Komisja Europejska monitoruje włoski limit 30 proc. uczniów obcokrajowców w klasach

Odpowiedź Komisji na pytanie PD

We wtorek, 3 listopada 2026 r., wiceprzewodnicząca wykonawcza ds. praw społecznych Roxana Mînzatu odpowiedziała w Parlamencie Europejskim na pytanie Partii Demokratycznej (PD) dotyczące włoskiego dekretu w sprawie uczniów obcokrajowców. Poinformowała, że Komisja uważnie śledzi proces legislacyjny i przypomniała, że traktaty unijne zakazują dyskryminacji ze względu na narodowość. Zakaz ten obejmuje zarówno dyskryminację bezpośrednią, gdy przepisy otwarcie różnicują sytuację ze względu na pochodzenie, jak i pośrednią, gdy inne kryteria prowadzą do tego samego rezultatu. W swojej odpowiedzi przywołała utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym każdy obywatel UE może powołać się na ten zakaz na mocy art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

„Traktaty unijne zabraniają wszelkiej formy dyskryminacji ze względu na narodowość, zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej.”

Mînzatu dodała, że dyskryminacja ze względu na narodowość jest dopuszczalna w prawie UE tylko w przypadkach przewidzianych przez traktaty, takich jak porządek publiczny, bezpieczeństwo publiczne lub zdrowie publiczne. Podkreśliła, że odstępstwa te muszą być interpretowane w sposób restrykcyjny. Zauważyła również, że dekret musi jeszcze zostać przekształcony w ustawę przez parlament, a Komisja będzie uważnie śledzić ten proces.

Założenia dekretu

Środek ten znajduje się w dekrecie z dnia 30 września 2026 r. nr 170, który wszedł w życie 1 października. Ustala on 30-procentowy limit liczby uczniów obcokrajowców z poważnymi trudnościami w języku włoskim w klasach. Dekret promował minister edukacji i zasług Giuseppe Valditara, który twierdzi, że dotyczy on uczniów nieznających języka, a zatem nie tworzy dyskryminacji. Premier Giorgia Meloni nazwała limit jednym ze „środków zdroworozsądkowych” zawartych w dekrecie, argumentując, że zapobiega on powstawaniu „klas gett” i zapewnia równe szanse wszystkim uczniom.

Reakcja rządu i opozycji

Valditara odrzucił zarzut dyskryminacji w odpowiedzi dla Brukseli, a jego komentarz był krótki.

„Problem nie istnieje. Rząd idzie naprzód bez wahania.”

Valditara argumentował również, że edukacja nie jest obszarem wyłącznych kompetencji UE, na co wskazują raporty międzynarodowe. Stwierdził, że w większości krajów europejskich uczniowie obcokrajowcy przybywający do kraju są wręcz umieszczani w oddzielnych klasach. Nicola Zingaretti, szef delegacji PD w Parlamencie Europejskim, odczytał odpowiedź Komisji jako naganę dla rządu. Stwierdził, że dekret wykracza poza zdrowy rozsądek i traktaty europejskie.

„Wzywamy premier Meloni do wycofania dekretu, zanim Europa jej go narzuci.”

Zingaretti powiedział, że włoskie szkoły potrzebują nauczycieli języka włoskiego jako drugiego, mediatorów kulturowych, mniejszych klas, pełnowymiarowej nauki i działań przeciwko wczesnemu kończeniu edukacji. Twierdził, że rząd w nowej ustawie budżetowej tnie tysiące etatów nauczycielskich i szuka wroga. Dodał, że jego delegacja będzie śledzić każdy krok wspólnie z Komisją.

Co dalej

Dekret musi jeszcze zostać przekształcony w ustawę przez parlament, a żadne ze źródeł nie podaje daty tego głosowania. Komisja zapowiada, że będzie uważnie śledzić rozwój wydarzeń podczas debaty nad tekstem. Valditara twierdzi, że rząd działa bez wahania, podczas gdy Zingaretti domaga się wycofania dekretu, zanim kwestia ta zostanie wymuszona przez Europę. PD zapowiada, że będzie monitorować sytuację wraz z Komisją.