Pole Tempelhofer Feld w Berlinie punktem zapalnym kryzysu mieszkaniowego przed wrześniowymi wyborami

Pole z historią

Tempelhofer Feld to rozległy obszar o powierzchni 300 hektarów w sercu Berlina, jeden z największych śródmiejskich terenów otwartych w Europie. Rozciąga się na dzielnice Neukölln, Tempelhof-Schöneberg i Friedrichshain-Kreuzberg, z około 230 hektarami trawiastych równin wciąż naznaczonych starymi pasami startowymi. Pierwotnie pruski poligon wojskowy, miejsce to stało się lotniskiem na początku XX wieku. Podczas berlińskiego mostu powietrznego w latach 1948–1949 służyło jako kluczowy węzeł zaopatrzeniowy dla oblężonego Berlina Zachodniego, zapisując się w zbiorowej pamięci miasta. Lotnisko zamknięto w 2008 r., a tereny udostępniono publiczności dwa lata później. Od tego czasu berlińczycy gromadzą się na polu przy dobrej pogodzie na grille, jogging, jazdę na rolkach, miejskie ogrodnictwo i koncerty plenerowe, choć zimą ogromna przestrzeń często stoi prawie pusta. Wymieniony budynek terminalu lotniska pozostaje jednym z największych budynków w Europie.

Referendum z 2014 r. i rosnąca presja mieszkaniowa

W 2014 r. ogólnomiejskie referendum doprowadziło do uchwalenia ustawy, która zakazuje wszelkiej zabudowy na polu i nakazuje jego zachowanie jako obszaru wolnego. Ustawa ta pozostaje w mocy. Jednak kryzys mieszkaniowy w Berlinie pogłębił się od tego czasu, wywierając presję na ustawę. Ostatnie sondaże wskazują, że większość berlińczyków popiera obecnie co najmniej częściową zabudowę obrzeży. Każda zmiana wymagałaby formalnej nowelizacji ustawy z 2014 r. przez Izbę Poselską Berlina.

Plan Senatu dotyczący zabudowy obrzeży

Obecny rząd Berlina, koalicja CDU i SPD, promuje koncepcję zwaną "umiarkowaną zabudową obrzeży". Plan zakłada wąskie pasy wzdłuż zewnętrznych granic pola, szczególnie wzdłuż Tempelhofer Damm i Oderstraße, pod gęstą zabudowę mieszkaniową. Architekci opracowali projekty 5–7-piętrowych budynków, które zajmowałyby tylko skrajne części, pozostawiając centralne łąki nietknięte. Propozycja kładzie nacisk na wysoki udział mieszkań subsydiowanych, neutralne dla klimatu standardy budowlane i oszczędność miejsca. Konkurs pomysłów naszkicował wizję nawet 20 000 mieszkań.

Niegodne stanowisko inicjatywy 100%

Grupa "100 % Tempelhofer Feld", która opracowała i przeforsowała referendum z 2014 r., kategorycznie odrzuca jakąkolwiek formę zabudowy. Ostrzega, że nawet łagodna zabudowa skrajnych części stworzyłaby precedens, stopniowo zmniejszając otwartą przestrzeń w miarę upływu czasu. Inicjatywa promuje alternatywną wizję: rozbudowę ogrodów społecznych, obiektów sportowych i programów kulturalnych bez trwałych konstrukcji, utrzymując tym samym pole całkowicie wolne od zabudowy.

Wybory wrześniowe jako punkt decyzyjny

Wybory krajowe 20 września 2026 r. wysunęły kwestię Tempelhof na pierwszy plan kampanii. Partie stoją teraz przed jasnym wyborem: nowelizacja ustawy w celu umożliwienia częściowej zabudowy lub obrona decyzji z 2014 r. To, jak zagłosuje Berlin, prawdopodobnie zadecyduje, czy pole pozostanie nietknięte, czy zacznie gościć tysiące nowych domów.