Jeffrey Archer, brytyjski pisarz i były polityk, nie żyje. Miał 86 lat

Kariera literacka i polityczna

Brytyjski pisarz i były polityk Partii Konserwatywnej Jeffrey Archer zmarł w swoim domu w poniedziałek, 5 października 2026 r., w wieku 86 lat. Wydawnictwo HarperCollins poinformowało, że śmierć nastąpiła w sposób spokojny, w przerwie między sesjami pisarskimi, nie podając przyczyny zgonu. Urodzony w północnym Londynie 15 kwietnia 1940 r. Archer dorastał w Somerset, od 1951 r. uczęszczał do Wellington School, a później ukończył roczny kurs pedagogiczny w Oksfordzie, gdzie zajmował się lekkoatletyką. W ciągu pięciu dekad kariery pisarskiej Archer sprzedał ponad 300 mln egzemplarzy książek na całym świecie, debiutując w 1976 r. powieścią "Co do grosza". HarperCollins wskazało go jako jedynego autora, którego książki zajmowały pierwsze miejsca na listach bestsellerów w kategoriach powieści, opowiadań i literatury faktu, w tym tytuł "Kane i Abel", który w 1985 r. doczekał się miniserialu telewizyjnego z udziałem Petera Straussa i Sama Neilla.

Kariera polityczna i wyrok za krzywoprzysięstwo

Archer łączył działalność literacką z karierą polityczną w Partii Konserwatywnej. Przez pięć lat zasiadał w parlamencie, a w połowie lat 80. premier Margaret Thatcher mianowała go wiceprzewodniczącym partii. W 1992 r. wszedł do Izby Lordów jako par dożywotni. Jego kariera polityczna załamała się w 2001 r. po wyroku skazującym za krzywoprzysięstwo i utrudnianie wymiaru sprawiedliwości. Ława przysięgłych uznała, że Archer sfałszował dowody podczas procesu o zniesławienie przeciwko gazecie "The Star" w 1987 r., w którym pierwotnie przyznano mu 500 000 funtów odszkodowania. Sąd skazał go na cztery lata więzienia. Karę odbywał w zakładach HM Prison Belmarsh i HM Prison Weyland, a w 2003 r. został zwolniony przedterminowo po dwóch latach.

Dzienniki więzienne i późna twórczość

Podczas pobytu w więzieniu Archer dokumentował swoją codzienność, tworząc trzytomową serię wspomnień pod tytułem "My Prison Diary". W jednym z wywiadów tak wspominał swój wyrok i reakcję społeczną:

Wiele się z tego nauczyłem. Brytyjczycy potrafią wybaczać.

Po wyjściu na wolność Archer zachował miejsce w Izbie Lordów, ponieważ nie istniał mechanizm prawny pozwalający na usunięcie urzędujących parów. Pozostał jej członkiem aż do formalnego przejścia na emeryturę w 2024 r. Do osiemdziesiątego roku życia utrzymywał aktywne tempo wydawnicze, publikując jedną lub dwie książki rocznie, w tym kolejne części "Kronik Cliftonów" oraz siedmiotomową serię o detektywie Williamie Warwicku z Metropolitan Police. W styczniu 2026 r. Archer ogłosił, że jego powieść "Adam and Eve", zainspirowana niezdecydowaniem Adolfa Hitlera w kwestii inwazji na Wielką Brytanię, będzie jego ostatnią książką przed planowaną na październik 2026 r. premierą.

Ostatnie wystąpienia i pożegnania

Podczas swojego ostatniego publicznego wystąpienia w niedzielę, 4 października 2026 r., Archer wziął udział w wyprzedanej dyskusji z dziennikarzem Gylesem Brandrethem w Leicester Square Theatre w centrum Londynu. Brandreth tak opisał to wydarzenie w mediach społecznościowych:

Był w cudownej, pełnej energii formie i został wspaniale przyjęty przez wypełnioną po brzegi salę. Był zabawny, angażujący i pełen dystansu do siebie – wielki gawędziarz do samego końca.

Archer miał wystąpić na festiwalu w Cheltenham w sobotę, 10 października 2026 r., aby omówić "Adam and Eve". Były konserwatywny minister Nadhim Zahawi oraz dyrektor generalna HarperCollins UK Kate Elton wydali oświadczenia, w których chwalili jego etykę pracy i karierę pisarską. Archer pozostawił żonę Mary, z którą w 2026 r. świętował 60. rocznicę ślubu, a także dwóch synów i pięcioro wnucząt.