Trump grozi Omanowi po wygaśnięciu 60-dniowego porozumienia pokojowego między USA a Iranem

Wygaśnięcie 60-dniowego memorandum

Dyplomatyczny termin między Stanami Zjednoczonymi a Iranem upłynął 17 sierpnia 2026 r. bez zawarcia porozumienia lub jego przedłużenia. 14-punktowe Memorandum z Islamabadu, podpisane 17 czerwca 2026 r. przy mediacji Pakistanu, wyznaczyło 60-dniowy okres na stworzenie warunków do zakończenia działań wojennych rozpoczętych w lutym 2026 r. Donald Trump ogłosił w poniedziałek w Gabinecie Owalnym, że nie przedłuży tego porozumienia, argumentując, że Teheran nie przyjął warunków uznawanych przez Waszyngton za konieczne. Bezpośrednie negocjacje w sprawie irańskiego programu nuklearnego nie rozpoczęły się w ciągu tych dwóch miesięcy. Pakistan, który w trakcie konfliktu podpisał pakt o wzajemnej obronie z Arabią Saudyjską i Turcją, starał się doprowadzić obie strony do stołu negocjacyjnego.

Eskalacja gróźb wobec Maskatu

Napięcia rozszerzyły się na Oman, gdy sułtanat prowadził dwustronne rozmowy z Teheranem w celu ustanowienia wspólnego zarządzania Cieśniną Ormuz. W niezapowiedzianej rozmowie telefonicznej z reporterem Fox News Treyem Yingstem Donald Trump wystosował bezpośrednie ostrzeżenia wobec Maskatu, jeśli ten będzie utrudniał amerykańskie cele na wodach cieśniny.

Jeśli Oman stanie nam na drodze, zbombardujemy ich tak, że zrównamy ich z ziemią.

Trump dodał, że nie znajduje się pod presją czasu i podkreślił, że irańscy przywódcy powinni wywiesić białą flagę. Oświadczenie to nastąpiło po wcześniejszych ostrzeżeniach z Waszyngtonu pod koniec maja 2026 r., kiedy Trump wezwał państwo znad Zatoki Perskiej do zmiany zachowania. We wtorek Trump udostępnił na Truth Social mapę Cieśniny Ormuz, oznaczając międzynarodowy szlak żeglugowy jako nowe terytorium Stanów Zjednoczonych. Stosunki dwustronne między Waszyngtonem a Maskatem sięgają Traktatu o Przyjaźni i Handlu z 1833 r., a Oman pełnił rolę neutralnego pośrednika w sporach regionalnych.

Irańskie żądania i zmiany w przywództwie

Teheran odrzucił amerykańskie roszczenia do kontroli nad cieśniną i powtórzył warunki długoterminowego rozwiązania. Przewodniczący irańskiego parlamentu i główny negocjator Mohammad Bagher Ghalibaf oświadczył w parlamencie w Teheranie, że Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta, dopóki Waszyngton nie zniesie blokady irańskich portów. Ghalibaf zażądał również zniesienia sankcji na eksport ropy, uwolnienia zamrożonych aktywów zagranicznych o wartości setek miliardów dolarów oraz zakończenia kampanii wojskowych przeciwko regionalnym sojusznikom, w tym Hezbollahowi w Libanie i Huti w Jemenie. Wewnątrz kraju Teheran mianował Mohsena Rezaei, byłego dowódcę Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej z czasów wojny iracko-irańskiej, na szefa Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Irański analityk Vali Nasr skomentował strategiczny impas między obiema administracjami.

Wojna znajduje się w zawieszeniu, a każda ze stron czeka na odpowiedni moment i okazję do uderzenia. Iran nie pozwoli Trumpowi na deeskalację intensywności wojny, gdy będzie mu to pasować. Są gotowi pokrzyżować plany Trumpa poprzez eskalację.

Zakłócenia w żegludze i reakcje rynku ropy

Zerwaniu rozmów towarzyszyły ponowne działania zbrojne na wodach cieśniny, przez którą zazwyczaj przepływa około 20% światowej ropy naftowej. We wtorek niezidentyfikowany pocisk uderzył w statek handlowy na wodach omańskich, powodując jedną ofiarę wśród załogi i uszkadzając maszynownię, zanim omańska straż przybrzeżna udzieliła pomocy ocalałym. Komercyjny ruch morski spadł z ponad 130 statków dziennie przed końcem lutego 2026 r. do średnio 12 jednostek dziennie w drugim tygodniu sierpnia. Ceny ropy Brent wzrosły we wtorek powyżej 90 USD za baryłkę, przekraczając ten próg po raz pierwszy od 30 lipca 2026 r. Dwustronne dyskusje między Teheranem a Maskatem trwają w sprawie proponowanych dobrowolnych opłat tranzytowych i szlaków żeglugowych przebiegających głównie przez irańskie wody terytorialne.