Inflacja bazowa w Polsce wzrosła do 3,1% w maju, po raz pierwszy od miesięcy zrównując się z ogólnym CPI

Odczyty majowe

Ogólna inflacja konsumencka (CPI) w Polsce wyniosła 3,1% rok do roku w maju 2026 r., według danych opublikowanych w poniedziałek przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) i potwierdzonych we wtorek przez Narodowy Bank Polski (NBP). Miesiąc do miesiąca ceny konsumenckie spadły o 0,3%, przy czym ceny towarów spadły o 0,4%, a usług o 0,2%. Roczne dane maskują ostrą rozbieżność: ceny usług wzrosły o 5,7% rok do roku, podczas gdy towary tylko o 2,1%.

Najczęściej stosowaną przez analityków miarą jest wskaźnik inflacji z wyłączeniem cen żywności i energii. Pokazuje on tendencje cenowe tych towarów i usług, na które polityka pieniężna banku centralnego ma relatywnie duży wpływ.

Miary inflacji bazowej

NBP opublikował cztery wskaźniki inflacji bazowej za maj. Najbardziej zauważalna miara – inflacja z wyłączeniem żywności i energii – osiągnęła 3,1% rok do roku, wobec 3,0% w kwietniu, zgodnie z konsensusem rynkowym. Dwie inne miary przyspieszyły bardziej znacząco: inflacja z wyłączeniem najbardziej zmiennych cen wzrosła do 3,3% (z 3,0%), a średnia obcięta 15% również osiągnęła 3,3% (z 3,0%). Jedyną miarą, która spadła, była inflacja z wyłączeniem cen administrowanych przez państwo, która obniżyła się do 2,8% z 2,9% miesiąc wcześniej.

Co wpłynęło na liczby

GUS przypisał miesięczny spadek cen trzem kategoriom: żywność i napoje bezalkoholowe (spadek o 1,0% miesiąc do miesiąca), rekreacja, sport i kultura (spadek o 2,1%) oraz transport (spadek o 0,5%). Analitycy mBanku zauważyli, że warzywa – prawdopodobnie wczesne wiosenne nowalijki – były głównym czynnikiem spadku cen żywności, a turystyka zorganizowana również wniosła typową sezonową zmienność. Roczny wzrost kosztów usług o 5,7% pozostaje głównym punktem presji dla polskich gospodarstw domowych.

Inflacja w maju potwierdzona na poziomie 3,1%. Jak zwykle w maju, warzywa były „winne” gwałtownemu spadkowi cen żywności – najprawdopodobniej nowe wiosenne nowalijki. Turystyka zorganizowana również dołożyła swoje trzy grosze, klasyczny element zmienności.

Kontekst polityki

NBP przypomniał, że co miesiąc oblicza cztery miary inflacji bazowej, aby „lepiej identyfikować źródła inflacji i dokładniej prognozować jej przyszłe trendy”. Bank centralny podkreślił, że ceny energii i paliw są ustalane na rynkach światowych, czasami pod wpływem spekulacji, podczas gdy ceny żywności w dużej mierze zależą od warunków pogodowych oraz krajowych i globalnych warunków rolniczych. Zbieżność miary bazowej z ogólnym CPI na poziomie 3,1% – obie są teraz identyczne – oznacza, że przejściowa dezinflacja z żywności i paliw nie obniża już ogólnego wskaźnika poniżej trendu bazowego. Usuwa to statystyczną poduszkę, która była obecna we wcześniejszych miesiącach.

Co dalej

Dane za maj przypadają na okres, w którym miara bazowa powoli rośnie od kilku miesięcy. Odczyty na poziomie 3,1% dokładnie odpowiadają oczekiwaniom rynkowym, ale przyspieszenie średniej obciętej i wskaźnika z wyłączeniem najbardziej zmiennych – oba skoczyły o 0,3 punktu procentowego w ciągu jednego miesiąca – przyciągną uwagę decydentów z Rady Polityki Pieniężnej. Przy inflacji usług wynoszącej 5,7% kanał popytu krajowego pozostaje głównym źródłem presji cenowej, podczas gdy inflacja towarów wynosi bardziej stonowane 2,1%.