Armin Laschet broni „kordonu sanitarnego” CDU, przyznając jednocześnie błędy w taktyce parlamentarnej

Taktyka parlamentarna i formalne wykluczenie

Były lider Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) Armin Laschet przyznał, że dotychczasowa strategia głównych niemieckich partii wobec Alternatywy dla Niemiec (AfD) w parlamencie była błędna. Występując w programie publicystycznym ARD „Caren Miosga”, pierwszym po przerwie wakacyjnej, Laschet stwierdził, że blokowanie przedstawicielom AfD ról proceduralnych, takich jak przewodniczenie komisjom Bundestagu, nie osłabiło poparcia dla tej partii. Laschet, który w latach 2017–2021 pełnił funkcję premiera Nadrenii Północnej-Westfalii, a od maja 2025 roku przewodniczy komisji spraw zagranicznych Bundestagu, zaznaczył, że dba o to, by politycy AfD mogli zabierać głos podczas debat komisji. Określił termin „Brandmauer” (kordon sanitarny) jako wymysł dziennikarski, a nie oficjalną doktrynę, opowiadając się za merytoryczną debatą zamiast zakazów proceduralnych.

Metodologia, w ramach której próbowaliśmy osłabić AfD poprzez formalne wykluczenie, zawiodła.

Odrzucenie koalicji i różnice programowe

Pomimo przyznania się do błędów w procedurach parlamentarnych, Laschet bronił całkowitej odmowy rządzenia z AfD lub powierzania tej partii urzędów wykonawczych. CDU przyjęła w 2018 roku formalną uchwałę wykluczającą koalicje i podobne formy współpracy zarówno z AfD, jak i Die Linke. Podczas ożywionej dyskusji w programie Laschet odrzucił sugestie, że Unia powinna rozważyć podział władzy, wskazując na fundamentalne różnice programowe. Przywołał propozycje AfD dotyczące zerwania umów państwo-kościół, które regulują współpracę w szkołach, szpitalach i instytucjach opieki społecznej, jako nieakceptowalne dla CDU. Laschet podkreślił również, że plany AfD dotyczące likwidacji mediów publicznych oraz zniesienia Federalnej Centrali Kształcenia Obywatelskiego stanowią dla jego partii czerwone linie.

Nie utworzymy z nimi koalicji. Nie dlatego, że każdy z nich jest nazistą, nie dlatego, że mówi tak jakikolwiek kordon sanitarny, ale dlatego, że to po prostu nie pasuje.

Akademicka debata o elastycznych większościach

Politolog Christian Stecker z Politechniki w Darmstadt argumentował podczas panelu, że utrzymywanie sztywnego kordonu sanitarnego grozi izolacją dużej części niemieckiego elektoratu. Stecker zaproponował przyjęcie elastycznych większości w parlamentach krajowych zamiast utrzymywania sztywnych bloków partyjnych, sugerując, że istnieją zbieżności programowe między Unią a AfD. Powołał się na badania wskazujące, że 90 proc. wyborców AfD uważa demokrację za najlepszą formę rządów, nawet jeśli wyrażają silne niezadowolenie z obecnych praktyk instytucjonalnych. Dyskusja zaostrzyła się, gdy Laschet przerwał, by odrzucić rady akademickie dotyczące obsady stanowisk ministerialnych, stwierdzając, że CDU nigdy nie przekaże władzy wykonawczej politykom AfD.

To strategicznie fatalne dla CDU i dla demokracji.

Stawka wyborów regionalnych w Saksonii-Anhalt

Debata odbyła się dwa tygodnie przed wyborami do parlamentu krajowego w Saksonii-Anhalt, gdzie sondaże wskazują, że AfD może zdobyć ponad 40 proc. głosów. Rządząca CDU znacznie ustępuje AfD w sondażach regionalnych i federalnych, co rodzi perspektywę objęcia urzędu premiera kraju związkowego przez przedstawiciela AfD po raz pierwszy w historii. Taki wynik wpłynąłby na organy federalne, a Laschet ostrzegł, że obecność przedstawiciela AfD w Bundesracie pogorszyłaby klimat polityczny. Kraj związkowy ma również w październiku 2026 roku objąć rotacyjną prezydencję w Konferencji Premierów Krajów Związkowych. Dyskusja nastąpiła po weekendowych wywiadach, w których współprzewodniczący AfD Tino Chrupalla wysunął niepotwierdzone twierdzenia o manipulacjach przy głosowaniu korespondencyjnym w domach opieki, a współprzewodnicząca Alice Weidel zaatakowała przewodniczących partii CDU i SPD.