Prawicowy outsider De La Espriella wygrywa wybory prezydenckie w Kolumbii minimalną przewagą

Zwycięstwo na ostrzu noża

Abelardo De La Espriella, prawicowy populista znany jako „El Tigre”, wygrał w niedzielę drugą turę wyborów prezydenckich w Kolumbii różnicą mniejszą niż jeden punkt procentowy, według wstępnych wyników. Władze wyborcze mają ogłosić oficjalne rezultaty w tym tygodniu. De La Espriella zdobył prawie 13 milionów głosów, co jest najwyższym wynikiem w historii Kolumbii, ale jego przewaga nad lewicowym senatorem Ivánem Cepedą wyniosła zaledwie 250 830 głosów. Zagłosowało ponad 26 milionów osób, z czego ponad 426 000 wybrało trzecią opcję, a 29 000 oddało głosy nieważne.

„Pakujcie walizki i przygotujcie się na rolę opozycji. Nie miejcie złudzeń, panie Cepeda. Wiecie już, jak potężnie ryczy tygrys.”

Kraj podzielony na pół

Głosowanie ujawniło głębokie podziały geograficzne i społeczne. De La Espriella dominował w Antioquii, Santander i Norte de Santander, a także cieszył się silnym poparciem elit biznesowych, klas średnich i niższych oraz Kolumbijczyków za granicą. Cepeda zwyciężył w regionach Pacyfiku, Karaibów i Amazonii, a także w Bogocie, wspierany przez ruchy społeczne, młodzież i wyborców rdzennych. Niewielka różnica oznacza, że ponad połowa wyborców, po zsumowaniu głosów na Cepedę i głosów nieważnych, nie poparła prezydenta-elekta.

„Nie lubię żadnego z nich, ale przeraża mnie kontynuacja.”

Villaveces, 66-letnia emerytka z Bogoty, dodała, że kandydat na wiceprezydenta De La Esprelli, były minister finansów José Manuel Restrepo, daje jej „odrobinę spokoju”, ponieważ „zna się na polityce i jest dobrze zorganizowany”.

Program „żelaznej pięści”

De La Espriella prowadził kampanię pod hasłem walki z przestępczością „żelazną pięścią”, wzorując swoje podejście do bezpieczeństwa na salwadorskim prezydencie Nayibie Bukele i jego mega-więzieniach. Planuje fumigację 330 000 hektarów plantacji koki i nie wyklucza bombardowania grup zbrojnych. Zadeklarował także drastyczne zmniejszenie rozmiarów państwa, likwidację ministerstw oraz przeprowadzenie dostosowania fiskalnego, aby osiągnąć 7% wzrostu gospodarczego. W polityce zagranicznej zamierza opuścić Organizację Narodów Zjednoczonych, odbudować relacje z Izraelem i zacieśnić sojusz ze Stanami Zjednoczonymi.

„Nie będzie stref zakazanych dla państwa, nie będzie przestępców bezkarnych i nietykalnych. Nie będzie organizacji ponad Konstytucją i prawem.”

Regionalny zwrot w prawo

Zwycięstwo De La Esprelli dołącza Kolumbię do fali prawicowych sukcesów w Ameryce Łacińskiej. W ciągu ostatnich trzech lat 12 wyborów w regionie przesunęło się w prawo, a przywódcy tacy jak Javier Milei z Argentyny i Bukele z Salwadoru zrównali się z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Trump i Milei świętowali wynik, podczas gdy lewicowe rządy postrzegały go jako dalszą konsolidację trendu. Steven Levitsky, politolog z Harvardu, opisał nową prawicę jako mniej liberalną, bardziej skupioną na bezpieczeństwie i walkach kulturowych oraz z „bardziej niepewnym stosunkiem do demokracji”.

„To trend, bez wątpienia, i to nowa prawica. Bardzo różni się od tej z początku lat 2000… Teraz jest to prawica, w której bezpieczeństwo i walki kulturowe są ważniejsze… To mniej liberalna prawica, atakuje prawa mniejszości i generalnie ma bardziej niepewny stosunek do demokracji.”

Opozycja i droga naprzód

Cepeda nie uznał porażki, a jego sztab zakwestionował wyniki w 33 000 lokali wyborczych, choć przyznają, że jest mało prawdopodobne, aby zmieniło to rezultat. Odchodzący prezydent Gustavo Petro oświadczył, że poczeka na oficjalne wyniki, zanim uzna wynik. Cepeda poprowadzi opozycję z miejsca w Senacie gwarantowanego wicemistrzowi, podczas gdy lewicowy Pacto Histórico posiada największy blok w Kongresie. De La Espriella ma objąć urząd 7 sierpnia i natychmiast podpisać 90 dekretów.

„Jesteśmy siłą spokoju.”