Energia i handel · Antalya, Janbu i Fudżajra
IEA: Kryzys w cieśninie Ormuz trwale zmienia rynek energii, agencja ostrzega przed scenariuszem całkowitego zamknięcia
W opublikowanym w czwartek, 19 listopada 2026 r., podczas szczytu klimatycznego COP31 w Antalyi (Turcja) dorocznym raporcie, Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) przedstawiła model trwałego zamknięcia cieśniny Ormuz. Przepływ surowców spadłby w nim z 20 mln baryłek dziennie w 2025 r. do 2 mln baryłek dziennie do 2035 r.
Tekst AI na podstawie relacji El Confidencial, Le Temps, La Libre.be i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje
Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).
W skrócie
W pierwszym przypadku trwałego zamknięcia cieśniny Ormuz według IEA, przepływ surowców spada z 20 mb/d w 2025 r. do 8,5 mb/d w 2030 r. i 2 mb/d w 2035 r.
Alternatywny przepływ ropy przez rurociągi mógłby wzrosnąć do 14,5 mb/d do 2035 r. w porównaniu z obecną przepustowością 7,8 mb/d, przy czym wymieniono rurociągi Petroline oraz połączenie ZEA z Fudżajrą.
Według raportu z 19 listopada 2026 r. rządy chroniły konsumentów, jednak gospodarstwa domowe mierzą się z wyższymi cenami i niedoborami, podczas gdy Chiny ograniczyły zakupy.
W scenariuszu medianowym odnawialne źródła energii dostarczają połowę energii elektrycznej do 2035 r., co stanowi wzrost z 33% udziału cytowanego w raporcie, przy dominującej roli energii słonecznej.
Trwała zmiana na rynkach energii
Międzynarodowa Agencja Energetyczna opublikowała swój doroczny raport w czwartek, 19 listopada 2026 r., w trakcie trwania szczytu klimatycznego COP31 w Antalyi w Turcji. Dyrektor wykonawczy agencji, Fatih Birol, napisał, że kryzys w cieśninie Ormuz stanowi największe w historii zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego, przewyższające szoki naftowe z lat 70. XX wieku. Wojna na Bliskim Wschodzie rozpoczęła się od izraelskich i amerykańskich ataków na Iran 28 lutego 2026 r. Przed jej wybuchem przez cieśninę przechodziła około jedna piąta światowego handlu ropą i skroplonym gazem ziemnym. Birol stwierdził, że nie widzi wiarygodnej ścieżki powrotu sektora energetycznego do stanu sprzed kryzysu, a agencja spodziewa się, że jego skutki trwale odcisną się na rynkach energii.
Scenariusz trwałego zamknięcia
Po raz pierwszy agencja stworzyła model przypadku, w którym cieśnina pozostaje zamknięta na stałe. IEA podkreśla, że żadna z jej analiz nie jest prognozą ani scenariuszem bardziej prawdopodobnym od innych, jednak analitycy uznali, że rynek ropy mógłby zaabsorbować długotrwałą blokadę, choć alternatywy nie byłyby ani łatwe, ani tanie. W takim przypadku przepływ przez cieśninę spadłby z 20 mln baryłek dziennie (mb/d), na co w 2025 r. składało się 15 mb/d ropy i 5 mb/d produktów, do zaledwie 2 mb/d w 2035 r., z pośrednim punktem kontrolnym na poziomie 8,5 mb/d w 2030 r. Utrzymanie handlu wymagałoby ograniczenia popytu, zwiększenia wydobycia poza Bliskim Wschodem oraz budowy rurociągów omijających cieśninę.
- 2025
- 20 mb/d
- 2030
- 8.5 mb/d
- 2035
- 2 mb/d
Dane z tekstu artykułu
Rurociągi omijające jako klucz do dostosowania
Większość dostosowań wynikałaby z przekierowania eksportu przez rurociągi, co oznacza konieczność budowy i uruchomienia wszystkich planowanych projektów. Obejmują one rozbudowę saudyjskiego rurociągu Petroline w kierunku Janbu nad Morzem Czerwonym oraz rurociągów Zjednoczonych Emiratów Arabskich do Fudżajry. Agencja obliczyła, że alternatywny przepływ ropy mógłby wzrosnąć do 14,5 mb/d w 2035 r. przy obecnej przepustowości rurociągów alternatywnych wynoszącej 7,8 mb/d. Eksporterzy z Bliskiego Wschodu nadal wysyłaliby blisko 15 mb/d w 2035 r., co stanowi około 20% światowego handlu ropą i produktami, ale innymi trasami.
- Obecna przepustowość alternatywnych rurociągów
- 7.8 mb/d
- Alternatywny przepływ ropy w 2035 r.
- 14.5 mb/d
Dane z tekstu artykułu
Konsumenci ponoszą koszty
Państwa Zatoki Perskiej napotkały poważne trudności w eksporcie ropy, odkąd Iran zaczął blokować cieśninę i atakować tankowce w tym rejonie, a amerykańskie próby eskortowania statków nie zapewniły pełnej drożności szlaków dostaw. Rządy interweniowały, aby chronić konsumentów, jednak gospodarstwa domowe nadal mierzą się z wyższymi cenami, a w niektórych przypadkach z niedoborami towarów. Producenci wprowadzili na rynek więcej ropy i wykorzystali alternatywne trasy, podczas gdy Chiny ograniczyły zakupy na rynkach międzynarodowych. Birol powiedział w lipcu, że rynek ropy wciąż posiadał pewne bufory, ale raport wskazuje, że w miarę wyczerpywania się rezerw, wyższe ceny i skutki kryzysu w coraz większym stopniu obciążają konsumentów. Ton raportu wyraźnie kontrastuje z tamtą lipcową oceną.
Scenariusze, popyt i odnawialne źródła energii
Agencja zaktualizowała trzy scenariusze: obecnej polityki, medianowy scenariusz deklarowanej polityki uwzględniający już ogłoszone środki rządowe oraz scenariusz zerowej emisji netto do 2050 r. Dodano również scenariusz dodatkowej reakcji, w którym rządy przyjmują nowe środki, jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie będzie trwał, oraz scenariusz niskiego tranzytu przez Ormuz, badający, czy systemy energetyczne mogłyby funkcjonować bez cieśniny. W scenariuszu medianowym światowy popyt na ropę osiąga szczyt około 2030 r., po czym następuje powolny spadek, podczas gdy popyt na gaz rośnie do około 2035 r. Odnawialne źródła energii miałyby pokryć połowę produkcji energii elektrycznej do 2035 r. (wzrost z 33% udziału cytowanego w raporcie), przy dominującej roli energii słonecznej. Popyt na węgiel otrzymuje krótkoterminowy impuls z powodu kryzysu, ale we wszystkich scenariuszach spada do 2030 r.
- Obecnie (według raportu IEA)
- 33 %
- 2035 (scenariusz medianowy)
- 50 %
Dane z tekstu artykułu
Wspólne reakcje polityczne
Raport wymienia dywersyfikację źródeł dostaw, silne preferowanie dostępnych zasobów krajowych oraz przyspieszoną elektryfikację jako wspólne reakcje. Według wstępu Birola, rządy stawiają bezpieczeństwo energetyczne i przystępność cenową w centrum swoich programów politycznych. Birol napisał, że sektor energetyczny i gospodarka światowa wykazały się dotychczas znaczną odpornością, ale skutki będą się pogłębiać, im dłużej potrwa kryzys. Dodał, że nie widzi wiarygodnej drogi powrotu do sytuacji energetycznej, która istniała przed kryzysem.
Ten artykuł jest częścią wątku
Limit 1,5°C z Paryża: prognozy ocieplenia
Co się zmieniło od tego wpisu:
- 19.11Raport roczny IEA modeluje stałe zamknięcie Ormuzu, przepływy spadają do 2 mb/d do 2035 roku
- 19.11Negocjatorzy COP31 oczekują nowego tekstu rozróżniającego odchodzenie od i wycofywanie się z paliw kopalnych
Zapytaj o ten tekst
Źródła i kontekst
- El ConfidencialIEA przygotowuje się na najgorsze i przewiduje konsekwencje stałej blokady cieśniny OrmuzLa AIE se pone en lo peor y anticipa las consecuencias de un bloqueo permanente del estrecho de Ormuz · oryginał: hiszpański
- Le TempsSektor energetyczny nie wróci do stanu sprzed wojny w Iranie, ostrzega IEALe secteur de l'énergie ne reviendra pas à l'état d'avant la guerre en Iran, prévient l'AIE · oryginał: francuski
- La Libre.be„Kryzys w cieśninie Ormuz stworzył największe zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego w historii”:"La crise du détroit d'Ormuz a créé la plus grande menace pour la sécurité énergétique de l'histoire" : · oryginał: francuski
- BFMTVWojna na Bliskim Wschodzie pozostawi „trwały ślad” na globalnym rynku energii, który nie wróci do sytuacji sprzed kryzysu, ostrzega Międzynarodowa Agencja EnergetycznaLa guerre au Moyen-Orient va laisser une "trace durable" sur le marché mondial de l'énergie, qui ne retrouvera pas sa situation d'avant-crise, prévient l'Agence internationale de l'énergie · oryginał: francuski
- Fatih Birol
- Dyrektor wykonawczy Międzynarodowej Agencji Energetycznej, autor wstępu do raportu
Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.
Wesprzyj Pollar