Rekordowo niski poziom Renu i Dunaju paraliżuje europejski handel oraz produkcję energii

Rekordowe spadki poziomu Renu

W piątek rano poziom wody w Kaub, najpłytszym punkcie dla transportu towarowego, na krótko wyrównał rekordowo niskie wartości z 2018 roku. W Maxau, w pobliżu Karlsruhe, poziom spadł do 3,18 metra, co stanowi nowe minimum dla tej lokalizacji. Federalny urząd ds. dróg wodnych WSV przewiduje, że w sobotę wskaźnik w Düsseldorfie spadnie do 21 centymetrów, czyli o dwa centymetry poniżej rekordu z października 2018 roku. W Kolonii spodziewane jest wyrównanie rekordu z 2018 roku na poziomie 69 centymetrów. W Lobith, na granicy z Holandią, Ren osiągnął już najniższy poziom od początku oficjalnych pomiarów. Jezioro Bodeńskie w południowych Niemczech odnotowało 28 lipca najniższy poziom wody od 1850 roku.

Problemy żeglugi i przemysłu

Armatorzy ładują statki jedynie do 30–50 procent pojemności, aby uniknąć osiadania na dnie, podczas gdy koszty operacyjne pozostają niezmienione. Klienci muszą liczyć się z dopłatami i dłuższym czasem dostaw, ponieważ konwoje są grupowane w śluzach w celu oszczędzania wody. Niemiecki związek budownictwa ostrzegł, że Ren jest eksploatowany do granic możliwości z powodu powtarzających się epizodów niskiego stanu wód. Profesor Stefan Kooths z Uniwersytetu w Kilonii oszacował straty gospodarcze na 0,1 do 0,2 procent niemieckiego PKB w trzecim kwartale, co odpowiada 1–2 mld euro. Koncern chemiczny Evonik analizuje już alternatywne trasy transportowe.

Poziom wody w Kaub utrzymuje się poniżej krytycznego progu 78 centymetrów od ponad 14 dni i nie zanosi się na jego szybki wzrost.

Ograniczenia w produkcji energii

Niski poziom rzek ogranicza również działanie elektrowni wodnych oraz dostępność wody chłodzącej dla elektrowni cieplnych. Serbska elektrownia wodna Djerdap 1 pracuje zaledwie na 20 procent mocy, a elektrownia węglowa Kostolac została zmuszona do ograniczenia produkcji. Rumuńska Nuclearelectrica wyłączyła jeden z dwóch reaktorów na początku tygodnia z powodu niewystarczającej ilości wody chłodzącej z Dunaju, a wyłączenie drugiego jest spodziewane wkrótce. Węgierska elektrownia jądrowa Paks, która dostarcza niemal połowę energii elektrycznej w kraju, zostanie zamknięta w poniedziałek na okres, który może potrwać kilka tygodni. Francja również ograniczyła generację energii jądrowej z powodu niskiego stanu lub zbyt wysokiej temperatury wód rzecznych. Dotknięte kraje zmuszone są do kosztownego importu energii w czasie wysokiego popytu na rynku spot.

Susza na skalę kontynentalną

Susza wykracza daleko poza dorzecze Renu. Włochy podniosły poziom alertu dla doliny Padu do wysokiego. W Badenii-Wirtembergii 66 procent wszystkich punktów pomiarowych wskazuje obecnie ekstremalnie niski poziom wody, a 38 powiatów wprowadziło zakaz korzystania z wód powierzchniowych. Analityk Kpler, Alessandro Armenia, podsumował skalę kryzysu.

Problem nie dotyczy jednego regionu, jak to bywało w przeszłości, ale całego europejskiego krajobrazu. Biorąc pod uwagę obecną dynamikę, oznacza to, że albo będziemy świadkami przerw w dostawach prądu, albo musimy zainwestować znacznie więcej.

Perspektywy

WSV oczekuje, że wskaźnik w Düsseldorfie spadnie w sobotę do nowego rekordowego poziomu. Mimo prognozowanych na weekend burz, przy braku długotrwałych opadów, niski poziom wód prawdopodobnie się utrzyma. Związek budownictwa zaapelował o pilną modernizację dróg wodnych, podczas gdy minister klimatu Nadrenii Północnej-Westfalii, Mona Neubaur, odrzuciła pomysł pogłębiania rzek i stwierdziła, że społeczeństwo musi przygotować się na konsekwencje zmian klimatycznych.