NATO rezygnuje ze szczytu liderów w Albanii w 2027 roku w obliczu sporów o wydatki

Brak szczytu w Albanii w 2027 roku

Agencja AP poinformowała w niedzielę, 15 listopada, że NATO nie zorganizuje szczytu liderów w Albanii w 2027 roku. Tirana została wskazana jako gospodarz w deklaracji z Hagi z 2025 roku, jednak jej nazwa zniknęła z dokumentu wydanego po lipcowym spotkaniu w Ankarze. Zapytany przed szczytem Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Dublinie w czwartek, 12 listopada, premier Edi Rama stwierdził, że nie ma wspólnego stanowiska w sprawie terminu i że szczyt z pewnością nie odbędzie się w 2027 roku. Europejska Wspólnota Polityczna, promowana przez Emmanuela Macrona w 2022 roku, zrzesza liderów państw UE oraz krajów europejskich spoza bloku. Rama dodał, że jeśli szczyt odbędzie się w 2028 roku, będzie miał miejsce w Tiranie. Sekretarz generalny NATO Mark Rutte przekazał AP, że sojusz wykazuje elastyczność w kwestii szczytów i organizuje je w razie potrzeby, a ostatnie spotkania odbyły się w Waszyngtonie w 2024 roku, Hadze w 2025 roku i Ankarze w 2026 roku.

Mniej spotkań ministerialnych

Ministrowie obrony 32 państw członkowskich zazwyczaj spotykają się w październiku, jednak w tym roku takie spotkanie się nie odbyło i nie jest planowane na październik 2027 roku. Ministrowie spraw zagranicznych spotkają się w przyszłym roku raz zamiast dwóch, co NATO określa mianem pakietu reorganizacyjnego. AP przypomina, że Pete Hegseth i Marco Rubio opuszczali spotkania NATO przed ich zakończeniem lub w ogóle się na nich nie pojawiali. Hegseth wykorzystywał spotkania ministrów obrony do krytykowania europejskich sojuszników oraz Kanady, donosi AP.

Wydatki Albanii budzą zastrzeżenia

AP podaje, że niektórzy sojusznicy argumentują, iż Tirana przeznacza zbyt mało środków na obronność, co sprawia, że niechętnie patrzą na powierzenie jej roli gospodarza najważniejszego wydarzenia sojuszu. Wydatki obronne Albanii prognozowane są w tym roku na 2,15% PKB. Cel NATO dla każdego z 32 członków to 3,5% PKB na podstawowe zdolności obronne oraz dodatkowe 1,5% na infrastrukturę związaną z obronnością do 2035 roku. AP zauważa, że Albania nie należy do najsłabszych pod tym względem, gdyż gorsze wyniki notują Hiszpania, Belgia i Słowenia. Poniższy wykres zestawia prognozy dla Albanii z dwoma celami na 2035 rok.

Albania, prognoza na ten rok2,15

Cel NATO, zdolności obronne do 20353,5

Cel NATO, infrastruktura do 20351,5

Albania, prognoza na ten rok

2.15 % PKB

Cel NATO, zdolności obronne do 2035

3.5 % PKB

Cel NATO, infrastruktura do 2035

1.5 % PKB

Dane z tekstu artykułu

Czas planowania i czynnik Trumpa

Przygotowanie szczytu w Hadze w 2025 roku zajęło Holandii około roku i kosztowało blisko 100 mln dolarów, więc decyzja w sprawie Albanii musiałaby zapaść do października, aby kraj miał czas na przygotowanie wydarzenia w 2027 roku. „La Vanguardia” donosi, że niektórzy dyplomaci sojuszniczy oczekują, iż NATO uniknie kolejnego szczytu przyćmionego przez napięcia między prezydentem Donaldem Trumpem a europejskimi sojusznikami, jak miało to miejsce w Turcji kilka miesięcy temu. Podczas końcowej konferencji prasowej w Ankarze Rutte powiedział, że kolejny szczyt odbędzie się w Albanii, a dokładna data musi zostać jeszcze ustalona. Ian Lesser, szef brukselskiego biura German Marshall Fund, przypisał sukces chaotycznego szczytu w Ankarze w dużej mierze dobrym relacjom między prezydentem Turcji Recepem T. Erdoganem a Trumpem.

Co pozostaje otwarte

Według Ramy, NATO nie uzgodniło daty kolejnego szczytu liderów. Opcja 2027 roku została wykluczona, a 2028 rok jest jedynym, dla którego Tirana została wymieniona jako możliwe miejsce spotkania. W związku z brakiem październikowej sesji ministrów obrony w tym roku i ograniczeniem spotkań ministrów spraw zagranicznych do jednego w przyszłym roku, sojusz ma mniej formalnych okazji do spotkań na szczeblu ministerialnym.