Gadi Eisenkot z poparciem 67 posłów, Benjamin Netanjahu z 46. Herzog podejmie decyzję w niedzielę

Konsultacje wskazują na Eisenkota

Prezydent Izraela Icchak Herzog zakończył dwudniowe konsultacje z partiami wybranymi w wyborach 27 października. 67 członków Knesetu zarekomendowało Gadiego Eisenkota, byłego szefa sztabu wojskowego i lidera sojuszu opozycyjnego, na stanowisko szefa rządu. Benjamin Netanjahu otrzymał 46 rekomendacji. Siedmiu ustawodawców z Zjednoczonego Judaizmu Tory, ultraortodoksyjnego sojuszu od lat wspierającego Netanjahu, wstrzymało się od głosu, przez co żaden z liderów nie osiągnął wymaganej większości 61 mandatów w 120-osobowej izbie. Herzog stwierdził, że konsultacje przyniosły jasny wynik, jednak prawo zobowiązuje go do oceny, czy rząd rzeczywiście może powstać. Uznał to za kwestię otwartą, ponieważ bloki wykluczają się nawzajem. Przed niedzielną decyzją planuje kolejne bezpośrednie rozmowy z liderami partii.

Gadi Eisenkot67

Benjamin Netanjahu46

Gadi Eisenkot

67 rekomendacje

Benjamin Netanjahu

46 rekomendacje

Dane z tekstu artykułu

Partie arabskie języczkiem u wagi

Partie arabskie, które zdobyły rekordowe 19 mandatów, poparły Eisenkota. Jako pierwsza rekomendowała go partia Ra’am (osiem mandatów), a w czwartek wsparcie ogłosiła Zjednoczona Lista (11 mandatów). Koalicja Netanjahu skurczyła się z 68 do 53 mandatów, a sam Likud zdobył 27. Frekwencja wśród izraelskich Arabów, stanowiących około 20% populacji, wzrosła ponad dwukrotnie, do około 80%. Lider Zjednoczonej Listy, Yousef Jabareen, określił ten wybór jako odrzucenie obecnego rządu, a nie poparcie dla samego Eisenkota.

„Nie wybieramy między dobrym a lepszym, lecz między tym, co postrzegamy jako złe, a jeszcze gorszym”

Eisenkot postawił warunki ewentualnej koalicji z partiami arabskimi: muszą one uznać Izrael za państwo żydowskie, zaakceptować obowiązkową służbę cywilną lub wojskową oraz potępić Hamas jako organizację terrorystyczną. Ahmed Tibi wyjaśnił, że jego ugrupowanie poparło Eisenkota, aby zakończyć rządy obecnej ekipy, a nie z powodu bliskich więzi politycznych; dodał, że nie ubiegają się o stanowiska ministerialne. Ra’am zadeklarował chęć wejścia do rządu Eisenkota, podczas gdy Zjednoczona Lista wskazała na wsparcie z zewnątrz.

Blok Netanjahu53

Blok zmian Eisenkota48

Partie arabskie19

Blok Netanjahu

53 mandaty

Blok zmian Eisenkota

48 mandaty

Partie arabskie

19 mandaty

Dane z tekstu artykułu

Netanjahu i czynnik amerykański

Netanjahu od dawna przedstawiał się jako gwarant silnych relacji z Waszyngtonem, jednak porażka Partii Republikańskiej Donalda Trumpa w wyborach środka kadencji osłabiła ten argument. Trump poparł Netanjahu przed izraelskim głosowaniem, a wczesne analizy strat Republikanów koncentrują się częściowo na wojnie z Iranem oraz relacjach z Izraelem – punktach, które podkreślał wiceprezydent JD Vance. Yair Lapid, były premier, którego partia należy do bloku dążącego do odsunięcia Netanjahu, napisał w mediach społecznościowych, że wyborcy w USA głosowali głównie przeciwko Netanjahu. Awigdor Lieberman stwierdził, że ceną wsparcia Trumpa było 3,8 mld USD rocznie, co wpisuje się w podejrzenia wielu Izraelczyków, że zapowiedziane zakończenie amerykańskiej pomocy wojskowej było ceną za to poparcie.

Co dalej

Zgodnie z ustaloną praktyką mandat zazwyczaj trafia do kandydata z największą liczbą rekomendacji, choć ostateczna decyzja należy do Herzoga. Mandat trwa 28 dni z możliwością dwutygodniowego przedłużenia. Jeśli misja zakończy się niepowodzeniem, prezydent może przekazać ją komuś innemu. Netanjahu pozostaje premierem do czasu zaprzysiężenia nowego rządu. Herzog musi wskazać kandydata do 11 listopada. Jak podaje „The Guardian”, wezwał on wszystkie partie do pomocy w uniknięciu kolejnych wyborów.