Kuba ogłasza szeroko zakrojone reformy gospodarcze, Díaz-Canel deklaruje: „nadszedł czas, gdy zmiany są konieczne”
Prezydent Miguel Díaz-Canel zaskoczył Kubę szerokim pakietem reform rynkowych, powołując się na „wymogi obecnych czasów” w obliczu zaostrzającej się blokady USA i pogłębiającego się kryzysu gospodarczego.
Prezydent Kuby Miguel Díaz-Canel ogłosił w piątek szeroko zakrojony program liberalizacji i decentralizacji gospodarczej. Środki, nazwane Programem Gospodarczym i Społecznym na rok 2026, mają na celu przełamanie scentralizowanych kontroli i przyciągnięcie inwestycji, podczas gdy wyspa zmaga się z chronicznymi niedoborami, blackoutami energetycznymi i zaostrzoną przez Waszyngton blokadą ropy naftowej.
Główne środki liberalizacyjne
Lista działalności zakazanych dla prywatnych przedsiębiorstw zostanie radykalnie ograniczona, aby ich zakres był jak najszerszy. Oczekujące wnioski o nowe przedsięwzięcia będą zatwierdzane w możliwie najkrótszym czasie. Zatwierdzanie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (mipymes) zostanie przekazane samorządom gminnym w celu ograniczenia biurokracji.
W przypadku niepaństwowych form zarządzania lista działalności zakazanych zostanie ograniczona, aby zakres ich działania był jak najszerszy.
Otwarcie turystyki i rynku nieruchomości
Nowi operatorzy zostaną wpuszczeni do sektora turystycznego, aby wykorzystać infrastrukturę hotelową po częściowym lub całkowitym wycofaniu się głównych zagranicznych sieci, które uciekły, aby uniknąć sankcji USA. Rynek nieruchomości również jest reformowany za pomocą „nowych modeli” i „nowych graczy”, choć rząd podał niewiele szczegółów.
Autonomia przedsiębiorstw państwowych i rolnictwo
Przedsiębiorstwa państwowe, które odpowiadają za około 80 procent działalności gospodarczej, zyskają znacznie większą autonomię: będą same ustalać systemy wynagrodzeń bez górnych limitów regulacyjnych, reinwestować zyski, bezpośrednio zajmować się importem i eksportem oraz uczestniczyć w rynku walutowym. Państwowi pośrednicy importowi zostaną zlikwidowani, aby handel zagraniczny był „bardziej dynamiczny”. W rolnictwie producenci będą mieli bezpośredni dostęp do nakładów, partnerstwa z innymi podmiotami gospodarczymi, prawdziwe konta bankowe w twardej walucie oraz udział w rynku walutowym, podczas gdy biurokratyczne formalności zostaną maksymalnie uproszczone.
Usprawnienie państwa i zmiana dotacji
Prezydent ogłosił restrukturyzację aparatu państwowego, która zmniejszy liczbę ministerstw i znacząco obniży zatrudnienie w administracji rządowej – plan wymagający zgody parlamentu w lipcu. Rząd rozpocznie również stopniowe przechodzenie od powszechnych dotacji do produktów na rzecz ukierunkowanego wsparcia dla osób najbardziej potrzebujących.
Kraj nie jest sparaliżowany; kraj inteligentnie stawia czoła tej sytuacji.
Rachuba polityczna
Díaz-Canel zapewniał, że zmiana jest podyktowana „wymogami obecnych czasów”, a nie presją ze strony Waszyngtonu, który od stycznia nałożył blokadę ropy naftowej i – według jednego z raportów – podniósł widmo interwencji wojskowej. Reformy są jednak powszechnie postrzegane jako bezpośrednia odpowiedź na kryzys, który wywołał narastające niepokoje społeczne i exodus zagranicznych inwestorów.
Pogarda opozycji
Głosy dysydentów szybko odrzuciły pakiet jako fasadowy. W eseju opublikowanym tego samego dnia opozycjonista José Daniel Ferrer argumentował, że reżim jedynie łata „zgniły system”, aby zyskać na czasie.
Kuba nie potrzebuje łat. Kuba potrzebuje głębokiej reformy gospodarczej i całkowitej reformy politycznej. Potrzebuje prawdziwej gospodarki rynkowej, w której siły wytwórcze zostaną uwolnione, powstanie bogactwo, a żywność, towary i usługi będą produkowane bez duszącej kontroli Partii Komunistycznej.
Ferrer zażądał zwrotu ziemi prywatnym właścicielom, pełnej swobody importu i eksportu oraz zakończenia państwowego monopolu, który – jak stwierdził – zniszczył zarówno rolnictwo, jak i przemysł.
