkach Ukrainy. Spodziewa się również, że nadchodząca zima będzie bardzo trudna dla Ukrainy, ponieważ Rosja uderza w sieci ciepłownicze, wodociągowe i energetyczne.

Ponad 70 europosłów, w tym dziewięcioro Polaków, napisało do irlandzkiego premiera Micheála Martina, którego kraj sprawuje prezydencję w Radzie UE, a także do Costy, Ursuli von der Leyen i Kai Kallas. Chcą, aby zamrożone rosyjskie aktywa państwowe zostały objęte kontrolą UE, co pomoże zabezpieczyć finansowanie Ukrainy. Kijów szacuje, że w 2027 r. będzie potrzebował około 70 mld euro więcej, a w liście zauważono, że istniejąca pożyczka w wysokości 90 mld euro nie rozwiązuje rosnącej luki. Większość zamrożonych aktywów, szacowanych na około 185 mld euro, znajduje się w Euroclear w Belgii, która obawia się konsekwencji prawnych i rosyjskiego odwetu. Proponowany transfer przeniósłby konta banków centralnych i ich zobowiązania do instrumentu UE, a straty byłyby dzielone między państwa członkowskie. List przypomina, że UE zastosowała podobne podejście w przypadku zamrożonych irackich aktywów państwowych w 2003 r.

Zamrożone aktywa rosyjskiego banku centralnego (szacunki)185

Istniejąca pożyczka UE dla Ukrainy90

Dodatkowe potrzeby Ukrainy w 2027 r. (szacunki Kijowa)70

Zamrożone aktywa rosyjskiego banku centralnego (szacunki)

185 mld EUR

Istniejąca pożyczka UE dla Ukrainy

90 mld EUR

Dodatkowe potrzeby Ukrainy w 2027 r. (szacunki Kijowa)

70 mld EUR

Dane z tekstu artykułu

Atak dronów w obwodzie samarskim

Osobno, ukraińskie drony uderzyły w obiekty przemysłowe w obwodzie samarskim, a gubernator Wiaczesław Fiedoriszczew poinformował w piątek 13 listopada, że zginęły cztery osoby. Nie podał nazwy miejsca. Ukraińskie media podają, że celem mógł być węzeł naftowy Samara LPDS zarządzany przez Transnieft, który zajmuje ponad 216 hektarów i posiada 71 zbiorników magazynowych. Sztab Generalny Ukrainy podaje, że ropa z węzła trafia również do rosyjskiej armii. Obiekt był już wcześniej atakowany, ostatnio 2 listopada, kiedy wybuchł tam pożar, co zostało zarejestrowane przez monitoring satelitarny.