WHO ostrzega: epidemia eboli w DR Konga wymyka się spod kontroli, liczba ofiar przekroczyła 2300

Eskalacja w prowincjach

Światowa Organizacja Zdrowia zwołała w Genewie drugie posiedzenie Komitetu ds. Sytuacji Nadzwyczajnych w związku z dalszym rozprzestrzenianiem się wirusa Bundibugyo w Demokratycznej Republice Konga. Władze DR Konga ogłosiły siedemnasty w historii kraju wybuch epidemii eboli 15 maja 2026 r., kilka tygodni po pierwszych transmisjach na północnych i wschodnich terytoriach. 17 maja 2026 r. WHO uznała sytuację za zagrożenie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym, co stanowi drugi najwyższy poziom alarmowy. Patogen rozprzestrzenił się w 55 strefach zdrowotnych w sześciu prowincjach, zakażając blisko 5000 osób i powodując śmierć ponad 2300 z nich. Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus otworzył sesję komitetu, ostrzegając, że działania naprawcze wciąż nie nadążają za tempem transmisji.

Blisko 5000 osób zostało zakażonych, a ponad 2300 zmarło w sześciu prowincjach i 55 strefach zdrowotnych. Powiedzmy to wprost: epidemia jest daleka od opanowania.

Skala porównawcza i zasięg regionalny

Obecna epidemia jest drugą co do wielkości w historii i rozprzestrzenia się szybciej niż jakakolwiek poprzednia fala. Dane Africa CDC wskazują, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy DR Konga odnotowała siedmiokrotnie więcej zakażeń i pięciokrotnie więcej zgonów niż w analogicznym okresie epidemii w Afryce Zachodniej w latach 2014–2016, która ostatecznie pochłonęła ponad 11 300 istnień. W poniedziałek liczba ofiar śmiertelnych przekroczyła również bilans epidemii we wschodniej części DR Konga z lat 2018–2020, gdzie odnotowano 2299 zgonów przy 3381 potwierdzonych przypadkach. WHO ocenia ryzyko dla zdrowia publicznego jako bardzo wysokie dla DR Konga, wysokie dla krajów sąsiednich oraz niskie dla reszty Afryki i świata. Uganda udokumentowała 20 potwierdzonych przypadków i dwa zgony, informując w połowie lipca o wyeliminowaniu wszystkich aktywnych zakażeń na swoim terytorium.

Czynniki transmisji i wyzwania operacyjne

Działania powstrzymujące epidemię w północnej i wschodniej części DR Konga napotykają systemowe bariery wynikające z konfliktów zbrojnych, słabej infrastruktury publicznej i ciągłych przemieszczeń ludności cywilnej. Duża mobilność podróżnych wzdłuż sieci drogowych, szlaków wodnych i korytarzy górniczych ułatwia transmisję wirusa między prowincjami. Urzędnicy ds. zdrowia są szczególnie zaniepokojeni faktem, że wiele zakażonych osób umiera poza jednostkami medycznymi i nie figuruje w rejestrach śledzenia kontaktów. WHO priorytetowo traktuje wzmocnienie nadzoru społecznego, aby budować lokalne zaufanie i poprawić udział społeczeństwa w środkach zdrowotnych. Tedros wezwał międzynarodowych darczyńców do zapewnienia stałego finansowania, szybszego udostępniania danych epidemiologicznych oraz silniejszej koordynacji transgranicznej.

Trzy miesiące temu ogłosiłem wybuch epidemii wirusa Bundibugyo w DR Konga zagrożeniem zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym. Od tego czasu epidemia rozprzestrzeniła się gwałtownie, a ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się w kraju i na świecie pozostaje wysokie.

Badania nad szczepionkami i zalecenia międzynarodowe

Zespoły badawcze wprowadziły kandydatów na środki medyczne w celu zwalczania szczepu Bundibugyo. Po raz pierwszy dwie szczepionki zaprojektowane specjalnie przeciwko Bundibugyo weszły w fazę badań klinicznych na ludziach. Jednocześnie międzynarodowe badanie kliniczne Partners, sponsorowane przez WHO, objęło 100 pacjentów w celu przetestowania terapii. Po obradach komitetu Tedros potwierdził na platformie X, że epidemia utrzyma status zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym. WHO planuje w najbliższych dniach opublikować zaktualizowane zalecenia operacyjne dla DR Konga i rządów sąsiednich, wzywając globalnych partnerów do mobilizacji zasobów w celu ochrony wrażliwych społeczności w nadchodzących miesiącach.