Hiszpańska kompozytorka Marisa Manchado zginęła w katastrofie kolejowej w Urda

Potwierdzenie po katastrofie w Urda

Madryckie Stowarzyszenie Kompozytorów (AMCC) potwierdziło w oświadczeniu wydanym w sobotę, 31 października, śmierć 70-letniej Marisy Manchado, swojej członkini założycielki i pierwszej przewodniczącej. Artystka była jedną z ofiar zderzenia dwóch pociągów w Urda w prowincji Toledo, do którego doszło 28 października. Agencja Europa Press w relacji z 31 października poinformowała o co najmniej 69 ofiarach śmiertelnych katastrofy. Według stowarzyszenia, kompozytorka podróżowała do Sewilli na spotkanie zorganizowane przez Wydział Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Sewilli. Dziennik El Mundo podał, że spotkanie zaplanowano na środę, dzień zderzenia pociągów, a przed oficjalnym potwierdzeniem artystka figurowała na liście osób zaginionych.

Kariera w muzyce współczesnej

Manchado stworzyła ponad 150 utworów, w tym dzieła pedagogiczne, kameralne, wokalne, symfoniczne, operowe oraz elektroakustyczne. Jej opera Cristal de agua fría z librettem Rosy Montero miała premierę w sezonie 1993–1994. Teatro Real określił operę La Regenta, opartą na powieści Leopolda Alasa (znanego jako Clarín) z librettem Amelii Valcárcel, jako jej trzecie dzieło tego typu. Premiera z 2023 roku była koprodukcją Teatro Real i Teatro Español, a utwór nominowano do International Opera Awards w kategorii najlepszej premiery międzynarodowej 2023 roku. W 2024 roku kompozytorka otrzymała za nią Narodową Nagrodę Muzyczną w dziedzinie kompozycji operowej, a dziennik El País podał, że miała odebrać wyróżnienie 15 grudnia.

Pełniła również funkcję wicedyrektorki Konserwatorium Teresy Berganzy w latach 2001–2018 oraz zastępczyni dyrektora generalnego ds. muzyki i tańca w INAEM w latach 2007–2008. Jej utwór z 2012 roku Notas para la paz, koncert na fagot i orkiestrę, powstał na zamówienie Orquesta Nacional de España. Kształciła się w Real Conservatorio Superior de Música w Madrycie, ukończyła studia podyplomowe z zakresu kompozycji wspomaganej komputerowo na uniwersytecie Paris VIII oraz uzyskała doktorat z muzykologii na Uniwersytecie Complutense w Madrycie.

Działalność na rzecz kobiet w muzyce

Teatro Real docenił jej wkład w hiszpańską kulturę muzyczną:

„Punkt odniesienia w Hiszpanii ze względu na nieustanną pracę na rzecz upominania się o rolę kobiet w twórczości muzycznej i jej uwidaczniania, dzięki czemu otworzyła drogę dla kolejnych pokoleń.”

W 1982 roku założyła program radiowy Mujeres en la Música w Radio Nacional de España, a w 1998 roku opublikowała esej uznawany za pracę referencyjną. Była również pianistką kształcącą się w Madrycie, Paryżu, Rzymie, Turynie i Darmstadt. Jury Narodowej Nagrody Muzycznej podkreśliło, że jej opera nadała głos ikonicznej postaci kobiecej, co odzwierciedlało jej długoletnie zaangażowanie na rzecz równości.

Stowarzyszenie przekazało, że członkowie, którzy współpracowali z artystką, zapamiętają ją jako koleżankę wierzącą w jednoczenie kompozytorów i że będą kontynuować projekt, który pomogła założyć ponad ćwierć wieku temu.

„Ci z nas, którzy dzielili z nią drogę w AMCC, zapamiętają, ponad tytułami i nagrodami, koleżankę, która wierzyła w potrzebę jedności.”

Osobiste wspomnienie w dzienniku El País autorstwa innego kompozytora przywołało znajomość rozpoczętą w 1978 roku, gdy oboje udali się do Luisa de Pablo z prośbą o lekcje kompozycji. Autor tekstu przypomniał, że Manchado została zastępczynią dyrektora ds. muzyki w INAEM, co formalnie stawiało ją wyżej od niego, i opisał ją jako pionierkę feminizmu w muzyce klasycznej.