Europa zabiega o miejsce przy stole rozmów w Abu Zabi, Trump zapowiada wielkie porozumienie z Rosją

Trump zapowiada szersze porozumienie

Donald Trump poinformował w czwartek, 5 listopada, po zamkniętych rozmowach z wysłannikiem Kremla Kiriłłem Dmitrijewem, że przygotowywane jest duże porozumienie. W rozmowie z dziennikarzami w Gabinecie Owalnym stwierdził, że może ono wpłynąć na sytuację Ukrainy i prawdopodobnie całej Europy, dodając, że strony są bardzo bliskie zakończenia wojny. Nie podał jednak szczegółów ustaleń. Tego samego dnia kanclerz Niemiec Friedrich Merz rozmawiał telefonicznie z Trumpem na temat wojny i planowanych rozmów. Jak podał Reuters, powołując się na rzecznika rządu, Merz jest zaangażowany w konsultacje prowadzone przez amerykańskiego prezydenta.

Kushner przedstawia pięć celów bezpieczeństwa

Jared Kushner, specjalny wysłannik USA, spotkał się w czwartek, 5 listopada, w Brukseli z przedstawicielami Ukrainy, państw europejskich oraz NATO. Tego samego dnia opublikował w serwisie X długi wpis, w którym wymienił pięć celów dla trwałej architektury bezpieczeństwa europejskiego: regularne konsultacje, niezawodne kanały komunikacji kryzysowej, większą przejrzystość wojskową, wzajemne środki ograniczające ryzyko eskalacji oraz trwałe ramy długoterminowe. Napisał, że każde porozumienie musi w pełni respektować suwerenność i integralność terytorialną, żadne państwo nie powinno mieć prawa weta wobec suwerennych wyborów innego kraju, a NATO pozostanie fundamentem obrony zbiorowej. Kushner dodał, że Europa i Rosja od 30 lat z trudem budują zrównoważony system bezpieczeństwa, a koncepcje w tej sprawie wciąż ewoluują.

Europa zabiega o rolę w procesie

Johann Wadephul, minister spraw zagranicznych Niemiec, udał się w piątek, 6 listopada, do Warszawy na spotkanie Rady Państw Morza Bałtyckiego. Przed wylotem podkreślił, że Europa musi być integralną częścią procesu kształtującego uregulowanie sytuacji na Ukrainie.

„Stawką jest wojna lub pokój: przyszłość naszego współistnienia w Europie rozstrzyga się na Ukrainie.”

Wadephul dodał, że przyszłość Ukrainy nie może być decydowana bez jej udziału, a Europejczycy nie zostali zaproszeni na trójstronne rozmowy zaplanowane na 10–11 listopada w Abu Zabi. Wskazał na zagrożenia wykraczające poza linię frontu, w tym niewyjaśnione alarmy bombowe w samolotach w Europie, cyberataki na sklepy spożywcze oraz incydenty z użyciem dronów na lądzie i morzu. Zaznaczył również, że tankowce tzw. floty cieni generują dochody z ropy naftowej, które finansują rosyjski wysiłek wojenny i nadal uszkadzają infrastrukturę na Morzu Bałtyckim.

Kreml i europejskie opcje

Dmitrij Pieskow, rzecznik Kremla, oświadczył w piątek, 6 listopada, że państwa europejskie powinny brać udział w przyszłych rozmowach o bezpieczeństwie i zakończeniu wojny, jednak Rosja nie otrzymała żadnych konkretnych propozycji ze strony Europy. Zarzucił Europie długotrwałą niezdecydowanie i brak porozumienia co do tego, kto miałby ją reprezentować przy stole negocjacyjnym. Portal Politico informował pod koniec października, że państwa europejskie rozważają wyznaczenie jednego przedstawiciela do bezpośrednich rozmów z Władimirem Putinem, wymieniając jako możliwych kandydatów Alexandra Stubba, António Costę, Ursulę von der Leyen oraz Kaję Kallas. W ubiegłym tygodniu Jurij Uszakow, doradca Kremla ds. polityki zagranicznej, stwierdził, że w Abu Zabi nie przewidziano udziału państw europejskich, kpiąc, że mogą one przyjechać, jeśli kupią bilety. Siergiej Ławrow, minister spraw zagranicznych Rosji, ocenił, że nie ma perspektyw na zakończenie wojny, a konflikt zmierza w stronę eskalacji.

Ukraina naciska na udział Europy i akcesję do UE

Wołodymyr Zełenski spotkał się w czwartek, 5 listopada, w Madrycie z przewodniczącym Rady Europejskiej António Costą na marginesie dwudniowego szczytu iberoamerykańskiego, który rozpoczął się w środę, 4 listopada. Zełenski powiedział, że Ukraina zawsze popierała obecność Europy przy stole negocjacyjnym oraz że kwestie gwarancji bezpieczeństwa i odbudowy nie mogą być omawiane bez przedstawicieli europejskich. W środę, 4 listopada, przeprowadził około 90-minutową rozmowę ze Stevem Witkoffem i Jaredem Kushnerem w celu przygotowania negocjacji. Ukraina chce zamknąć wszystkie klastry negocjacyjne z UE do końca 2026 roku i rozpocząć zamykanie rozdziałów w 2027 roku. Rozmowy robocze między Ukrainą a Rosją, mediowane przez Stany Zjednoczone, zaplanowano na 10–11 listopada w Abu Zabi.