Izrael i Maroko otworzą pełne ambasady. Porozumienie zawarto w Nowym Jorku

Dwustronne porozumienie w Nowym Jorku

Minister spraw zagranicznych Izraela Gideon Saar oraz minister spraw zagranicznych Maroka Nasser Bourita spotkali się w środę, 16 września 2026 roku, aby przekształcić swoje biura łącznikowe w pełnoprawne ambasady i mianować akredytowanych ambasadorów. Rozmowy dwustronne odbyły się w Nowym Jorku na zaproszenie ambasadora Stanów Zjednoczonych przy ONZ Mike'a Waltza. Izraelskie MSZ poinformowało o wyniku spotkania w oficjalnym komunikacie, potwierdzając, że wszystkie trzy delegacje potwierdziły swoje zaangażowanie w podniesienie rangi wzajemnych przedstawicielstw dyplomatycznych. Maroko nie wydało natychmiastowego oświadczenia po spotkaniu, a strony nie ogłosiły konkretnej daty otwarcia nowych placówek. Wspólne oświadczenie opublikowane za pośrednictwem misji Stanów Zjednoczonych przy ONZ wskazało na wspólny cel tego kroku dyplomatycznego.

Ustanowienie pełnych, pokojowych i przyjaznych stosunków dyplomatycznych między Marokiem a Izraelem leży we wspólnym interesie obu krajów i przyczyni się do sprawy pokoju.

Pakiety gospodarcze i rozwój lotnictwa

Oprócz podniesienia rangi ambasad, oba rządy uzgodniły zawarcie dwóch dwustronnych traktatów gospodarczych przed końcem 2026 roku. Planowane porozumienia koncentrują się na ochronie inwestycji oraz wyeliminowaniu podwójnego opodatkowania w handlu transgranicznym. Delegacje osiągnęły również porozumienie w sprawie rozwoju lotnictwa cywilnego poprzez przywrócenie bezpośrednich lotów rejsowych obsługiwanych przez izraelskich i marokańskich przewoźników. Ponadto izraelskie MSZ zapowiedziało, że w nadchodzących miesiącach odbędą się wzajemne wizyty wysokiego szczebla. Saar opisał ramy współpracy w oficjalnym oświadczeniu wydanym po zakończeniu rozmów.

Przyjaźń między narodami marokańskim a żydowskim ma głębokie korzenie i bogatą historię. Deklaracja, którą dziś podpisaliśmy, przedstawia konkretne sposoby wzmocnienia relacji między Izraelem a Marokiem w interesie obu narodów.

Ewolucja więzi dyplomatycznych

Kontakty dyplomatyczne między Marokiem a Izraelem rozpoczęły się na początku lat 90., zanim rząd Maroka zerwał relacje po wybuchu drugiej intifady na początku XXI wieku. Formalne więzi dwustronne zostały wznowione w grudniu 2020 roku w ramach Porozumień Abrahamowych, ustanowionych podczas pierwszej kadencji prezydenckiej Donalda Trumpa. Inne kraje sygnatariusze szerszego procesu normalizacji to Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn, Sudan i Kazachstan. Od czasu odnowienia więzi w 2020 roku współpraca między Izraelem a Marokiem rozszerzyła się na sferę wojskową, bezpieczeństwa, handlową i turystyczną. Wcześniejsza propozycja otwarcia pełnych ambasad została ogłoszona w czerwcu 2022 roku podczas oficjalnej wizyty w Maroku ówczesnego ministra spraw zagranicznych Yaira Lapida.

Rozwój sytuacji regionalnej i reakcje społeczne

Dyskusje w Nowym Jorku odbyły się dzień po szóstej rocznicy zawarcia Porozumień Abrahamowych. Relacje dwustronne spotkały się z wewnętrzną krytyką po wybuchu wojny w Strefie Gazy, wywołanej atakiem Hamasu z 7 października 2023 roku. W marokańskich miastach gromadzili się demonstranci, wyrażając solidarność z Palestyńczykami i żądając formalnego zerwania porozumień o normalizacji z Izraelem. Przez cały okres konfliktu rząd Maroka wystosowywał oficjalne apele o zaprzestanie operacji wojskowych w Strefie Gazy, utrzymując jednocześnie ramy dyplomatyczne i biura łącznikowe ustanowione na mocy porozumień z 2020 roku.