Netflix publikuje biografię Unabombera z Jacobem Tremblayem i Russellem Crowe'em

Podwójna struktura narracyjna

Reżyser Janus Metz przedstawia historię Theodore'a J. Kaczynskiego w filmie Netflixa pt. Unabomber, do którego scenariusz napisali Sam Chalsen i Nelson Greaves. Produkcja trwa 1 godzinę i 37 minut, posiada kategorię wiekową R i dzieli fabułę na dwie odrębne epoki. Jeden wątek śledzi losy 16-letniego Kaczynskiego, studenta Harvardu uczestniczącego w agresywnych badaniach psychologicznych. Druga linia czasowa przedstawia federalne śledztwo w latach 90., które zakończyło się aresztowaniem w odizolowanej chacie w stanie Montana.

Struktura narracyjna zestawia młodzieńcze środowisko akademickie końca lat 50. z działaniami organów ścigania dekady później. Shailene Woodley wciela się w postać Joanne Miller, fikcyjnej agentki FBI, której zadaniem jest analiza pism Kaczynskiego przy jednoczesnym zmaganiu się z oporem męskich współpracowników. Wątek śledczy ukazuje agentów federalnych próbujących wyodrębnić wskazówki identyfikacyjne z liczącego 35 000 słów manifestu podejrzanego, Industrial Society and Its Future, opublikowanego w 1995 roku.

Obraz eksperymentów na Harvardzie

Wątek z 1958 roku koncentruje się na interakcjach Kaczynskiego z dr. Henrym A. Murrayem, charyzmatycznym profesorem psychologii na Harvardzie i byłym agentem rządowym, w którego wciela się Russell Crowe. Jacob Tremblay gra nastoletniego geniusza matematycznego, który rozpoczyna studia na stypendium. Murray rekrutuje Kaczynskiego do badania nad przesłuchaniami w czasie zimnej wojny, w którym młody student otrzymuje kryptonim Lawful.

W ramach eksperymentu naukowcy instruowali uczestników, aby pisali szczegółowe oświadczenia dotyczące swoich osobistych filozofii, a następnie poddawali ich filmowanym konfrontacjom słownym. Tremblay portretuje Kaczynskiego jako niezdarnego nastolatka, który uczy się znosić intensywne ataki osobiste ze strony przeciwników podczas debat. Testy, finansowane przez wczesnego poprzednika CIA, miały na celu ocenę odporności psychicznej na ekstremalne metody przesłuchań.

Fikcja literacka a odbiór krytyczny

Film przypisuje późniejszą przemoc Kaczynskiego wobec technologii oraz jego wściekłość na środowisko akademickie bezpośrednio eksperymentom psychologicznym Murraya. Takie ujęcie narracyjne stoi w sprzeczności z wypowiedziami samego Kaczynskiego, który utrzymywał, że badania miały niewielki wpływ na jego życiowe wybory. Krytycy zauważyli również, że scenariusz wymyśla formalną diagnozę psychiatryczną podczas badań na Harvardzie, upraszczając tym samym dyskusyjną historię medyczną.

Po aresztowaniu w 1996 roku Kaczynski odrzucił diagnozy schizofrenii stawiane przez klinicystów, wybierając podkreślanie własnej poczytalności nawet wtedy, gdy argumenty dotyczące zdrowia psychicznego mogły złagodzić wyroki sądowe. Choć recenzje chwaliły występy Tremblaya i Crowe'a w sekwencjach z 1958 roku, kilka mediów zarzuciło filmowi spłycenie złożonych motywacji Kaczynskiego do konwencjonalnej historii o genezie zła. Segmenty proceduralne z lat 90. spotkały się z krytyką za poleganie na schematycznych tropach detektywistycznych.

Kontekst historyczny obławy

Realne śledztwo w sprawie Unabombera trwało prawie dwie dekady, odkąd Kaczynski rozpoczął kampanię bombową w 1978 roku. FBI przyjęło przydomek Unabom, ponieważ początkowe ataki wymierzone były w osoby związane z uniwersytetami i komercyjnymi liniami lotniczymi. Przez 17 lat Kaczynski wysyłał niepodpisane, domowej roboty ładunki wybuchowe do naukowców, inżynierów i pracowników akademickich w całych Stanach Zjednoczonych.

Ataki spowodowały trzy ofiary śmiertelne i raniły blisko dwa tuziny innych osób. Ogólnokrajowe poszukiwania zakończyły się w 1996 roku, gdy władze federalne zlokalizowały Kaczynskiego żyjącego jako pustelnik w wiejskiej części Montany. 17-letnia kampania uczyniła z Kaczynskiego jednego z najbardziej nieuchwytnych krajowych terrorystów w historii Ameryki.