Raport UNEP: kraje rozwijające się potrzebują 305 mld dolarów rocznie na adaptację do zmian klimatu

Luka w wysokości około 305 mld dolarów rocznie

Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) opublikował w środę, 4 listopada, raport Adaptation Gap Report 2026 pod tytułem „Ready? Not”. Badanie szacuje środki niezbędne krajom rozwijającym się na adaptację do ocieplającego się klimatu, od budowy falochronów i systemów wczesnego ostrzegania po retencję wody chroniącą zbiory. Kraje rozwijające się będą potrzebować około 305 mld dolarów rocznie do 2035 roku, aby budować odporność i ograniczać ryzyko. Szacunek ten nie uwzględnia potrzeb sektora prywatnego, więc całkowita kwota może być znacznie wyższa.

Zobowiązanie do potrojenia finansowania pokrywa ułamek potrzeb

Rządy uzgodniły podczas COP30 w Belém w Brazylii potrojenie międzynarodowego publicznego finansowania adaptacji do 2035 roku, co zostało zapisane w dokumencie końcowym Global Mutirão. Nawet jeśli cel ten zostanie osiągnięty, planowane przepływy rzędu 85–120 mld dolarów rocznie pokryją jedynie 20–29% szacowanych potrzeb po uwzględnieniu inflacji. Międzynarodowe publiczne przepływy na adaptację osiągnęły w 2024 roku od 28,2 do 31,7 mld dolarów, co oznacza wzrost o około 1 mld dolarów w porównaniu z 2023 rokiem. UNEP wskazuje, że tempo tego wzrostu spada. Przepływy te pozostają znacznie poniżej poziomu 40 mld dolarów rocznie uzgodnionego podczas szczytu klimatycznego w Glasgow.

Roczne potrzeby do 2035 r.305

Potrojone finansowanie, dolna granica85

Potrojone finansowanie, górna granica120

Roczne potrzeby do 2035 r.

305 mld USD

Potrojone finansowanie, dolna granica

85 mld USD

Potrojone finansowanie, górna granica

120 mld USD

Dane z tekstu artykułu

Koszty prywatne i malejąca rola USA

Pieter Pauw, badacz finansów klimatycznych z Politechniki w Eindhoven i współautor raportu, stwierdził, że rosnące koszty zmian klimatu nie są jeszcze w pełni widoczne w szacunkach adaptacyjnych, ale będą rosły w czasie. Zaznaczył, że kraje rozwijające się podejmują działania i wskazał na ponowny wzrost wkładu Holandii. Pauw powiązał ogólny niedobór środków z utratą przepływów finansowych ze Stanów Zjednoczonych za czasów Donalda Trumpa. Dane UNEP uwzględniają głównie koszty ponoszone przez rządy, a agencja szacuje, że całkowita kwota jest niemal dwukrotnie wyższa po wliczeniu wydatków gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.

Straty, upały i El Niño

Raport wskazuje na fale upałów w Europie Zachodniej w 2026 roku oraz powodzie w Nepalu jako przykłady poważnych skutków klimatycznych. Ostrzega, że El Niño może stać się największym zaobserwowanym zjawiskiem pogodowym. Dane przytoczone w raporcie pokazują, że kraje o niskim i średnim dochodzie stanowiły 99% z 765 mln osób dotkniętych powodziami i osunięciami ziemi w latach 2020–2025. Sekretarz generalny ONZ António Guterres powiedział, że luka finansowa mierzona jest nie tylko pieniędzmi, ale także życiem ludzkim i utraconymi perspektywami. Wezwał do szybszego i prostszego dostępu do wsparcia dla najbardziej narażonych osób oraz do silniejszej woli politycznej.

Kolejne kroki na COP31

Inger Andersen, dyrektor wykonawcza UNEP, wezwała kraje do skupienia się na realizacji celu potrojenia finansowania podczas COP31 w Antalyi w Turcji, który odbędzie się w dniach 9–20 listopada. Stwierdziła, że kraje muszą podjąć dalsze działania, aby ratować życie, unikać strat i szkód oraz chronić gospodarki. Raport odnotowuje również pozytywne sygnały, w tym rosnące finansowanie adaptacji ze strony wielostronnych banków rozwoju oraz zwiększające się przepływy finansowe między krajami Globalnego Południa. Wcześniejszy raport UNEP Emissions Gap Report wykazał, że obecna polityka klimatyczna prowadzi świat do ocieplenia o 2,6–2,7 stopnia w tym stuleciu.