Katalonia obchodzi Diada 2026: 50. rocznica wiecu w Sant Boi i zdecentralizowane manifestacje

Wydarzenia instytucjonalne i milenium parlamentaryzmu

Oficjalne obchody Diada 11 września 2026 roku wyznaczają 50. rocznicę zgromadzenia w Sant Boi de Llobregat z 1976 roku, pierwszego masowego święta Diada dozwolonego po dyktaturze Franco. 10 września przewodniczący parlamentu Josep Rull zainaugurował program, wciągając flagę senyera na maszt przed budynkiem parlamentu Katalonii. Wydarzenie to rozpoczyna obchody milenium katalońskiej tradycji parlamentarnej, upamiętniające zgromadzenia Pokoju i Rozejmu Bożego ustanowione w 1027 roku, które potrwają do 10 grudnia 2027 roku.

W uroczystości wzięli udział przewodniczący Generalitat Salvador Illa, burmistrz Barcelony Jaume Collboni, ministrowie rządu oraz przedstawiciele partii PSC, Junts, ERC, PP i Comuns. Obecni byli również byli przewodniczący regionu José Montilla i Pere Aragonès. Aktor Lluís Soler wyrecytował tekst poety Jaume Coll Mariné, a oprawę muzyczną zapewnili soliści z La Capella Reial de Catalunya i Hespèrion XXI pod dyrekcją Jordiego Savalla. Były przewodniczący Artur Mas nie pojawił się na uroczystościach, udając się do Waterloo na spotkanie z byłym przewodniczącym Carlesem Puigdemontem.

Kampania rządowa i wizyta w Estremadurze

Administracja Generalitat pod przewodnictwem Salvadora Illi skupiła kampanię instytucjonalną na różnorodności obywatelskiej i spójności społecznej. Oficjalny projekt graficzny autorstwa Javiera Jaéna przedstawia setki odcisków palców tworzących katalońską flagę, nawiązując do legendy o Guifré el Pilós.

Artysta Javier Jaén wyjaśnił koncepcję plakatu.

To pokazuje, jak każdy z nas tworzy tę flagę; to nie jest coś indywidualnego, lecz zbiorowego.

Rzeczniczka rządu Sílvia Paneque przedstawiła cel administracji związany z obchodami.

Chcemy, aby to święto Diada było pokazem pluralizmu, ale także tego, co łączy nas jako kraj.

Centralna gala instytucjonalna odbywa się wieczorem 11 września w Teatrze Narodowym Katalonii z udziałem zespołów Sopa de Cabra, Guillem Roma, Jordi Corominas, Colla Sardanista Mare Nostrum oraz Coral Renaixença. Ponadto Illa zaplanował dwudniową wizytę w Estremadurze, regionie pochodzenia ponad 100 tys. mieszkańców Katalonii i ich potomków. W programie znalazły się uroczystość przy pomniku El Emigrante w La Zarza, akt instytucjonalny w Méridzie, pokaz filmu „El 47” oraz spotkanie z sekretarzem generalnym PSOE w Estremadurze, Álvaro Sánchezem Cotriną.

Marsze niepodległościowe i podziały polityczne

Organizacje społeczne Assemblea Nacional Catalana oraz Òmnium Cultural zorganizowały zdecentralizowane demonstracje, które rozpoczęły się o godzinie 17:14 w Barcelonie, Gironie i Amposta. W Barcelonie dwie oddzielne kolumny, nazwane „przeszłość” i „przyszłość”, przeszły krótszymi trasami niż w poprzednich latach. Mobilizacja następuje po frekwencji 28 tys. osób podczas Diada w 2025 roku, podczas gdy lipcowy sondaż Centre d'Estudis d'Opinió wskazał poparcie dla niepodległości na poziomie 45%.

Proniepodległościowa scena polityczna zmaga się z ciągłą fragmentacją oraz skutkami prawnymi ustawy amnestyjnej z 2024 roku. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zatwierdził ustawę, co oznacza, że ewentualny powrót Puigdemonta zależy od apelacji w hiszpańskim Trybunale Konstytucyjnym. Tymczasem skrajnie prawicowa partia niepodległościowa Aliança Catalana, kierowana przez burmistrz Ripoll Sílvię Orriols, zyskuje w sondażach, mimo posiadania zaledwie dwóch mandatów w parlamencie.

Napięcia wzrosły podczas demonstracji zwołanej przez Aliança Catalana przy Fossar de les Moreres w Barcelonie. Lewicowe organizacje niepodległościowe i antyfaszystowskie zorganizowały w tym miejscu kontrmanifestację. Mossos d'Esquadra interweniowali, aby rozdzielić zwaśnione grupy, przeprowadzając szarże policyjne i dokonując dwóch aresztowań.