Archeolodzy odkryli 22-metrowy mur galijski pod paryskim szpitalem Hôtel-Dieu na Île de la Cité

Wykopaliska pod szpitalem Hôtel-Dieu

Archeolodzy prowadzący badania pod szpitalem Hôtel-Dieu na paryskiej wyspie Île de la Cité odkryli 22-metrowy odcinek wału obronnego z kamienia i drewna. Wykopaliska rozpoczęły się w lutym 2026 roku na dwóch dziedzińcach kompleksu szpitalnego pod nadzorem Miejskiego Serwisu Archeologicznego Paryża (DHAAP) oraz Narodowego Instytutu Badań Archeologii Zapobiegawczej (Inrap). Prace zleciła Regionalna Dyrekcja Spraw Kulturalnych Île-de-France w ramach projektu restrukturyzacji zarządzanego przez paryski urząd szpitali publicznych (AP-HP). Konstrukcja znajduje się cztery metry pod powierzchnią gruntu, tuż obok katedry Notre-Dame w centralnej dzielnicy stolicy.

Mer Paryża Emmanuel Grégoire zaprezentował odkrycie w środę wraz z przedstawicielami resortu kultury.

To największe odkrycie archeologiczne w historii Paryża, ślad Lutecji sprzed inwazji rzymskiej, opisanej przez Juliusza Cezara w Wojnie galijskiej.

Konstrukcja wału i ślady pożaru

Odkryta fortyfikacja łączy bloki kamienne z poziomymi i prostopadłymi belkami drewnianymi, co jest techniką charakterystyczną dla galijskich oppidów z późnej epoki żelaza. Mur o długości około 22 metrów, wysokości jednego metra i grubości dwóch metrów został wzmocniony od wewnętrznej strony sztuczną platformą z piasku i żwiru o grubości blisko dwóch metrów. Zespoły badawcze odnalazły również w pobliżu podstawy muru galijski grot włóczni oraz monetę.

Na kamiennej okładzinie muru widoczne są ślady ognia, którym towarzyszą zwęglone nasiona oraz pozostałości spalonego drewnianego budynku znajdującego się bezpośrednio przed konstrukcją. Wstępne datowanie radiowęglowe zachowanych elementów drewnianych wskazało zakres między 200 a 10 rokiem p.n.e. Ten przedział czasowy obejmuje bitwę pod Lutecją z 52 roku p.n.e., podczas której, według przekazów rzymskich, galijskie plemię Paryzjów podpaliło swoją osadę, aby nie oddać jej nacierającym legionom rzymskim pod wodzą Juliusza Cezara.

Debata nad pierwotną lokalizacją Lutecji

Odkrycie odnosi się do trwającej od dawna debaty historycznej dotyczącej geograficznej kolebki Paryża. W swoim komentarzu do Wojny galijskiej Juliusz Cezar opisał Lutecję jako osadę wyspiarską położoną w zakolu Sekwany, połączoną z lądem mostami. Ponieważ brakowało rozstrzygających dowodów materialnych na Île de la Cité, wielu archeologów argumentowało wcześniej, że galijska Lutecja znajdowała się w dzisiejszym Nanterre, zachodnim przedmieściu Paryża, gdzie zidentyfikowano znaczne pozostałości z późnej epoki żelaza.

Francuska minister kultury Catherine Pégard stwierdziła, że choć znaleziska dostarczają przekonujących dowodów na istnienie osady na Île de la Cité, planowane są dalsze analizy w celu ustalenia pełnego układu terenu.

Być może patrzymy na jedne z najważniejszych pozostałości, jakie kiedykolwiek odkryto dla zrozumienia galijskiej Lutecji. Naukowa ostrożność wymaga jeszcze weryfikacji funkcji i chronologii, ale zbieżność dowodów jest na tym etapie szczególnie znacząca.

Kolejne etapy analiz archeologicznych

Specjaliści z Inrap oraz miejskiego serwisu archeologicznego będą kontynuować wykopaliska stratygraficzne i badania laboratoryjne, aby potwierdzić dokładną funkcję muru. Naukowcy planują dalsze analizy dendrochronologiczne i radiowęglowe zwęglonych próbek drewna, aby ustalić, czy pożar zbiegł się dokładnie z wydarzeniami z 52 roku p.n.e. Wyniki zostaną włączone do badań dokumentujących przejście od galijskich osad plemiennych do późniejszego rzymskiego centrum miejskiego, które rozwinęło się na Île de la Cité i lewym brzegu Sekwany w I wieku n.e.