Archeolodzy odkryli w Paryżu 2000-letni galijski wał obronny pod szpitalem Hôtel-Dieu

Odkrycie pod szpitalem

Archeolodzy prowadzący wykopaliska na dziedzińcu szpitala Hôtel-Dieu na Île de la Cité w centrum Paryża odkryli 20-metrowy mur obronny pochodzący z późnej epoki żelaza. Prace wyprzedzające, rozpoczęte w lutym 2026 roku przed planowaną przebudową szpitala, sięgnęły głębokości czterech metrów, odsłaniając konstrukcję z kamienia i drewna. Badacze spodziewali się znaleźć pozostałości średniowieczne, drogi lub typowe warstwy rzymskie. Zamiast tego zespoły z Regionalnej Służby Archeologicznej (DRAC Île-de-France), miasta Paryż oraz francuskiego Ministerstwa Kultury natrafiły na podstawę wału obronnego o wysokości około jednego metra. Mur spoczywa na dwumetrowej platformie z ubitego piasku i żwiru. Na miejscu znaleziono również galijski grot włóczni, fragmenty amfor z I wieku p.n.e. oraz zwęglone pozostałości przylegającego drewnianego budynku.

„Architektura muru, z tymi dużymi blokami i systemem krzyżujących się belek, bardzo szybko nasunęła nam skojarzenie z tradycją galijską.”

Długość muru20

Głębokość zalegania4

Grubość platformy2

Wysokość muru1

Długość muru

20 m

Głębokość zalegania

4 m

Grubość platformy

2 m

Wysokość muru

1 m

Dane z tekstu artykułu

Datowanie i ślady pożaru

Wstępne analizy radiowęglowe zachowanych drewnianych belek datują budowę wału na okres między 200 a 10 rokiem p.n.e. Zarówno drewniany szkielet, jak i przylegające warstwy gleby noszą wyraźne ślady ognia, co wskazuje na pożar w ostatnich dekadach I wieku p.n.e. Ta warstwa fizyczna ściśle odpowiada zapisom historycznym o rzymskim podboju Galii. Juliusz Cezar odnotował, że galijskie plemię Paryzjów celowo spaliło swoją ufortyfikowaną osadę, znaną po łacinie jako Lutetia, i zniszczyło mosty w 52 roku p.n.e., aby uniemożliwić zajęcie twierdzy przez legiony rzymskie. Choć badacze podkreślają, że testy naukowe nie pozwalają jeszcze przypisać warstwy spalenizny wyłącznie do 52 roku p.n.e., połączenie architektury obronnej, znalezisk militarnych i zniszczeń ogniowych pasuje do opisanych warunków bitewnych.

„Naukowa ostrożność wciąż wymaga weryfikacji funkcji i chronologii, jednak zbieżność przesłanek jest obecnie szczególnie znacząca.”

Rozwiązanie sporu o starożytny Paryż

Odkrycie dostarcza fizycznych danych do rozstrzygnięcia wielowiekowego sporu o dokładną lokalizację przedrzymskiego Paryża. Juliusz Cezar opisał Lutetię jako oppidum, ufortyfikowane centrum władzy plemiennej, położone na wyspie w zakolu Sekwany i połączone mostami. Brak przedrzymskich pozostałości na Île de la Cité skłaniał jednak uczonych do kwestionowania tego opisu. W latach 90. XX wieku szeroko zakrojone wykopaliska w Nanterre, na zachód od Paryża, odsłoniły znaczne osady z późnej epoki żelaza, co skłoniło wielu historyków do sugestii, że galijska Lutetia znajdowała się tam, a nie w nowoczesnym centrum miasta.

Matthieu Poux, profesor archeologii na Uniwersytecie Lyon II, który wcześniej popierał hipotezę z Nanterre, potwierdził, że mur stanowi rozstrzygający dowód na lokalizację wyspową. Zastępca mera Paryża Emmanuel Grégoire obejrzał czterometrowy wykop i zwrócił uwagę na znaczenie identyfikacji prawdopodobnego punktu początkowego miasta. Prace archeologiczne kierowane przez Davida Couturiera będą kontynuowane na terenie Hôtel-Dieu przez kilka miesięcy, aby udokumentować dodatkowe warstwy osadnicze przed rozpoczęciem budowy szpitala.