Ataki na statki na Bliskim Wschodzie i deficyt ropy skłaniają EBC do podniesienia stóp procentowych do 2,5%

Zakłócenia w żegludze na Zatoce Perskiej i Morzu Czerwonym

Konflikt morski na bliskowschodnich szlakach wodnych ograniczył tranzyt przez kluczowe korytarze energetyczne. Po rozpoczęciu operacji wojskowych USA i Izraela przeciwko Iranowi 28 lutego, przepływ ropy przez Cieśninę Ormuz spadł z niemal 20% światowej podaży do około 75% wolumenu sprzed wojny, co oznacza wycofanie z rynków międzynarodowych około 5 mln baryłek dziennie. Działania wojenne nasiliły się 9 września, gdy Iran zaatakował dziesięć jednostek w pobliżu Cieśniny po tym, jak siły morskie USA zatopiły pięć irańskich tankowców. W południowej części Morza Czerwonego bojownicy Huti dotarli 11 września na wyspę Perim w Cieśninie Bab al-Mandab. Koszty frachtu dla supertankowców (VLCC) załadowanych w Zatoce Omańskiej i płynących do Chin osiągnęły 450 punktów Worldscale, co według danych Baltic Exchange odpowiada około 11,50 USD za baryłkę. Analityk Vortexa, Ioannis Papadimitriou, odniósł się do sytuacji w żegludze:

Nowe starcia między marynarką wojenną USA a Iranem nadal wywindowują stawki frachtowe w regionie Zatoki do nowych rekordów.

Globalny deficyt podaży ropy i skoki cen energii

Ograniczenia podaży wywarły presję wzrostową na ceny surowców. Międzynarodowa Agencja Energetyczna zrewidowała prognozę globalnej podaży ropy na 2026 rok w dół, do redukcji o 5,7 mln baryłek dziennie (około 6%) w porównaniu z poprzednim szacunkiem wynoszącym 4%, odkładając jednocześnie pełną normalizację podaży na 2027 rok. Globalne zapasy ropy skurczyły się w samym sierpniu o 3,1 mln baryłek dziennie. Ropa Brent przekroczyła 107 USD za baryłkę, po czym wieczorem 11 września ustabilizowała się w okolicach 104 USD, podczas gdy europejski gaz ziemny w hubie TTF przekroczył 80 euro za megawatogodzinę. Poziom zapasów gazu w Europie osiągnął 67,6% przed zimą, a hurtowe ceny energii elektrycznej w Grecji spadły w sobotę do 161,58 euro za megawatogodzinę po dwóch kolejnych dniach powyżej 180 euro.

Zacieśnianie polityki pieniężnej we Frankfurcie i Waszyngtonie

Utrzymująca się inflacja napędzana cenami energii przyspieszyła zacieśnianie polityki pieniężnej przez banki centralne w Europie i Stanach Zjednoczonych. Europejski Bank Centralny podniósł stopę depozytową o 25 punktów bazowych do 2,50% w dniu 10 września, co stanowi trzecią podwyżkę stóp w 2026 roku. Prezes EBC Christine Lagarde potwierdziła, że inflacja okaże się trwalsza, niż wcześniej oczekiwano. W zaktualizowanym scenariuszu bazowym EBC prognozuje inflację w strefie euro na poziomie 3,0% w 2026 roku i 2,5% w 2027 roku, przy cenach ropy w czwartym kwartale na poziomie 88 USD za baryłkę. W scenariuszu niekorzystnym inflacja osiąga 3,2% w 2027 roku przy cenie ropy 100 USD za baryłkę. Po drugiej stronie Atlantyku inflacja w USA utrzymała się w sierpniu na poziomie 3,4%, a inflacja bazowa wyniosła 2,4%. Rynki finansowe wyceniają na 85% prawdopodobieństwo podwyżki stóp przez Rezerwę Federalną pod przewodnictwem Kevina Warsha, pomimo wezwań Donalda Trumpa do obniżenia kosztów kredytu.

Wpływ finansowy na kredytobiorców i konsumentów

Wzrost stóp procentowych i cen paliw zwiększył wydatki gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw. W strefie euro 12-miesięczny wskaźnik Euribor utrzymywał się powyżej 3,1% przez sześć kolejnych dni, osiągając 3,160% w dniu 11 września, co jest najwyższym poziomem od sierpnia 2024 roku. Szacuje się, że wzrost ten podniesie ratę przeciętnego kredytu hipotecznego o zmiennym oprocentowaniu o około 80 euro miesięcznie (niemal 1000 euro rocznie). W Grecji sześć największych banków komercyjnych prognozuje, że podwyżka EBC o 25 punktów bazowych zwiększy roczny wynik odsetkowy netto o 147,5 mln euro, przy czym skumulowane obciążenia odsetkowe kredytobiorców w 2026 roku przekroczą 110,63 mln euro. Na stacjach paliw w Grecji detaliczne ceny paliw w dniu 10 września wynosiły średnio 2,120 euro za litr benzyny 95-oktanowej i 2,077 euro za olej napędowy.