Lula na COP31: wojny i cła spychają klimat na margines agendy światowej

Przemówienie podczas sesji liderów w Antalyi

Luiz Inácio Lula da Silva wystąpił w środę, 11 listopada, podczas sesji liderów COP31 w Antalyi w Turcji. Była to jego pierwsza podróż zagraniczna od czasu reelekcji pod koniec października. Konferencja rozpoczęła się w poniedziałek, 9 listopada, i gromadzi przedstawicieli niemal 200 krajów do 20 listopada. Jak podaje Swissinfo, wśród uczestników znalazł się tylko jeden lider państwa G7, a administracja Donalda Trumpa, która wycofała się z porozumienia paryskiego, była nieobecna. Chiny, największy emitent gazów cieplarnianych, wysłały wiceprezydenta Hana Zhenga. Według Notícias ao Minuto przemówienie Luli spotkało się z silnym aplauzem na sesji plenarnej, a prezydent rozpoczął je słowami, że Brazylia powraca, by bronić zdrowej planety.

„Brazylia powraca, by bronić trwałości zdrowej planety.”

Klimat zepchnięty z agendy G7 i G20

Lula argumentował, że zmiany klimatu przestały być priorytetem dla światowych liderów. Przekazał słuchaczom, że temat ten zniknął z przemówień i dokumentów, a na spotkaniach G7 i G20, gdzie gromadzą się najwięksi emitenci, troska ustąpiła miejsca milczeniu. Swissinfo wiąże tę zmianę z fragmentacją geopolityczną, wysokim poziomem zadłużenia oraz kryzysem energetycznym wynikającym z wojny w Iranie. Prezydent wyraził to wprost.

„Od początku roku zmiany klimatu zniknęły z przemówień i dokumentów.”

Lula wezwał kraje rozwinięte do wywiązania się ze swoich zobowiązań i mobilizacji 1,3 bln dolarów rocznie na finansowanie klimatu, argumentując, że bogate państwa rozwijały się kosztem planety. Bronił systemu wielostronnego, twierdząc, że sabotowanie reżimu klimatycznego zniszczy to, co w nim najlepsze. Jego priorytetami pozostają zwiększenie finansowania, stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych oraz zakończenie wylesiania.

Wylesianie i wydobycie ropy

Lula poinformował, że Brazylia ograniczyła wylesianie Amazonii o 71% w latach 2022–2026. Zapowiedział również krajowe plany zmniejszenia zależności od paliw kopalnych i powstrzymania utraty lasów. Swissinfo podało, że wylesianie spadło w ostatnim roku do najniższego poziomu od dekady. Rząd spotkał się jednak z krytyką za kontynuowanie wydobycia ropy. W sierpniu Lula bronił poszukiwań nowych złóż jako wyrazu suwerenności narodowej, wskazując na ropę znalezioną 175 km od wybrzeży Amazonii w rejonie Marginu Równikowego. Swissinfo zauważyło również, że jego rząd przewodniczył poprzedniemu szczytowi COP30 w Belém.

Reelekcja i obawy środowiskowe

Lula został pod koniec października wybrany na czwartą kadencję, pokonując prawicowego rywala Flávio Bolsonaro, i przedstawił głosowanie jako wybór dotyczący projektu narodowego. Swissinfo donosi, że wielu ekologów odetchnęło z ulgą, obawiając się powrotu do masowej wycinki w Amazonii w przypadku zwycięstwa Flávio Bolsonaro. Przemawiając zachrypniętym głosem, 81-letni lider argumentował za powrotem kwestii klimatycznych na szczyt międzynarodowej agendy. Przemówienie w Antalyi połączyło zatem obronę jego dorobku klimatycznego z ostrzeżeniem dotyczącym globalnej debaty.

Harmonogram i dalsze kroki

Szczyt liderów w Antalyi odbywa się w środę i czwartek, 11 i 12 listopada, jak podaje Swissinfo. Lula przemawiał pierwszego dnia, a COP31 rozpoczęło się już w poniedziałek, 9 listopada. Konferencja w Antalyi potrwa do 20 listopada. Kluczowe daty przedstawiono poniżej.