Siły Huti przejmują kontrolę nad cieśniną Bab al-Mandab i wyspami na Morzu Czerwonym, cena ropy Brent rośnie do 104 dolarów

Ofensywa na wybrzeżu i zajęcie wysp

Siły Huti zakończyły ofensywę wzdłuż zachodniego wybrzeża Jemenu 11 września 2026 r., ustanawiając kontrolę nad cieśniną Bab al-Mandab. Operacja, która trwała około stu godzin, doprowadziła do wyparcia oddziałów sprzymierzonych z uznawanym międzynarodowo rządem Jemenu, wspieranym przez Rijad. Przedstawiciel wojskowy uznawanego rządu potwierdził agencji AFP, że wszystkie pozycje pozostające wcześniej pod kontrolą rządową wzdłuż zachodniego wybrzeża zostały utracone w trakcie natarcia. Ruch, który wcześniej przejął władzę w stolicy Sanie oraz w porcie Al-Hudajda, w ciągu kilku dni posunął się na południe przez tereny przybrzeżne. 10 września 2026 r. bojownicy Huti zajęli port w Al-Muchie oraz wyspę Zugar. 11 września 2026 r. siły zabezpieczyły wyspę Majjun, znaną również jako Perim, położoną bezpośrednio w centrum cieśniny, a następnie zajęły wyspy Wielki Hanish i Mały Hanish. Relacje świadków wskazują na rozmieszczenie uzbrojonych mężczyzn wzdłuż cieśniny w pojazdach wojskowych. Siły saudyjskie próbowały zakłócić postępy, przeprowadzając naloty na lotnisko w Al-Muchie, jak podała powiązana z Huti sieć telewizyjna Almasira.

Tranzyt morski i reakcja rynku energii

Przejęcie kontroli daje władzom Huti bezpośredni nadzór nad morskim szlakiem łączącym Ocean Indyjski z Morzem Czerwonym, Kanałem Sueskim i Morzem Śródziemnym. Statki, które nie mogą lub nie chcą korzystać z tego korytarza, muszą opływać Afrykę przez Przylądek Dobrej Nadziei, co wiąże się ze znacznie dłuższym czasem transportu i wyższymi kosztami. Ruch próbował odnieść się do międzynarodowych obaw handlowych dotyczących przepływu przez drogę wodną.

Żegluga jest bezpieczna dla wszystkich firm z wyjątkiem saudyjskich jednostek, które zostały już objęte zakazem.

Zajęcie Bab al-Mandab potęguje presję morską na Arabię Saudyjską, wiodącego eksportera ropy na świecie, podczas gdy cieśnina Ormuz po wschodniej stronie Półwyspu Arabskiego pozostaje w dużej mierze zamknięta przez Iran od lutego 2026 r. Globalne rynki energii odnotowały wzrosty cen po zmianach terytorialnych i atakach na wodach Zatoki Perskiej, przy czym cena ropy Brent przekroczyła 100 dolarów za baryłkę, osiągając około 104 dolary 11 września 2026 r.

Przyczyny eskalacji i dyplomacja regionalna

Ofensywa następuje po okresie impasu po rozejmie z 2022 r., który pozostawił Jemen podzielony między północ administrowaną przez Huti a uznawany międzynarodowo rząd z siedzibą w Adenie. Aktywne walki wznowiono pod koniec czerwca 2026 r., gdy Arabia Saudyjska próbowała zablokować rzadki lot przewożący delegację Huti z powrotem do Sany z Teheranu, gdzie delegaci uczestniczyli w pogrzebie irańskiego najwyższego przywódcy Alego Chameneiego. Przedstawiciele Stanów Zjednoczonych twierdzili, że lot przewoził broń i doradców wojskowych.

Rozejm z 2022 roku ustąpił miejsca okresowi „ani wojny, ani pokoju”, w trakcie którego nic nie zostało rozwiązane.

Profesor Uniwersytetu w Zurychu Elham Manea wyjaśniła, że lokalny spór jemeński połączył się z szerszym konfliktem z udziałem Stanów Zjednoczonych, Izraela i Iranu, choć siły Huti utrzymują odrębne cele krajowe, zamiast działać wyłącznie na rozkaz Iranu. 11 września 2026 r. doradca irańskiego najwyższego przywódcy Modżtaby Chameneiego pochwalił postępy terytorialne, podczas gdy ministrowie spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej i Iranu prowadzili rozmowy dotyczące bezpieczeństwa regionalnego.