Grecja uruchamia mechanizm ochrony głównego miejsca zamieszkania w ramach pozasądowej ugody dłużnej

Mechanizm wchodzi w życie

Greckie Ministerstwo Gospodarki Narodowej i Finansów uruchomiło zaktualizowane ramy ochrony głównych miejsc zamieszkania w ramach krajowego mechanizmu pozasądowego rozwiązywania sporów dłużnych. Narzędzie, które weszło w życie 21 września 2026 r., pozwala zadłużonym właścicielom domów na wyłączenie głównego miejsca zamieszkania z puli majątku przy ubieganiu się o restrukturyzację zobowiązań wobec wielu wierzycieli. System scala zobowiązania wobec banków komercyjnych, firm windykacyjnych, Niezależnego Urzędu Skarbowego (AADE) oraz funduszu ubezpieczeń społecznych e-EFKA w jeden wiążący harmonogram spłat.

Ministerstwo szczegółowo określiło zakres ram prawnych w oficjalnym komunikacie opublikowanym w poniedziałek.

Nowa regulacja stanowi odpowiedź na długotrwałe żądania obywateli dotyczące wzmocnienia siatki bezpieczeństwa dla głównych miejsc zamieszkania, wprowadzając jednocześnie większą elastyczność dla setek tysięcy dłużników.

Rozdzielenie aktywów i zasady obliczeń

W ramach nowej procedury wnioskodawcy korzystający z portalu elektronicznego mogą wyodrębnić dom, w którym mieszkają, od pozostałego majątku nieruchomego. Umorzenia długów oraz wysokość miesięcznych rat są obliczane wyłącznie na podstawie zgłoszonych dochodów dłużnika oraz wartości szacunkowej głównego miejsca zamieszkania, a nie na podstawie całkowitej wartości netto majątku. W zamian dłużnicy wyrażają zgodę na likwidację nieruchomości drugorzędnych poprzez uproszczoną procedurę aukcji elektronicznej w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli.

Warunki restrukturyzacji przedstawione przez władze ilustrują sposób, w jaki mechanizm obsługuje podzielony majątek. W oficjalnym przykładzie wnioskodawca posiadający 300 000 EUR łącznych zobowiązań, który posiada główne miejsce zamieszkania o wartości 150 000 EUR oraz nieruchomość drugorzędną wycenioną na 50 000 EUR, może wnioskować o wyłączną ochronę głównego lokalu, zatwierdzając jednocześnie likwidację nieruchomości drugorzędnej.

Obowiązki wierzycieli i ochrona prawna

Mechanizm uniemożliwia dłużnikom jednostronne decydowanie o tym, które nieruchomości zachować bez zgody wierzycieli. Po sfinalizowaniu wniosku uczestniczący wierzyciele oceniają majątek dłużnika i mogą przedstawić formalną kontrpropozycję określającą sprzedaż aktywów innych niż główne miejsce zamieszkania, niezbędną do zaspokojenia zaległych sald. W przypadku dłużników uznanych za wrażliwych i uprawnionych, wierzyciele instytucjonalni są prawnie zobowiązani do zaoferowania tego planu ochrony głównego miejsca zamieszkania.

Dłużnicy zachowują pełną swobodę w zakresie przyjęcia lub odrzucenia propozycji przedstawionej przez wierzycieli. Jeśli wnioskodawca odrzuci kontrpropozycję, sprawa toczy się zgodnie ze standardowymi zasadami ugody pozasądowej bez konieczności likwidacji nieruchomości. Po podpisaniu przez wszystkie strony ostatecznej umowy restrukturyzacyjnej, porozumienie uzyskuje status tytułu wykonawczego. Status ten wyraźnie zabrania działań egzekucyjnych, zajęć majątku, aukcji nieruchomości oraz zabezpieczeń roszczeń wobec głównego miejsca zamieszkania, pod warunkiem przestrzegania przez dłużnika harmonogramu spłat.

Metryki ugód i granice kwalifikowalności

Dostęp do platformy pozasądowej pozostaje ograniczony ścisłym progiem zadłużenia wynoszącym 5000 EUR w ramach łącznych zobowiązań wobec podmiotów publicznych, instytucji bankowych i firm windykacyjnych. Kredytobiorcy z łącznymi zaległościami, takimi jak 6000 EUR lub 7500 EUR, mogą złożyć wniosek o ujednoliconą ugodę, podczas gdy zobowiązania niższe o choćby jedno euro od 5000 EUR nie kwalifikują się do platformy i muszą zostać rozwiązane za pomocą innych mechanizmów.

Oficjalne dane rejestrowe z końca sierpnia 2026 r. pokazują, że od momentu uruchomienia platformy pomyślnie zakończono 67 997 restrukturyzacji długów, co stanowi 20,56 mld EUR początkowych zobowiązań. Tylko w sierpniu 2026 r. władze odnotowały 1364 nowe ugody o łącznej wartości 361,65 mln EUR. Ogólna liczba ugód i skumulowane umorzenia długów wzrosły o około 52% po zmianach legislacyjnych w ustawie 5193/2025 wprowadzonej w kwietniu 2025 r., która podwoiła limity dochodowe i majątkowe w całym systemie.