Uwolnienie w Bengazi

Dwie Europejki przetrzymywane w Nigrze od 2025 roku zostały uwolnione i przewiezione do Bengazi we wschodniej Libii w środę 21 października. Informację przekazała libijska stacja al-Masar w nocy ze środy na czwartek. Austriaczka to 76-letnia Eva Gretzmacher, porwana w styczniu 2025 roku, a Szwajcarka to 69-letnia Claudia Abbt, uprowadzona w kwietniu 2025 roku w Agadez w północnym Nigrze. Żadna ze stron nie ujawniła tożsamości porywaczy ani okoliczności uwolnienia.

Zasługa rodziny Haftarów

Stacja al-Masar przypisała uwolnienie interwencji Saddama Haftara, zastępcy naczelnego dowódcy we wschodniej Libii, który działał w odpowiedzi na apele rodzin. Na nagraniu wyemitowanym przez kanał kobiety siedziały pod portretem marszałka polnego Chalify Haftara i w języku francuskim podziękowały swoim wybawcom. Abbt, która określiła czas swojej niewoli na rok i sześć miesięcy, powiedziała, że cieszy się z odzyskania wolności.

„Teraz cieszę się, że jestem wolna.”

Gretzmacher, która oszacowała czas niewoli na rok i dziewięć miesięcy, w tym samym nagraniu podziękowała marszałkowi i jego synowi.

„Z głębi serca dziękuję marszałkowi Chalifie Haftarowi i jego synowi Saddamowi, którzy nas uwolnili.”

Reakcje w Szwajcarii i Austrii

Rzecznik szwajcarskiego MSZ Pierre-Alain Eltschinger przekazał, że stan Abbt jest dobry, biorąc pod uwagę okoliczności, i jest ona w drodze do Szwajcarii. Szwajcarscy urzędnicy odebrali ją w Bengazi, gdzie zapewniono jej opiekę medyczną. Minister spraw zagranicznych Ignazio Cassis wyraził ulgę po jej uwolnieniu i podziękował zaangażowanym stronom w Szwajcarii i za granicą. Federalny Departament Spraw Zagranicznych powołał po porwaniu jednostkę kryzysową złożoną z policji, służb wywiadowczych oraz innych agencji federalnych i kantonalnych. RTS podało, że departament nie skomentował jeszcze sprawy publicznie, a funkcjonariusze policji federalnej co najmniej raz udali się do Nigru, aby prowadzić negocjacje.

W Wiedniu austriacka minister spraw zagranicznych Beate Meinl-Reisinger powiedziała, że wszyscy odczuwają ogromną ulgę, iż Eva G. jest wreszcie wolna po ponad 21 miesiącach, i podziękowała zaangażowanym austriackim dyplomatom. Według austriackiego MSZ, Gretzmacher została odebrana w Libii przez austriacki zespół reagowania kryzysowego.

Dyplomacja z Niamey

Szwajcaria utrzymywała bezpośrednie kanały komunikacji z Niamey po zamachu stanu w lipcu 2023 roku, w przeciwieństwie do Francji, która znacznie ograniczyła współpracę z Nigrem po przejęciu władzy przez wojsko – podało RTS. W maju 2026 roku ambasador Philipp Stalder, szef wydziału Afryki Subsaharyjskiej i Frankofonii w departamencie, został przyjęty w Niamey przez premiera Alego Mahamana Lamine Zeine, określanego przez RTS jako jedna z czołowych postaci reżimu wojskowego. We wrześniu 2026 roku Cassis spotkał się z przedstawicielami Nigru w Nowym Jorku na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Kontekst Nigru i Libii

Niger znajduje się pod kontrolą wojskową od 2023 roku, kiedy generał Abdourahmane Tchiani obalił wybranego prezydenta Mohameda Bazouma. W ciągu ostatniego roku liczba porwań w Nigrze wzrosła, a grupy dżihadystyczne powiązane z Al-Kaidą i Państwem Islamskim od lat prowadzą działania zbrojne w całym Sahelu. RTS podało, że Abbt była przetrzymywana przez Państwo Islamskie w Sahelu, podczas gdy BBC zauważyło, że niektóre wcześniejsze doniesienia wiązały porwanie z bojownikami Państwa Islamskiego. Libia jest podzielona między dwie administracje: wschodnią, wspieraną przez Chalifę Haftara, oraz rząd w Trypolisie, uznawany przez ONZ i kierowany przez premiera Abd al-Hamida ad-Dubajbę.

Dalsze kroki

Air Info Agadez podało, że samolot miał odlecieć z Bengazi w czwartek 22 października, zatrzymując się najpierw w Wiedniu, aby przekazać Gretzmacher austriackim władzom, a następnie kontynuować lot do Szwajcarii z Abbt. Libijscy urzędnicy poinformowali, że kobiety zostaną przekazane władzom swoich krajów po zakończeniu niezbędnych procedur.