Portugalia w piątce krajów z najwyższym wskaźnikiem przemocy wobec seniorów; grupa wsparcia pomogła 8540 ofiarom w ciągu pięciu lat

Skala problemu

Portugalia znajduje się w grupie pięciu krajów o najwyższym poziomie przemocy wobec osób starszych według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Ranking ten został przywołany przez krajową służbę zdrowia (SNS) w mediach społecznościowych z okazji 15 czerwca 2026 r. SNS określiła znęcanie się nad seniorami jako poważny problem zdrowia publicznego, wiążąc je z depresją, pogorszeniem funkcji poznawczych i fizycznych, możliwymi do uniknięcia hospitalizacjami, wczesnym kierowaniem do domów opieki oraz przedwczesną śmiertelnością. Konsekwencje, jak dodaje SNS, przekładają się na szkody fizyczne, psychiczne, finansowe, społeczne i ekonomiczne.

Znęcanie się nad osobami starszymi to poważny problem zdrowia publicznego, który może wywołać poważne konsekwencje.

Pięć lat danych APAV

Portugalskie Stowarzyszenie Wsparcia Ofiar (APAV) opublikowało tego samego dnia statystyki z pięciu lat, z których wynika, że udzieliło pomocy 8540 starszym ofiarom przestępstw i przemocy, co daje średnio pięć przypadków dziennie. Łączna liczba przestępstw i innych form przemocy wyniosła 15 804, a liczba wspieranych osób starszych wzrosła o 26,5% w latach 2021–2025.

Przemoc domowa stanowiła 78,9% przypadków (12 465 przestępstw). Inne zgłaszane przestępstwa obejmowały groźby lub przymus (3,7%), uszkodzenie ciała (3,7%), zniesławienie lub zniewagę (3%) oraz oszustwa (2%).

Kto cierpi i kto krzywdzi

Trzy na cztery ofiary to kobiety (76,3%), a prawie połowa (49,4%) była w wieku od 65 do 74 lat. Zdecydowana większość (92,7%) to obywatele Portugalii. Ponad połowa sprawców (55,9%) to mężczyźni, przy czym najliczniejszą grupą wiekową byli sprawcy w wieku od 25 do 64 lat (29,8%). Przemoc występowała głównie w rodzinie, a dorosłe dzieci były najliczniejszą grupą agresorów (32,3%), wyprzedzając małżonków (21,5%).

Ukryte cierpienie i milczenie

Raport obnaża, jak długo przemoc pozostaje ukryta. Ponad połowa ofiar (53,6%) znajdowała się w sytuacji długotrwałej wiktymizacji, a prawie jedna czwarta (23,4%) znosiła przemoc przez okres od dwóch do sześciu lat, zanim zwróciła się o pomoc. Pomimo powagi sytuacji, 46,6% nigdy nie złożyło zawiadomienia ani nie zgłosiło swojej sytuacji organom ścigania.

Statystyki te wzmacniają potrzebę dalszego inwestowania w profilaktykę, wczesne wykrywanie i specjalistyczne wsparcie dla starszych ofiar przestępstw i przemocy, a także w podnoszenie świadomości społecznej na temat rzeczywistości, która często pozostaje niewidoczna.

Jak uzyskać pomoc

SNS wezwała opinię publiczną do zachowania czujności, wykrywania oznak, zgłaszania przypadków i szukania wsparcia w krajowej sieci Zespołów ds. Zapobiegania Przemocy wobec Dorosłych (EPVA) w ramach podstawowej i szpitalnej opieki zdrowotnej. Zgłoszenia można również kierować na policję (PSP lub GNR) lub do Prokuratury. APAV, założone w 1990 roku, oferuje bezpłatne i poufne wsparcie prawne, psychologiczne i socjalne za pośrednictwem swoich biur oraz Linii Wsparcia Ofiar (116 006).