Daniel Günther ostrzega Friedricha Merza przed cięciami dotacji na energię odnawialną

List do Kancelarii

Premier Szlezwiku-Holsztynu Daniel Günther wysłał 2 października 2026 r. trzystronicowy list do kanclerza Friedricha Merza, w którym wzywa rząd federalny do zmiany dwóch projektów ustaw energetycznych. Günther stwierdził, że nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii (EEG) oraz pakiet przyłączeniowy do sieci, przygotowane przez federalną minister gospodarki Katherinę Reiche, zagrażają potencjałowi gospodarczemu północnych Niemiec. Szef rządu landowego podkreślił, że presja cenowa paliw kopalnych, związana z zamknięciem cieśniny Ormuz, dowodzi konieczności przyspieszenia inwestycji w odnawialne źródła energii, a nie ich spowalniania. Günther zaznaczył, że rozwój energetyki wiatrowej tworzy miejsca pracy, wartość regionalną i infrastrukturę, pomagając jednocześnie obniżyć ceny energii elektrycznej w całym kraju.

Muszę wyrazić najwyższe zaniepokojenie, że te plany mogą zaszkodzić Republice Federalnej oraz mojemu krajowi związkowemu.

Spór o rekompensaty sieciowe

Sednem sporu jest proponowany mechanizm rezerwacji redispatchu w ramach federalnego pakietu przyłączeniowego. Zgodnie z projektem zatwierdzonym przez rząd, operatorzy nowych instalacji wiatrowych i słonecznych na obszarach o ograniczonej przepustowości sieci, gdzie ponad 5% zielonej energii jest odłączane, stracą prawo do rekompensat finansowych podczas wyłączeń sieciowych. Zasada ta miałaby obowiązywać przez sześć lat i obejmować do 20% rocznej produkcji, podczas gdy wcześniejszy projekt ministerialny zakładał dziesięcioletni okres bez limitu wolumenu. Günther argumentował, że odebranie rekompensat przenosi ryzyko projektowe bezpośrednio na banki finansujące i gminy, co zwiększa ogólne koszty systemu elektroenergetycznego. Rzeczniczka ds. energii SPD Nina Scheer również sprzeciwiła się temu rozwiązaniu, stwierdzając, że partia odrzuca przepis, ponieważ zwiększa on niepewność inwestycyjną i ceny energii.

Wprowadzenie rezerwacji redispatchu jest błędem. To niszczycielski sygnał dla deweloperów projektów, instytucji finansujących i naszych gmin.

Fotowoltaika dachowa i wiatr na lądzie

Premier landu zakwestionował również proponowane cięcia wsparcia dla domowej fotowoltaiki oraz kwoty aukcyjne dla lądowej energetyki wiatrowej. Zgodnie z nowelizacją EEG autorstwa Reiche, taryfy gwarantowane dla nowych prywatnych systemów fotowoltaicznych na dachach miałyby zostać zniesione, co zmusiłoby właścicieli domów do samodzielnego wprowadzania wyprodukowanej energii do obrotu na podstawie nadchodzących zasad przejściowych. Instalacje o mocy powyżej 100 kilowatów podlegają wymogom bezpośredniego obrotu od 2012 r., jednak Günther zauważył, że zakończenie gwarantowanego wynagrodzenia dla małych instalacji domowych szkodzi partycypacji obywatelskiej i akceptacji społecznej. Ponadto Günther stwierdził, że wolumeny aukcji dla wiatraków na lądzie są obecnie zbyt niskie, by obsłużyć nawet już zatwierdzone projekty, co sprawia, że wyznaczone grunty pozostają niewykorzystane, mimo że operatorzy sieci przygotowali infrastrukturę pod wyższe moce.

Zastanawiam się poważnie, czy w przypadku stosunkowo niewielkiego segmentu fotowoltaiki dachowej korzyści polityczne i szkody są jeszcze proporcjonalne.

Harmonogram legislacyjny i napięcia w koalicji

Pakiet legislacyjny został przyjęty przez rząd federalny pod koniec lipca 2026 r. i zakończył pierwsze czytanie w Bundestagu pod koniec września. Przesłuchania w komisji gospodarczej odbywają się w pierwszym pełnym tygodniu października 2026 r., a rząd dąży do uchwalenia przepisów najpóźniej do listopada. Zreformowana ustawa EEG musi wejść w życie do 1 stycznia 2027 r., ponieważ obecna zgoda Unii Europejskiej na pomoc państwa wygasa z końcem 2026 r. Choć Reiche planuje przyjąć EEG i pakiet przyłączeniowy jednocześnie, Scheer wskazała, że ustawodawstwo sieciowe nie ma wiążącego terminu ustawowego i może zostać wyłączone z pakietu podczas trwających negocjacji.