Hiszpania przedłuża pracę elektrowni jądrowej Almaraz do 2030 roku, powołując się na ryzyka paliwowe związane z wojną w Iranie

Rząd przedłuża pracę Almaraz do 2030 roku

Hiszpański rząd opublikował w piątek 14 sierpnia 2026 roku rozporządzenie w dzienniku urzędowym (BOE), przedłużające pracę dwóch reaktorów elektrowni jądrowej Almaraz do 8 czerwca 2030 roku. Zgodnie z harmonogramem wygaszania uzgodnionym w marcu 2019 roku między rządem, właścicielami elektrowni (Iberdrola, Endesa i Naturgy) oraz publiczną spółką Enresa, blok Almaraz I miał zostać wyłączony w listopadzie 2027 roku, a Almaraz II w październiku 2028 roku. Ministerstwo Transformacji Ekologicznej, kierowane obecnie przez Sarę Aagesen, miało czas do połowy września na odpowiedź na wniosek właścicieli złożony w listopadzie 2025 roku, jednak decyzję podjęto w połowie sierpnia bez wyjaśnienia terminu. Rada Bezpieczeństwa Jądrowego (CSN) wydała wcześniej raport techniczny popierający przedłużenie bez głosów sprzeciwu.

Rozporządzenie wskazuje na wpływ wojny w Iranie na ceny paliw kopalnych oraz bezpieczeństwo dostaw jako główną motywację. Źródła w ministerstwie przekazały dziennikowi El Mundo, że decyzja nie stanowi zmiany kursu, argumentując, że jest ograniczona w zakresie i spełnia trzy warunki: jest bezpieczna, nie zagraża bezpieczeństwu dostaw i nie generuje kosztów dla obywateli. Reszta kalendarza wygaszania energetyki jądrowej, zakładająca całkowite zamknięcie hiszpańskich elektrowni do 2035 roku, pozostaje oficjalnie bez zmian. Zgodnie z tym harmonogramem, Ascó I i Cofrentes mają zostać zamknięte w 2030 roku, Ascó II w 2032 roku, a Vandellós II i Trillo w 2035 roku.

Napięcia w koalicji i skutki polityczne

Sumar, mniejszy koalicjant, zareagował z niezwykłą stanowczością, nazywając przedłużenie „błędem” i oskarżając ministerstwo o ugięcie się przed „oligopolem energetycznym”. Umowa koalicyjna PSOE-Sumar, podpisana 24 października 2023 roku przez Pedro Sáncheza i Yolandę Díaz, wyraźnie obiecywała „planowane, bezpieczne, uporządkowane i sprawiedliwe społecznie” wygaszanie energetyki jądrowej między 2027 a 2035 rokiem. W liście protestacyjnym Sumar argumentowano, że elektrownia wyczerpała swój okres eksploatacji, a przedłużenie opóźnia dekarbonizację, podnosi ceny energii elektrycznej i konsoliduje oligopol. Ekonomista Juan Ramón Rallo odparł każdy z tych punktów w artykule dla ABC, zauważając, że „okres eksploatacji” to licencja administracyjna odnawialna przez państwo, że energetyka jądrowa nie emituje CO2, a 15 terawatogodzin produkowanych rocznie przez Almaraz prawdopodobnie zostałoby zastąpionych gazem ziemnym w przypadku zamknięcia zakładu.

Teresa Ribera, która jako minister od czerwca 2018 do 2024 roku kierowała harmonogramem wygaszania i podpisała protokół z 2019 roku, wielokrotnie podkreślała, że elektrownie „nie mają przyszłości ani sensu” i nie są „opłacalne ekonomicznie”. Nie skomentowała przedłużenia pracy Almaraz, choć obecnie broni przedłużenia energetyki jądrowej na szczeblu europejskim ze swojego stanowiska w Brukseli.

Regionalne świętowanie i żądania dalszych działań

W Estremadurze decyzję przyjęto z ulgą. Elektrownia znajduje się w gminie liczącej około 1500 mieszkańców, a lokalni liderzy wskazują, że zależy od niej 4000 rodzin. Juan Antonio Díaz, socjalistyczny burmistrz Almaraz, mówił o „ogromnej radości” i „wiadomości, na którą czekaliśmy”. Fernando Sánchez, burmistrz Belvís de Monroy i przewodniczący platformy obywatelskiej „Sí a Almaraz, Sí al futuro”, opisał „mieszankę emocji, której nie potrafiłbym opisać”.

Prezydent regionu María Guardiola (PP) nazwała to „triumfem społeczeństwa Estremadury, które walczyło zjednoczone”. Óscar Fernández Calle z Vox, wiceprezydent rządu regionalnego, wezwał do przedłużenia pracy elektrowni do 2050 roku. Mobilizacja rozpoczęła się w styczniu 2025 roku i objęła dziesiątki miast, instytucji oraz firm w całym regionie.

Energetyka jądrowa dostarczyła 18,3% energii elektrycznej w Hiszpanii w 2026 roku (dane od początku roku), co czyni ją trzecim co do wielkości źródłem po fotowoltaice (22,2%) i energii wiatrowej (20%). W ciągu ostatniej dekady udział energii jądrowej wahał się między 19% a 22,4% i przez kilka lat był głównym źródłem energii.