Lizboński most Ponte 25 de Abril kończy 60 lat. Rocznicę uświetni pokaz dronów, a roczne utrzymanie kosztuje 1,6 mln euro

Diamentowy jubileusz nad Tagiem

Ponte 25 de Abril, most wiszący łączący Lizbonę z Almadą nad rzeką Tag, obchodzi 6 sierpnia 2026 r. swoje 60-lecie. Firmy IP, Lusoponte i Fertagus zorganizowały 10-minutowy pokaz 3D z udziałem około 500 dronów, startujących z południowego brzegu w pobliżu pomnika Cristo Rei i widocznych z lizbońskiej dzielnicy Docas. Organizatorzy podkreślają, że obchody stanowią wyraz uznania dla roli, jaką most nieustannie odgrywa w życiu gospodarczym, społecznym i miejskim kraju.

„Ta wspólna uroczystość stanowi wyraz uznania dla roli, jaką Ponte 25 de Abril nieustannie odgrywa w życiu gospodarczym, społecznym i miejskim kraju, pozostając strategiczną infrastrukturą, a także miejscem pamięci i wspólnej tożsamości”

Od Salazara do 25 kwietnia

Pomysł połączenia Lizbony z Almadą pojawił się w latach 70. XIX wieku, jednak budowę rozpoczęto dopiero 5 listopada 1962 r. w okresie Estado Novo. Po niemal czterech latach pracy 3000 robotników dziennie, most otwarto 6 sierpnia 1966 r. jako Ponte Salazar, nazwany na cześć dyktatora pełniącego funkcję przewodniczącego Rady Ministrów. Według danych z czasów Estado Novo, podczas budowy zginęło czterech pracowników. Po rewolucji goździków w 1974 r. most przemianowano na Ponte 25 de Abril. Pierwotny koszt budowy wyniósł około 2 mln contos (ok. 10 mln euro) według SIC Noticias lub 2,2 mln contos (ok. 11 mln euro) według Correio da Manha, bez uwzględnienia inflacji.

Skala inżynieryjna

Obiekt jest największym mostem wiszącym w Europie obsługującym zarówno ruch drogowy, jak i kolejowy. Jego całkowita długość wynosi 2,3 kilometra, a przęsło środkowe przekracza 1 kilometr. SAPO i Noticias ao Minuto podają, że główne wieże wznoszą się na 196 metrów nad poziom wody, podczas gdy Correio da Manha wskazuje 190 metrów. Południowy filar sięga 80 metrów poniżej lustra wody. Do budowy zużyto 72 600 ton stali i 74,196 kilometra stalowej liny. Pomost znajduje się około 70 metrów nad Tagiem. Konstrukcję zaprojektowano tak, aby była elastyczna: pokład kolejowy może oscylować do 75 centymetrów w każdą stronę, a wierzchołki wież mogą przesuwać się do 1 metra, co zapewnia odporność na wiatr i trzęsienia ziemi.

Konserwacja i kwestia bezpieczeństwa

IP poinformowało, że most jest pod stałym nadzorem i konserwacją dedykowanego zespołu wewnętrznego. Średnia roczna inwestycja wynosi około 1,6 mln euro i obejmuje inspekcje, materiały, sprzęt, badania oraz doradztwo. Agencja współpracuje z ISQ (Instytut Spawalnictwa i Jakości) oraz LNEC (Krajowe Laboratorium Inżynierii Lądowej) w zakresie monitorowania strukturalnego, a pierwotny projektant, amerykańska firma Parsons, nadal śledzi stan konstrukcji. Ostatnią renowację zakończono w marcu 2024 r., a obecnie trwają prace nad projektem generalnego malowania. We wrześniu 2025 r. Bruno Mascarenhas, radny partii Chega w Lizbonie, stwierdził przed zgromadzeniem miejskim, że most znajduje się w niepokojącym stanie pod względem wsparcia.

IP odpowiedziało, że prowadzone działania zapewniają, iż most nadal spełnia najwyższe standardy bezpieczeństwa, niezawodności i wydajności.

„Prowadzone działania w zakresie inspekcji, monitorowania i konserwacji zapewniają, że Ponte 25 de Abril nadal spełnia najwyższe standardy bezpieczeństwa, niezawodności i wydajności, chroniąc emblematyczną infrastrukturę, która każdego dnia gwarantuje przeprawę przez rzekę Tag setkom tysięcy ludzi”

Codzienny ruch i wpływ regionalny

Codziennie przez most przejeżdża ponad 300 000 osób, w tym około 150 000 pojazdów i 174 pociągi. Przed powstaniem mostu podróż między Lizboną a południowym brzegiem opierała się głównie na łodziach, co ograniczało przemieszczanie się ludzi i towarów. Połączenie to przyspieszyło urbanizację półwyspu Setubal, powodując znaczący wzrost populacji. Początkowo most był przeznaczony wyłącznie dla ruchu drogowego, a 29 lipca 1999 r. oddano do użytku dolny pokład kolejowy. Z biegiem lat pasy drogowe poszerzano, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu.