Grecja obejmuje przewodnictwo w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, stawiając na bezpieczeństwo morskie i sytuację w Ukrainie

Przywództwo i mandat rady

1 października 2026 r. Grecja objęła rotacyjne przewodnictwo w Radzie Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych na miesiąc październik. Funkcję tę sprawuje stała przedstawicielka Grecji przy ONZ, ambasador Aglaia Balta. Jest to druga i zarazem ostatnia prezydencja kraju w ramach dwuletniej kadencji na lata 2025–2026. Grecja po raz pierwszy przewodziła obradom w maju 2025 r., a jej członkostwo w 15-osobowym organie wygasa 31 grudnia 2026 r. Choć przewodniczący rady nadzoruje debaty, konsultacje zamknięte oraz porządek obrad w imieniu wszystkich członków, stanowisko to nie daje uprawnień do jednostronnego kształtowania polityki. Głębokie podziały wśród pięciu stałych członków rady nadal utrudniają wypracowanie wspólnych reakcji na konflikty międzynarodowe.

Bezpieczeństwo morskie i prawo do żeglugi

Ateny ustanowiły wolność żeglugi oraz ochronę międzynarodowych cieśnin swoim głównym priorytetem tematycznym na ten miesiąc. Podczas wystąpienia na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w Nowym Jorku premier Kyriakos Mitsotakis zauważył, że strategiczne szlaki wodne, od Morza Czerwonego i Cieśniny Ormuz po Indo-Pacyfik, coraz częściej stają się arenami konfrontacji. Mitsotakis podkreślił, że ponad 90% światowego handlu odbywa się drogą morską, ostrzegając, że zagrożenia dla transportu komercyjnego zakłócają rynki energii, bezpieczeństwo żywnościowe oraz międzynarodowe łańcuchy dostaw. Grecja sprzeciwiła się nakładaniu opłat za tranzyt w Cieśninie Ormuz i zadeklarowała gotowość do rozważenia udziału w międzynarodowej misji bezpieczeństwa wspieranej przez radę. Minister spraw zagranicznych George Gerapetritis nakreślił granice potencjalnego zaangażowania w wywiadzie dla stacji SKAI.

Rozważylibyśmy udział w misji europejskiej, misji, która działałaby pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz wolności żeglugi w Zatoce Perskiej. Oczywiście jednak nie może się to odbywać w warunkach wojennych, ponieważ nie istnieją wtedy gwarancje bezpieczeństwa.

Pogłębiający się konflikt w Ukrainie

Wojna w Ukrainie pozostaje w centrum agendy bezpieczeństwa rady w obliczu nadchodzącej zimy. Podczas sesji wysokiego szczebla Rady Bezpieczeństwa 23 września 2026 r. zastępczyni sekretarza generalnego Rosemary DiCarlo ostrzegła, że wojna wkracza w „niebezpieczną nową fazę”, charakteryzującą się nasileniem ataków oraz ryzykiem rozlania się konfliktu na region. Dane ONZ wskazują, że w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2026 r. w Ukrainie zginęło lub zostało rannych więcej cywilów niż w całym 2025 r. Szczególne obawy budzą potencjalne ataki na infrastrukturę energetyczną, a także zagrożenia w pobliżu granic międzynarodowych i instalacji jądrowych w całym regionie.

Kruchy rozejm i agenda dyplomatyczna

Na Bliskim Wschodzie rada mierzy się z trudną sytuacją humanitarną i utrzymującymi się tarciami militarnymi, niemal rok po zawieszeniu broni w Strefie Gazy z października 2025 r. ONZ wciąż określa rozejm jako kruchy w obliczu trwających izraelskich ataków i opóźnień we wdrażaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa nr 2803, która reguluje ustalenia przejściowe i działania naprawcze. Niestabilność narasta również na Zachodnim Brzegu, co zwiększa presję na obrady rady. Oprócz tych konfliktów regionalnych, październikowa agenda obejmuje wstępne dyskusje dotyczące sukcesji sekretarza generalnego ONZ António Guterresa.