Fińskie i szwedzkie myśliwce przechwyciły rosyjskie samoloty wojskowe nad Zatoką Fińską

Pierwsza wspólna misja identyfikacyjna

Fińskie i szwedzkie myśliwce poderwano w czwartek 24 września 2026 r., aby przechwycić i zidentyfikować grupę rosyjskich samolotów wojskowych operujących w międzynarodowej przestrzeni powietrznej nad Zatoką Fińską. W skład rosyjskiej formacji wchodził samolot transportowy Tu-134 w towarzystwie myśliwców MiG-31 i Su-30. Fińskie F/A-18 Hornet oraz szwedzkie JAS 39 Gripen przeprowadziły śledzenie i wizualną identyfikację w ramach wspólnego protokołu szybkiego reagowania (Quick Reaction Alert). Fińskie Siły Powietrzne poinformowały w piątek, że było to pierwsze wspólne zadanie identyfikacyjne przeprowadzone jednocześnie przez oba kraje nordyckie.

Premier Szwecji Ulf Kristersson skomentował operację w mediach społecznościowych.

Morze Bałtyckie nigdy nie było tak narażone na niebezpieczeństwo jak dziś, ale nigdy też nie było tak dobrze chronione jak w tej chwili.

Zacieśnienie nordyckiej obrony powietrznej

Wspólny wylot jest następstwem umowy o współpracy obronnej zawartej pod koniec sierpnia 2026 r. w celu wzmocnienia bezpieczeństwa na północnej i wschodniej flance NATO. W ramach ram operacyjnych fińskie i szwedzkie dowództwa lotnicze mogą wysyłać myśliwce szybkiego reagowania z baz wojskowych drugiego państwa oraz koordynować loty patrolowe wzdłuż wspólnych granic. Pułkownik Vesa Mäntylä z Dowództwa Fińskich Sił Powietrznych stwierdził, że porozumienie umożliwia wspólne pełnienie dyżurów operacyjnych od jesieni tego roku. Oba kraje porzuciły dekady wojskowej niezaangażowania po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r., przy czym Finlandia przystąpiła do NATO w 2023 r., a Szwecja w 2024 r.

Dowódca Szwedzkich Sił Powietrznych Jonas Wikman określił wspólną operację jako praktyczny dowód dwustronnej integracji obronnej.

Tak w praktyce wygląda ścisła współpraca. Dzięki wieloletniemu zaufaniu i silnym relacjom osobistym możemy teraz działać wspólnie jako siły powietrzne, jako narody i jako sojusznicy.

Napięcia w przestrzeni powietrznej Bałtyku i walka elektroniczna

Przechwycenie zbiegło się w czasie z kilkoma incydentami bezpieczeństwa zgłoszonymi przez rządy europejskie w regionie Morza Bałtyckiego. W środę 23 września 2026 r. rosyjski śmigłowiec wojskowy Mi-8 naruszył polską przestrzeń powietrzną na północ od Braniewa, wlatując na 300 metrów w głąb terytorium kraju na 42 sekundy. Władze niemieckie oskarżyły wcześniej Moskwę o próbę ataku dronem na lotnisko w Lipsku, a duńscy urzędnicy ostrzegli w czwartek przed ryzykiem celowych wtargnięć wymierzonych w członków NATO.

Lotnictwo cywilne również regularnie napotyka zakłócenia wynikające z działań walki elektronicznej. Dyrektor generalny Finnair, Turkka Kuusisto, stwierdził, że linia dostosowała szkolenia pilotów do nawigacji w warunkach codziennych zakłóceń sygnału GPS w regionie Bałtyku, co skłoniło polski Instytut Łączności do raportowania powszechnych zakłóceń wzdłuż wybrzeża przez całe lato 2026 r.

Nasi piloci są przede wszystkim szkoleni do operowania w przestrzeni powietrznej, w której zmagamy się z zakłóceniami GPS, ponieważ jest to codzienny problem.

Fińskie środki obronne na wschodniej flance

Przechwycenie powietrzne miało miejsce równolegle z serią decyzji dotyczących bezpieczeństwa podjętych przez Helsinki we wrześniu 2026 r. 2 września fińskie władze wszczęły dochodzenie w sprawie potencjalnego naruszenia terytorialnego po tym, jak niezidentyfikowany dron wyrzucony został na brzeg wyspy w archipelagu Porvoo. 7 września Finlandia otworzyła 200-kilometrową barierę graniczną, budowaną odcinkami wzdłuż wschodniej granicy, aby odstraszyć przed próbami jej nielegalnego przekraczania.

Helsinki zdecydowały 14 września o przystąpieniu do francuskiej inicjatywy zaawansowanego odstraszania nuklearnego. 23 września fińscy urzędnicy podpisali w siedzibie ONZ w Nowym Jorku dwustronne porozumienie z Ukrainą w celu rozszerzenia współpracy w zakresie bezzałogowych systemów powietrznych i wzajemnych zdolności obronnych.