Niemieccy ministrowie spraw wewnętrznych rezygnują z zasady jednomyślności, aby zapobiec wetu AfD

Nowy próg głosowania przyjęty w drodze uchwały obiegowej

Niemieccy ministrowie spraw wewnętrznych krajów związkowych formalnie zakończyli obowiązywanie długoletniego wymogu jednomyślności przy podejmowaniu wspólnych decyzji w ramach Stałej Konferencji Ministrów Spraw Wewnętrznych (IMK). Rzecznik konferencji poinformował w środę wieczorem, że uchwały wymagają obecnie większości kwalifikowanej co najmniej 13 z 16 głosów krajów związkowych. Zmiana zasad została przegłosowana w drodze pisemnej uchwały obiegowej, zakończonej na kilka dni przed publicznym ogłoszeniem. IMK nigdy nie posiadała formalnego, pisemnego regulaminu. Jej ramy decyzyjne opierały się na dziesięcioleciach ustalonej praktyki, zgodnie z którą każdy kraj związkowy mógł odrzucić proponowany środek poprzez zgłoszenie sprzeciwu.

Zgodnie z dawną niepisaną konwencją, uchwały wchodziły w życie, o ile żaden kraj związkowy nie zagłosował przeciwko nim, przy czym dopuszczalne było wstrzymanie się od głosu. Taka struktura miała skłaniać ministrów do niwelowania różnic w kontrowersyjnych kwestiach wewnętrznych i budowania kompromisów zamiast obstawania przy maksymalistycznych żądaniach. Aby zapobiec poczuciu przymusu formalnego weta, uczestniczący ministrowie mogli składać oświadczenia do protokołu, aby zgłosić zastrzeżenia. Nowy wymóg 13 głosów usuwa możliwość weta pojedynczego kraju, zachowując jednocześnie zdolność krajów związkowych do koordynacji polityki bezpieczeństwa.

Wybory w Saksonii-Anhalt wywołują obawy o weto

Bezpośrednim impulsem do zmiany procedury był wynik wyborów do parlamentu krajowego w Saksonii-Anhalt z 6 września 2026 r. Alternatywa dla Niemiec (AfD), pod przewodnictwem głównego kandydata Ulricha Siegmund, stała się najsilniejszą siłą polityczną w parlamencie krajowym z wynikiem 43,8% głosów, podczas gdy Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna zajęła drugie miejsce z wynikiem 17,2%. AfD brakuje trzech mandatów do uzyskania bezwzględnej większości w zgromadzeniu krajowym. Mimo wcześniejszego wykluczenia rządzenia bez samodzielnej większości, Siegmund ogłosił plany ubiegania się o urząd premiera kraju związkowego w grudniu. Przyszły rząd krajowy z udziałem AfD mógłby przekazać resort spraw wewnętrznych pod kierownictwo partii, umożliwiając ministrowi z AfD blokowanie każdej uchwały konferencji na starych zasadach weta.

Ostrzeżenia ministrów z jesieni 2025 r.

Debata nad reformą systemu głosowania nasiliła się w ramach konferencji na długo przed wrześniowym głosowaniem. Podczas jesiennej konferencji ministrów w 2025 r. minister spraw wewnętrznych Dolnej Saksonii Daniela Behrens stwierdziła, że zgromadzenie podejmie działania w celu ochrony swojej zdolności decyzyjnej, jeśli AfD wejdzie do rządu regionalnego.

abyśmy pozostali zdolni do działania, tak aby AfD nie mogła blokować ważnych uchwał

Minister spraw wewnętrznych Hesji Roman Poseck również ostrzegał na spotkaniu w 2025 r. przed konsekwencjami kierowania resortem bezpieczeństwa przez AfD, zauważając, że konferencja podejmie wszelkie niezbędne środki w celu utrzymania zdolności operacyjnej.

Przedstawiciel AfD na stanowisku tak ważnym dla bezpieczeństwa byłby fatalny w skutkach.

Rola i struktura konferencji ministrów spraw wewnętrznych

Założona w 1954 r. Stała Konferencja Ministrów Spraw Wewnętrznych i Senatorów Krajów Związkowych koordynuje politykę regionalną w zakresie egzekwowania prawa, wywiadu krajowego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Organ zbiera się na regularne sesje robocze dwa razy w roku, odbywając jedno spotkanie wiosną i drugie jesienią, i od momentu powstania zebrał się około 220 razy. Sesje specjalne i pisemne głosowania obiegowe zapewniają dodatkowe kanały dla pilnych spraw. Federalny minister spraw wewnętrznych bierze udział we wszystkich spotkaniach jako stały gość z prawem głosu i zgłaszania wniosków, choć bez prawa głosu, podczas gdy szefowie federalnych agencji bezpieczeństwa przedstawiają rutynowe raporty wywiadowcze i dotyczące zagrożeń.