Eskalacja sporu o Trybunał Konstytucyjny: policja pod budynkiem, dymisje ambasadorów

Zawieszenie i sytuacja przed budynkiem sądu

Trybunał Konstytucyjny ogłosił 30 października, że jego prezes Bogdan Święczkowski oraz wiceprezes Bartłomiej Sochański zostali tymczasowo zawieszeni w obowiązkach. Parlament wcześniej wybrał Annę Korwin-Piotrowską na prezesa Trybunału, jednak Nawrocki odmówił odebrania od niej ślubowania. Objęła ona funkcję p.o. prezesa, ostrzegając wcześniej przed możliwym zagrożeniem życia i zdrowia sędziów oraz pracowników sądu. Po tym ostrzeżeniu policja pojawiła się w rejonie budynku, choć nie weszła do środka. Tego wieczoru przed budynkiem zebrały się setki protestujących, a policja odgrodziła teren, gdy część tłumu próbowała wedrzeć się do środka. Policja poinformowała o zatrzymaniu trzech osób po tym, jak niektórzy protestujący przeskoczyli przez ogrodzenie, a inni rzucali przedmiotami w funkcjonariuszy.

Powrót Nawrockiego i sprzeczne relacje

Nawrocki był w drodze do Senegalu, gdy dowiedział się o zawieszeniu. Zawrócił i udał się bezpośrednio do Trybunału. W serwisie X napisał, że prezydent musi być w Polsce w takim momencie i przerywa podróż. Opuścił budynek około 5 rano 31 października. Nagranie opublikowane przez sędziego Macieja Berka, którego Nawrocki nie uznaje, pokazuje prezydenta przepychającego się przez ludzi przy wejściu. Berek stwierdził, że Nawrocki fizycznie zaatakował Korwin-Piotrowską i innych sędziów. Rzecznik prezydenta, Rafał Leśkiewicz, przedstawił inną wersję wydarzeń, twierdząc, że uzurpatorzy próbowali uniemożliwić prezydentowi wejście do sądu i naruszyli jego nietykalność. Rano 31 października Korwin-Piotrowska próbowała wejść do budynku, ale została zatrzymana przez policję, a szef gabinetu prezydenta Paweł Szefernaker odczytał przed budynkiem oświadczenie głowy państwa.

Rezygnacje ambasadorów

Paweł Soloch, ambasador Polski w Rumunii, ogłosił rezygnację w serwisie X 31 października. Napisał, że nie widzi możliwości dalszego pełnienia funkcji w obliczu próby nielegalnego przejęcia trybunału i poinformował o tym prezydenta oraz ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego. Wcześniej 31 października rezygnację złożył również ambasador w Chinach Jakub Kumoch, prosząc o odwołanie. Obaj dyplomaci pracowali wcześniej dla byłego prezydenta Andrzeja Dudy. Duda, podobnie jak jego następca Karol Nawrocki, jest związany z konserwatywną partią Prawo i Sprawiedliwość (PiS), która rządziła Polską w latach 2015–2023 i obsadziła sąd sędziami sprzyjającymi tej formacji. Koalicja Tuska, rządząca od końca 2023 roku, zapowiedziała odwrócenie reform sądownictwa z czasów PiS.

Relacja Święczkowskiego i konsultacje

Tusk argumentuje, że przywrócenie praworządności jest obowiązkiem rządu, opisując ten proces jako trudny i momentami bolesny po latach, jak to określił, anarchii za rządów PiS. Święczkowski odrzucił te działania, nazywając je zamachem stanu i stwierdził:

„Trybunał Konstytucyjny składa się z prawnie powołanych sędziów, a nie uzurpatorów, którzy dostali się do środka tylnymi drzwiami w towarzystwie rządowych sił bezpieczeństwa.”

Nawrocki ma przyjąć przedstawicieli koalicji rządzącej oraz opozycji 31 października, próbując znaleźć wyjście z kryzysu instytucjonalnego. Jego oświadczenie, odczytane przed budynkiem sądu, wskazywało na zagrożenie bezpieczeństwa wewnętrznego Polski jako powód konsultacji:

„Wobec zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego Rzeczypospolitej Polskiej zwołuję dzisiaj pilne konsultacje z udziałem przedstawicieli sił parlamentarnych.”