Niemiecki rząd zatwierdza największą od czasów powojennych reformę służb wywiadowczych

Rząd zatwierdza 700-stronicową reformę

Niemiecki rząd przyjął w środę, 12 sierpnia 2026 roku, 700-stronicowy projekt ustawy, który nadaje zagranicznemu wywiadowi BND oraz krajowej służbie bezpieczeństwa BfV nowe uprawnienia operacyjne. Przepisy pozwolą obu agencjom na dostęp do komunikacji cyfrowej, gromadzenie danych, włamywanie się do systemów informatycznych, manipulowanie lub usuwanie danych oraz prowadzenie działań mających na celu udaremnienie ataków. W stanie napięcia lub obrony wojskowej BND będzie mogła prowadzić sabotaż za granicą. Według Deutsche Welle, BfV zyska dodatkowo prawo do wchodzenia do domów bez nakazu sądowego, co jest uprawnieniem, którego nie posiada nawet policja bez zgody sądu. Minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt stwierdził, że reforma wprowadzi narzędzia oparte na sztucznej inteligencji i przekształci agencje w pełnoprawne służby specjalne.

Przyczyny: zagrożenia hybrydowe i dron w Lipsku

Nina Warken, szefowa Urzędu Kanclerskiego Friedricha Merza, oświadczyła, że Niemcy stoją w obliczu realnego i bardzo poważnego zagrożenia atakami hybrydowymi ze strony obcych mocarstw i nie mogą już polegać wyłącznie na wywiadach sojuszniczych. Reforma następuje kilka dni po odkryciu drona z ładunkiem wybuchowym na lotnisku w Lipsku we wschodnich Niemczech. Prokuratura federalna prowadzi śledztwo, a media, powołując się na informacje wywiadu USA, wskazują na Rosję jako możliwego sprawcę. Niezidentyfikowane drony obserwacyjne są regularnie zauważane nad bazami wojskowymi i innymi obiektami. Dobrindt wielokrotnie wskazywał na rosnącą liczbę przypadków szpiegostwa, sabotażu oraz ryzyko ataków w Niemczech i całej Europie.

Zmiana paradygmatu niemieckiego wywiadu

Od czasu powstania po II wojnie światowej niemieckie służby wywiadowcze miały bardziej ograniczone uprawnienia niż odpowiedniki takie jak CIA, Mossad, MI6 czy służby francuskie, działając głównie jako jednostki gromadzące informacje. Reforma zmieni ich mandat z obserwacji, analizy i raportowania na obserwację, analizę i interwencję w określonych przypadkach. Martin Jäger, szef BND, powiedział Der Spiegel, że Niemcy muszą wykazać się porównywalnymi zdolnościami, aby przeciwnicy odczuli konsekwencje. Ustawa usprawnia również nadzór pod jednym organem dla BND i wprowadza nowe zasady zapobiegające nadużyciom władzy.

Poparcie polityczne i droga przez parlament

Bundestag musi jeszcze zatwierdzić ustawę. Przerwa wakacyjna w parlamencie kończy się na początku września, a przyjęcie projektu jest uważane za formalność ze względu na większość rządzącą CDU/CSU i SPD. Jeśli ustawa zostanie przyjęta, nowe uprawnienia mają wejść w życie na początku 2027 roku. Konstantin von Notz z opozycyjnych Zielonych popiera rozszerzenie uprawnień BND, aby zrównać Niemcy z partnerami w Wielkiej Brytanii, Holandii i Skandynawii. Nazwał reformę spóźnioną i zauważył, że Federalny Trybunał Konstytucyjny wskazywał na pilną potrzebę zmian.

Krytycy ostrzegają przed erozją zasady separacji

Von Notz ostro skrytykował przyznanie podobnych rozszerzonych uprawnień krajowej służbie BfV, argumentując, że w sferze krajowej zapobieganiem zagrożeniom zajmuje się już blisko dwadzieścia organów policyjnych. Wyposażenie tajnej służby w takie uprawnienia stworzyłoby przewidywalny chaos i problemy, podważając zasadę separacji wywodzącą się z doświadczeń gestapo w czasach nazistowskich. Grupy broniące swobód obywatelskich podzielają te obawy, ostrzegając przed dryfem w stronę tajnej policji. Separacja między gromadzeniem danych wywiadowczych a działaniami policyjnymi, ustanowiona po 1945 roku, jest obecnie zagrożona. Von Notz powiedział Frankfurter Allgemeine, że Dobrindt wyrządza swoimi przepisami krajowymi znacznie więcej szkód niż pożytku.

Przekształcamy nasze służby wywiadowcze w pełnoprawne służby specjalne.