Kryzys migracyjny w Ceucie: 80 tys. osób przekroczyło granicę, 10 tys. pozostaje w hiszpańskiej enklawie

Masowe przekroczenie granicy i jego bilans

Między 30 a 31 lipca 2026 r. około 80 tys. młodych Marokańczyków i mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej przepłynęło granicę oddzielającą Maroko od Ceuty, hiszpańskiego miasta autonomicznego na wybrzeżu Afryki Północnej. Podczas 48 godzin chaosu utonęło 140 osób, jak podaje LaVanguardia. Napływ ten podwoił liczbę mieszkańców Ceuty w ciągu jednego dnia. Doroczny festyn miejski odwołano, a 15 dni po zdarzeniu sytuacja pozostawała nierozwiązana, z blisko 10 tys. osób wciąż zajmującymi przestrzenie publiczne w mieście liczącym od 83 tys. do 84 tys. mieszkańców.

Warunki na miejscu

El País poinformował w piątek 14 sierpnia, że jedyny szpital w mieście został sparaliżowany przez napływ migrantów. Zarejestrowano pojedyncze przypadki gruźlicy i świerzbu, a także obrażenia wynikające z bójek i upadków. W dzielnicy El Príncipe dziewczęta i młode migrantki przeniesiono do zaadaptowanego magazynu przemysłowego po tym, jak zaczęły otrzymywać groźby przemocy seksualnej. Na terenie strefy przemysłowej El Tarajal małoletni bez opieki spali na ziemi w odorze odchodów i moczu. Osada migrantów, głównie z Afryki Subsaharyjskiej, na plaży El Trampolín przekształciła się w zorganizowany obóz z podziałem zadań i turniejami zapaśniczymi. Mieszkańcy zgłaszali poczucie zagrożenia, a syreny patroli słychać było bez przerwy.

Reakcje polityczne i bierność UE

Premier Hiszpanii Pedro Sánchez i jego ministrowie chwalili współpracę Maroka przy przyjmowaniu z powrotem wielu osób, które przekroczyły granicę, z wyjątkiem ministra obrony, co zauważył były dyplomata Jorge Dezcallar w El Periódico. Minister spraw zagranicznych José Manuel Albares powiedział we wtorek 11 sierpnia, że rząd zamierza odesłać wszystkich migrantów do Maroka. Reakcja Unii Europejskiej była minimalna. Felietonista ABC Ignacio Camacho napisał, że ani Ursula von der Leyen, ani Kaja Kallas nie podjęły mediacji w sprawie, którą nazwał „absurdalną wojną paszportową” między dwoma istotnymi partnerami UE w szczycie sezonu turystycznego. Camacho zauważył również, że Stany Zjednoczone poparły stanowisko Maroka, a Rabat wysłał do Brukseli sygnał, że jest jednocześnie rozwiązaniem i problemem.

Strategiczne kalkulacje Maroka

Wielu analityków w hiszpańskiej prasie argumentowało, że Maroko zaaranżowało przekroczenie granicy. Dezcallar napisał, że 80 tys. migrantów nie mogłoby wejść bez zaniedbania lub współudziału marokańskich sił bezpieczeństwa. Przypomniał, że w 2021 r. 10 tys. Marokańczyków wtargnęło do Ceuty po tym, jak Hiszpania pozwoliła liderowi Frontu Polisario Brahimowi Ghaliemu na leczenie szpitalne w Logroño. Minister sprawiedliwości Maroka powtórzył roszczenia wobec Ceuty i Melilli w dniach następujących po przekroczeniu granicy w 2026 r. Juan Manuel de Prada z ABC opisał operację jako zaprojektowaną tak, by uczynić Ceutę niezdatną do zamieszkania, zmieniając ją w środek odstraszający. Analiza El Mundo przedstawiła Ceutę jako część głębi strategicznej Hiszpanii, obok Melilli, Wysp Kanaryjskich i do niedawna Sahary Zachodniej.

Hiszpania musi zagwarantować swoją suwerenność i integralność terytorialną. Niedopuszczalne jest, aby jej bezpieczeństwo zależało od dobrej woli Maroka.

Luka gospodarcza i kontekst historyczny

Dezcallar wskazał na dysproporcję gospodarczą między Hiszpanią (PKB na mieszkańca 39 000 USD) a Marokiem (4 600 USD), pogłębioną przez 35-procentowe bezrobocie wśród młodzieży, jako czynnik napędzający. Przyjęcie przez Hiszpanię stanowiska Maroka w sprawie Sahary Zachodniej, manewr ujawniony w upokarzający sposób przez marokański dwór królewski, nie powstrzymało Rabatu przed dalszym wywieraniem presji na enklawy poprzez kontrole celne towarów. Przekroczenie granicy przez 80 tys. osób w 2026 r. w porównaniu z 10 tys. w incydencie z 2021 r. pozostaje wyzwaniem, a 15 dni po zdarzeniu dokładna liczba migrantów pozostających w Ceucie była wciąż nieznana. Felietonista LaVanguardia Ramon Aymerich zauważył, że obrazy z przekroczenia granicy stały się częścią narracji europejskiej skrajnej prawicy, przywołując skojarzenia z powieścią Jeana Raspaila z 1973 r. o masowej migracji do Francji.