Gadi Eisenkot z misją tworzenia rządu Izraela po decyzji prezydenta Herzoga

Herzog powierza Eisenkotowi pierwszą próbę

Prezydent Izraela Icchak Herzog wyznaczył w sobotę 7 listopada Gadiego Eisenkota, lidera centrowej partii Jaszara, na pierwszego polityka, który podejmie próbę sformowania rządu. Mandat został formalnie przekazany w niedzielę 8 listopada w rezydencji prezydenckiej. Likud Benjamina Netanjahu zdobył więcej głosów niż Jaszara w wyborach parlamentarnych 27 października, jednak Herzog wybrał kandydata, którego uznał za najbardziej zdolnego do zbudowania koalicji. Przed podjęciem decyzji prezydent przeprowadził w ciągu tygodnia konsultacje z przedstawicielami wszystkich partii.

Rekomendacje i arytmetyka parlamentarna

Kancelaria prezydenta poinformowała, że Eisenkot otrzymał 67 rekomendacji od członków parlamentu, podczas gdy Netanjahu 46. Liczba rekomendacji nie oznacza jednak koalicji. Centrowy blok Eisenkota posiada 48 mandatów w 120-osobowym Knesecie, więc osiągnięcie wymaganej większości 61 głosów wymaga partnerów spoza tego bloku, jak zauważa La Libre. Partia Jisra’el Bejtenu, której przewodzi Awigdor Lieberman (7 mandatów), jest liczona wraz z blokiem Eisenkota od czasu wyborów, choć Lieberman często prowadzi własną politykę. Pozostałymi potencjalnymi partnerami są Bejachad, kierowany przez byłych premierów Naftalego Bennetta i Ja’ira Lapida, oraz Demokraci Ja’ira Golana.

Gadi Eisenkot67

Benjamin Netanyahu46

Gadi Eisenkot

67

Benjamin Netanyahu

46

Dane z tekstu artykułu

Partnerzy z warunkami

Partie arabskie posiadają 19 mandatów, z czego Zjednoczona Lista ma 11, a Ra’am 8. Zjednoczona Lista odmawia wejścia do rządu z partiami syjonistycznymi, podczas gdy Ra’am mogłaby dołączyć, ale nie określiła swoich warunków. Obie partie mogłyby również wspierać rząd z zewnątrz. Trouw donosi, że Demokraci są jedyną partią deklarującą chęć współpracy z obiema partiami arabskimi, co wywołuje groźby wycofania się innych ugrupowań. EL PAIS zauważa, że wielu polityków prawicy uważa partie arabskie za toksyczne, więc Eisenkot musi przyjąć ich wsparcie, nie sprawiając wrażenia, że jest od nich zależny. Według BBC partie arabskie poparły Eisenkota głównie po to, by utrzymać Netanjahu z dala od władzy, a nie z powodu poparcia dla jego polityki. La Libre podaje, że Eisenkot rozważa dwuetapowe podejście: najpierw rządy z mniejszościowym blokiem, a następnie jego rozszerzenie.

Eisenkot powiedział w niedzielnym przemówieniu, że aby zbudować koalicję, będzie musiał działać kreatywnie i niekonwencjonalnie.

Czas i dalsze kroki

Eisenkot ma 28 dni na próbę sformowania rządu, a prezydent może jednorazowo przedłużyć ten okres o 14 dni. Jeśli mu się nie uda, mandat może przejść do Netanjahu, który pozostaje premierem i utrzymałby urząd w przypadku politycznego impasu, jak podają Deutsche Welle i EL PAIS. Inauguracyjna sesja 26. Knesetu odbędzie się 10 listopada, a oba bloki przygotowują się do pierwszego starcia o stanowisko przewodniczącego parlamentu, który kontroluje porządek obrad. Rozmowy koalicyjne rozpoczynają się zatem równolegle z parlamentarną walką o to stanowisko.

Netanjahu i tło wydarzeń

BBC donosi, że Netanjahu mierzy się w ostatnich latach z zarzutami korupcyjnymi, którym zaprzecza, a jego działania po atakach z 7 października 2023 r. spotkały się z krytyką. EL PAIS zauważa, że wydano przeciwko niemu międzynarodowy nakaz aresztowania za zbrodnie przeciwko ludzkości. Według La Libre prokurator generalna Gali Baharav-Miara zwróciła się do obozu Netanjahu o przedstawienie dowodów na poparcie twierdzeń o fałszerstwach wyborczych z udziałem arabskich wyborców. 66-letni Eisenkot to były szef sztabu armii, który wszedł do polityki w 2022 r. poprzez partię Jedność Narodowa, opuścił ją z powodów ideologicznych i założył w ubiegłym roku Jaszara. EL PAIS dodaje, że służył jako obserwator w gabinecie wojennym Netanjahu.