Niger tłumi bunt wojskowy w Niamey przy wsparciu rosyjskiego Korpusu Afrykańskiego

Starcie o strategiczne punkty w Niamey

Około północy 29 sierpnia w pobliżu bazy lotniczej Base 101, położonej obok międzynarodowego lotniska w Niamey, doszło do serii wybuchów i wymiany ognia. Buntownicy próbowali przejąć bazę i zatrzymać personel garnizonu, a następnie skierowali ataki na pałac prezydencki oraz siedzibę państwowego nadawcy Radio Télévision du Niger. Ostrzał z broni ciężkiej trwał do sobotniego poranka wzdłuż głównych arterii rządowych. Przed południem sygnał RTN został tymczasowo przerwany, gdy jednostki lojalistyczne zabezpieczały łączność państwową. Była to szósta próba zamachu stanu w Nigrze od czasu uzyskania niepodległości od Francji w 1960 r.

Rosyjskie wsparcie bojowe i aresztowania

Do stłumienia buntu władze Nigru skierowały gwardię prezydencką oraz bojowników Korpusu Afrykańskiego, podlegającego rosyjskiemu Ministerstwu Obrony. Siły rosyjskie użyły dronów kamikadze przeciwko pozycjom buntowników w bazie Base 101, zmuszając oddziały rebeliantów do kapitulacji po kilku godzinach walk. Ambasador Rosji w Nigrze Wiktor Woropajew potwierdził, że rosyjski personel wojskowy interweniował bezpośrednio na oficjalną prośbę junty. Służby bezpieczeństwa aresztowały dziesiątki żołnierzy powiązanych z dysydencką frakcją pod nazwą Siły Zbrojne na rzecz Odnowy Ojczyzny. Wiceprezydent i minister obrony Salifou Modi określił reakcję lojalistów jako szybką operację opanowania sytuacji.

Szybka reakcja sił zbrojnych i bezpieczeństwa pozwoliła na opanowanie puczu i stopniowe odzyskanie kontroli nad tymi obiektami.

Niezadowolenie i dysproporcje w armii

Bunt poprzedziły miesiące narastającej frustracji wśród nigerskich żołnierzy walczących z rebeliantami powiązanymi z Państwem Islamskim oraz grupą JNIM w południowo-zachodnich regionach, takich jak Tillabéry. Według badacza Yvana Guichaoua z Bonn International Centre for Conflict Studies, wśród buntowników znaleźli się żołnierze z garnizonów w Ouallam, Téra i Dosso, w tym formacja z Dosso znana jako jednostka Agali. Żołnierze na froncie skarżą się na rażące dysproporcje w wyposażeniu między regularnymi jednostkami a gwardią prezydencką. Szeregowi otrzymują miesięczne wynagrodzenie w wysokości od 22 000 do 25 000 franków CFA, mierząc się z mobilnymi grupami rebeliantów na motocyklach przy wsparciu jedynie małych, trzyosobowych patroli bez osłony powietrznej. Gniew wzmogła również informacja o zagranicznym szkoleniu dla syna ministra obrony, podczas gdy regularne wojska pozostawały w sektorach wysokiego ryzyka, a także oficjalne uroczystości żałobne zorganizowane wyłącznie dla trzech poległych gwardzistów prezydenckich.

Biorąc pod uwagę przebieg wydarzeń oraz fakt, że celem ataku był pałac prezydencki, telewizja państwowa i lotnisko, skłaniałbym się ku tezie o próbie zamachu stanu, a nie buncie, który eskalował.

Punkty kontrolne i wsparcie regionalne

Po walkach Algieria przekazała 30 sierpnia do Niamey cztery myśliwce oraz dwa samoloty transportowe w ramach niedawno odnowionych porozumień obronnych. Do 31 sierpnia ruch drogowy w Niamey został przywrócony, choć jednostki wojskowe utrzymały ścisłe kordony w mieście. Żołnierze wyposażeni w wykrywacze metali i pojazdy typu technical z karabinami maszynowymi obsadzili punkty kontrolne na drogach dojazdowych do lotniska, studiów RTN i pałacu prezydenckiego. Generał Abdourahamane Tiani, przywódca Narodowej Rady Ochrony Ojczyzny od czasu obalenia prezydenta Mohameda Bazouma w lipcu 2023 r., nie pojawił się publicznie ani nie wydał oświadczenia przez trzy dni po buncie, a rząd nie podał danych o ofiarach.