Francja planuje cięcia emerytalne o wartości 5,5 mld euro, aby do 2027 roku zmniejszyć deficyt ubezpieczeń społecznych o połowę

Cele deficytu ubezpieczeń społecznych

Francuski minister pracy Jean-Pierre Farandou ogłosił, że rząd planuje obniżyć deficyt ubezpieczeń społecznych do poziomu między 12 a 13 mld euro w 2027 roku, w porównaniu z 22 mld euro prognozowanymi na 2026 rok. Ogłoszenie z 30 września 2026 roku, przekazane w wywiadzie dla Challenges, poprzedziło prezentację budżetu państwa oraz ustawy o finansowaniu ubezpieczeń społecznych (PLFSS) Radzie Ministrów. Władze wykonawcze zamierzają zahamować automatyczny wzrost wydatków socjalnych, koncentrując się głównie na świadczeniach emerytalnych. Według Farandou prognozy bazowe wskazywały na wzrost wydatków emerytalnych o około 13 mld euro w przypadku braku zmian w polityce.

Bez konkretnych działań koszt emerytur wzrósłby w przyszłym roku o około 13 mld euro. Połowa tego wzrostu wynika z demografii, a druga połowa z pełnej waloryzacji emerytur.

Waloryzacja emerytur i cięcia ulg podatkowych

Aby osiągnąć cel deficytu, rząd dąży do uzyskania 5,5 mld euro oszczędności w systemie emerytalnym. Główne działanie zakłada pozyskanie 4,1 mld euro poprzez subwaloryzację lub częściową dewaluację emerytur powyżej 1260 euro miesięcznie, co stanowi 85% płacy minimalnej (SMIC). Świadczenia równe lub niższe od tego progu otrzymają pełną ustawową waloryzację, aby chronić podstawowy standard życia. Francuskie prawo zazwyczaj wymaga corocznej waloryzacji emerytur bazowych zgodnie z inflacją z poprzedniego roku, jednak projekt na 2027 rok zawiesza uniwersalną automatyczną korektę.

Nie obniżymy żadnej emerytury. Pytanie brzmi, o ile je podniesiemy.

Pozostałe 1,4 mld euro oszczędności opiera się na korektach podatków osobistych zawartych w projekcie ustawy finansowej. Rząd proponuje obniżenie limitu 10-procentowej ulgi podatkowej przysługującej emerytom z 4439 euro do 3000 euro. Farandou stwierdził, że debaty parlamentarne ocenią zarówno limit podatkowy, jak i poziomy waloryzacji emerytur, co pozwoli ustawodawcom na dostosowanie ostatecznego kształtu środków.

Wiek emerytalny i reformy strukturalne

Poza doraźnymi korektami fiskalnymi władze wykonawcze przedstawiły zmiany strukturalne dotyczące czasu przechodzenia na emeryturę. Plan obejmuje wprowadzenie zachęty do przejścia na emeryturę w wieku co najmniej 65 lat. Pracownicy, którzy zdecydują się na wcześniejsze przejście, będą musieli liczyć się z karami, natomiast osoby kontynuujące zatrudnienie po 65. roku życia otrzymają bonusy do wysokości świadczeń. Konkretne wartości procentowe zniżek i bonusów pozostają przedmiotem nadchodzącej debaty legislacyjnej.

W dłuższej perspektywie Farandou zaproponował zastąpienie automatycznej waloryzacji inflacyjnej modelem corocznych negocjacji zbiorowych z udziałem organizacji pracodawców i związków zawodowych, podobnie jak w procesie ustalania płac. W późniejszym wywiadzie dla France 2 minister stwierdził, że rząd priorytetowo traktuje ochronę beneficjentów o niskich dochodach, zachowując zasoby na aktywny dochód solidarnościowy (RSA), zasiłek dla osób niepełnosprawnych (AAH) oraz minimalną emeryturę, pozostawiając wyższe progi emerytalne otwarte na zmiany legislacyjne.