Sprawca ataku na Rushdiego skazany za terroryzm, grozi mu dożywocie

Werdykt sądu federalnego

Ława przysięgłych w Buffalo w stanie Nowy Jork uznała 29 lipca 2026 roku Hadiego Matara za winnego aktu terroryzmu oraz udzielenia wsparcia materialnego Hezbollahowi, wspieranej przez Iran libańskiej grupie bojowej. 28-letni Amerykanin libańskiego pochodzenia został już wcześniej skazany na 25 lat więzienia stanowego za usiłowanie zabójstwa. Ławie przysięgłych wystarczyły około dwie godziny obrad po tygodniowym procesie.

„Hadi Matar postanowił dostosować swoje wartości do wartości terrorystycznych przywódców Iranu.”

Prokuratorzy przedstawili dowody na to, że Matar przez miesiące planował atak, kierując się lojalnością wobec irańskich władz i Hezbollahu. Śledczy znaleźli w jego domu materiały związane z Hezbollahem, a on sam tworzył nagrania dotyczące fatwy wydanej na Rushdiego. Wyrok federalny za terroryzm przewiduje maksymalną karę dożywotniego pozbawienia wolności.

Atak i jego skutki

12 sierpnia 2022 roku Matar wbiegł na scenę w Chautauqua Institution w Mayville w stanie Nowy Jork, gdzie Rushdie miał wystąpić na konferencji poświęconej wolności słowa. Napastnik zadał pisarzowi ponad tuzin ciosów nożem o długości sześciu cali. Rushdie przeżył, ale stracił wzrok w jednym oku. Atak widziały setki osób i został on zarejestrowany na nagraniu.

„Jego brutalny atak na pana Rushdiego podczas pokojowego wydarzenia jest mrożącym krew w żyłach przypomnieniem globalnego zasięgu irańskiego terroryzmu.”

Rushdie zeznawał przez blisko godzinę podczas procesu federalnego, opisując przebieg napaści. W 2024 roku opublikował wspomnienia pod tytułem "Nóż", a na początku tego roku na festiwalu Sundance odbyła się premiera filmu dokumentalnego o ataku.

Fatwa i motywy działania

Prokuratorzy federalni powiązali działania Matara bezpośrednio z fatwą wydaną w 1989 roku przez ówczesnego najwyższego przywódcę Iranu, ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego, który wezwał do egzekucji Rushdiego za powieść "Szatańskie wersety". Fatwa została potwierdzona w 2017 roku przez następcę Chomeiniego, Alego Chameneiego, oraz poparta w przemówieniu z 2006 roku przez lidera Hezbollahu, Hassana Nasrallaha. Według prokuratury Matar przez ponad rok zagłębiał się w brutalną ideologię Hezbollahu i przygotowywał się do wykonania fatwy.

Zaprzeczenia Iranu

Rząd Iranu zaprzeczył jakiemukolwiek udziałowi w ataku z 2022 roku. Ówczesny rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych sugerował, że Rushdie sam sprowadził na siebie kłopoty, obrażając islam. Nasrallah nigdy nie skomentował ataku. Zaprzeczenie to odnotowano w tym samym oświadczeniu Departamentu Sprawiedliwości, w którym opisano atak jako element globalnego zasięgu irańskiego terroryzmu.

Co dalej

Matar odbywa już karę 25 lat więzienia w zakładzie stanowym w Nowym Jorku. Ogłoszenie wyroku federalnego zaplanowano na 3 listopada 2026 roku, kiedy to grozi mu dożywocie. Jego obrońca, Nathaniel Barone II, przekazał dziennikowi New York Times, że zamierza odwołać się od orzeczenia. Matar wcześniej powiedział reporterowi, że uważa, iż Rushdie "zaatakował islam".