Johann Wadephul: Europa na celowniku Rosji. Donald Tusk wzywa do zaostrzenia sankcji

Wadephul o rosyjskiej presji w Europie

Niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul wystąpił we wtorek, 13 października, podczas panelu na Warsaw Security Forum wraz z polskim wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych Radosławem Sikorskim. Podczas późniejszego briefingu Wadephul stwierdził, że Europa znajduje się na celowniku Rosji. Presja ta jest widoczna w Ukrainie oraz w wykrytej w sierpniu próbie ataku dronem na lotnisku w Lipsku, za którą Niemcy obwiniają Rosję. Dodał, że dotychczasowe aresztowania dowodzą skuteczności współpracy między państwami, a rosyjskie ataki nie podzielą, lecz zbliżą do siebie europejskie społeczeństwa. Wadephul zapowiedział, że Europa będzie konsekwentnie korzystać ze wszystkich dostępnych instrumentów prawnych, a każde państwo musi indywidualnie rozważyć, co jeszcze może zrobić. Poinformował również, że rząd planuje rozszerzyć uprawnienia Federalnego Wywiadu (BND), aby mógł on wcześniej reagować na sprawców takich przestępstw, oraz że konieczna jest reorganizacja obrony cywilnej.

Tusk i Sinkevičius o sankcjach

Premier Donald Tusk spotkał się we wtorek, 13 października, w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie z premierem Litwy Mindaugasem Sinkevičiusem. Podczas wspólnej konferencji prasowej Tusk zapewnił, że między Polską a Litwą nie ma żadnych różnic w kluczowych kwestiach geopolitycznych, w tym w sprawach jedności UE, NATO i agresji rosyjskiej. Obaj przywódcy podkreślili potrzebę wzmocnienia obrony wschodniej flanki NATO, a Tusk podziękował Litwie za konsekwentną postawę wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę. Premier zapowiedział, że oba kraje przedstawią wspólne i bardzo jasne stanowisko w sprawie sankcji wobec Rosji na szczycie UE w Brukseli, który rozpoczyna się w czwartek, 15 października.

Jesteśmy w kluczowym momencie. Ta wojna może rozstrzygnąć się w ciągu najbliższych kilku, może kilkunastu miesięcy.

Tusk zapowiedział, że w Brukseli zaproponuje, aby Europa nie rezygnowała z instrumentów nacisku na froncie rosyjsko-ukraińskim oraz wewnątrz Rosji. Sinkevičius stwierdził, że dla wszystkich jest oczywiste, iż Rosja pozostaje głównym zagrożeniem dla bezpieczeństwa europejskiego, a zagrożenia hybrydowe w krajach europejskich stają się coraz bardziej agresywne.

Wydatki na obronność i pożyczki SAFE

Po spotkaniu z unijnym komisarzem ds. obronności Andriusem Kubiliusem, polski minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz powiedział, że Polska będzie zabiegać o wyższe wydatki na obronność, inwestycje w europejski przemysł zbrojeniowy oraz niezależność łańcuchów dostaw. Skrytykował propozycję budżetu UE przedstawioną przez prezydencję irlandzką, oceniając, że nie zapewnia ona bezpieczeństwu i obronności odpowiedniego miejsca, co dla Polski jest nieakceptowalne. Rozmawiano również o możliwym zwiększeniu krajowych alokacji z instrumentu SAFE, ponieważ niektóre państwa uczestniczące nie wykorzystają swoich pełnych udziałów. Kosiniak-Kamysz przekazał, że polski rząd nie podjął jeszcze decyzji i będzie o tym dyskutował, a on sam porozmawia z ministrem finansów Andrzejem Domańskim o wykorzystaniu tych środków.

Nie mamy jeszcze decyzji naszego rządu, będziemy o tym dyskutować.

We wrześniu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała, że niewykorzystane środki z SAFE trafią na ukraińskie projekty obronne. W przemówieniu do Parlamentu Europejskiego zapowiedziała wspólny program obronny z Ukrainą, finansowany z niewykorzystanych funduszy SAFE, o wartości od 10 do 20 mld euro.

Mobilność wojskowa i zasady migracji

Podczas Warsaw Security Forum w poniedziałek, 12 października, naczelny dowódca sił sojuszniczych w Europie, generał Alexus Grynkewich, przedstawił „strategię zwycięstwa”. Kubilius, w rozmowie z TVN24 BiS, opisał podział zadań, w którym NATO opracowuje plany wojskowe, a UE i jej baza przemysłowa pomagają państwom członkowskim budować zdolności. Poinformował, że Polska zaciągnęła ponad 50 mld euro pożyczki z SAFE na swój przemysł zbrojeniowy, co określił jako przykład silnego przywództwa. Kubilius dodał, że Komisja proponuje pakiet tworzący „wojskowy Schengen”, ponieważ niektóre kraje wymagają składania wniosków o przemieszczanie wojsk z co najmniej 45-dniowym wyprzedzeniem.

Wprowadzamy zupełnie nowe przepisy, obowiązkowe dla wszystkich państw członkowskich. Zezwolenia te powinny być wydawane w ciągu trzech dni.

Według „Do Rzeczy”, komisarz przekazał również, że Bruksela zamierza zmienić zasady reagowania kryzysowego na zorganizowaną presję migracyjną na granicach zewnętrznych. Jest to zmiana, o którą Polska od dawna zabiegała ze względu na sytuację na granicy z Białorusią. Artykuł zauważa, że przypadek Ceuty w Hiszpanii wiązał się z nagłym napływem migrantów, a zmiany mają zapewnić państwom członkowskim elastyczność bez wymogu identycznych reakcji.

Podpalenie stacji Starlink i rosyjskie służby

Polskie media podały, że Tusk odniósł się również do zatrzymania obywateli Turcji podejrzanych o podpalenie stacji bazowej satelitarnej łączności Starlink na Mazowszu. Tusk stwierdził, że wszystko wskazuje na to, iż działali oni na zlecenie rosyjskich służb. Premier wskazał również na dobrą współpracę między Polską a Litwą w dziedzinie energetyki.